10 από τα πιο όμορφα γκολ των τελικών του champions League

Τα γκολ αποκτούν μια άλλη σημασία, πιο ιδιαίτερη, όταν επιτυγχάνονται, σε μια σημαντική διοργάνωση όπως είναι ο τελικός του Champions League. Ίσως να ισοδυναμούν με αντίστοιχα έργα τέχνης.  Να 10 από τα ομορφότερα γκολ στην 60χρονη ιστορία των τελικών:

10. Ραούλ Γκονζάλες - Ρεάλ Μαδρίτης-Βαλένθια 3-0, 2000 (στο 1:22)

9. Νταβίντ Βίγια - Μπαρτσελόνα-Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ 3-1, 2011
 
8. Ράμπα Μαντζέρ - Πόρτο-Μπάγερν Μονάχου 2-1, 1987

7. Φαμπρίτσιο Ραβανέλι - Γιουβέντους-Άγιαξ 1-1 (4-2 πέν.), 1996 (0:45-0:52)
 
6. Στιβ Μακμάναμαν - Ρεάλ Μαδρίτης-Βαλένθια 3-0, 2000

5. Ερνάν Κρέσπο - Μίλαν-Λίβερπουλ 3-3 (2-3 πέν.), 2005

4. Λαρς Ρίκεν - Ντόρτμουντ-Γιουβέντους 3-1, 1997 

3. Φέλιξ Μάγκατ - Αμβούργο-Γιουβέντους 1-0, 1983
 
2. Ντέγιαν Σαβίσεβιτς - Μίλαν-Μπαρτσελόνα 4-0, 1994

1. Ζινεντίν Ζιντάν - Ρεάλ Μαδρίτης-Μπάγερ Λεβερκούζεν 2-1, 2002

Μαθήματα ευρωπαϊκής ιστορίας με την ευκαιρία του σημερινού τελικού του champions Leaque...

Ένα γήπεδο που κάποτε αποθέωσε το Ναζισμό, ετοιμάζεται να υποδεχτεί μια γιορτή! Η σκιά, όμως, δεν φεύγει και το (s)dna δεν αλλάζει εύκολα. Αυτή η προσέγγιση του τελικού δεν προσφέρεται για ένα ευχάριστο διάλειμμα.

Μια απόφαση στη Βαρκελώνη το 1931. Μια άνοδος στην εξουσία το 1933. Μια εντολή του Φίρερ το 1934. Ένα αμαρτωλό στάδιο. Ο «καλός Ναζί». Μια καταραμένη οικογένεια. Μια αυτοβιομηχανία που στήριξε τον φασισμό. Ένας σύνδεσμος οπαδών που τον νοστάλγησε. Ένας «γαμημένος Εβραίος» που ήθελε να γίνει πρόεδρος. Ένα κληρονόμος που το κατάφερε. Μια ιστορία που όσες φορές κι αν ειπωθεί πάντα θα προκαλεί φρίκη και ανατριχίλα… Γιατί το παζλ καταφέρνει να βρίσκει κομμάτια να συμπληρωθεί.

Το πρώτο κομμάτι πέφτει στο τραπέζι. Ασπρόμαυρο, ικανό να αποτυπώσει μόνο την είδηση: Στις 29 Απριλίου του 1931, σε μια ψηφοφορία που κόντρα στο καταστατικό γίνεται σε υποψήφια χώρα, η Ολυμπιακή Επιτροπή ρίχνει άκυρο στην Βαρκελώνη. Ανακοινώνει την απόφασή της να διεξαχθούν οι Ολυμπιακοί Αγώνες του 1936 στο Βερολίνο. Η γερμανική κυβέρνηση πανηγυρίζει. Ο Βέρνερ Μαρτς λαμβάνει την εντολή να ανακαινίσει το Ολυμπιακό Στάδιο της πόλης, που είχε χτιστεί το 1916. Το 1933 η εντολή αλλάζει. Το κόμμα του Αδόλφου Χίτλερ έρχεται στην εξουσία και η προπαγάνδα χρειάζεται κάτι καινούργιο, κάτι επιβλητικό για να ταιριάζει με το προϊόν της Άριας Φυλής.

Ο διάσημος αρχιτέκτονας μαζί με τον αδελφό του αναλαμβάνουν το νέο έργο, το οποίο θα κόστιζε 42 εκ. μάρκα και θα χτιστεί πάνω από το παλαιό στάδιο. Η χωρητικότητα του κεντρικού σταδίου ήταν 110.000 θεατές και στο κέντρο της εξέδρας τοποθετείται ειδικός χώρος για τον Αδόλφο Χίτλερ και τη ναζιστική κυβέρνηση. Τα έργα κρατάνε περίπου δύο χρόνια, ενώ στη μετέπειτα βιογραφία του ο Άλμπερτ Σπέερ έγραψε ότι ο Φύρερ του ανέθεσε να παρέμβει στα σχέδια του σταδίου, καθότι του φάνηκαν πολύ μοντέρνα. Γράφει ότι εκείνος πρόσθεσε στο εξωτερικό του γηπέδου τις κολώνες που δίνουν άλλη δυναμική και ένα αναχρονιστικό στυλ, το οποίο λάτρεψε ο Χίτλερ.

Ο Σπέερ, άλλωστε, ήταν ένας από τους πιο στενούς του συνεργάτες, ο «αρχιτέκτονας του διαβόλου» όπως έμεινε στην ιστορία ή «ο καλός Ναζί», όπως παρουσίαζε αργότερα ο ίδιος τον εαυτό του. Μια αμφιλεγόμενη προσωπικότητα που κατόρθωσε να αποφύγει τη θανατική ποινή για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας στη δίκη της Νυρεμβέργης, δηλώνοντας μεταμέλεια, αλλά όχι και ευθύνη. Παράλληλα, φυσικά, είχε πλουτίσει με συλλογή έργων τέχνης που είχαν κλαπεί από την εβραϊκή κοινότητα και τα οποία διατηρούσε σε θυρίδα στο όνομα στενού του φίλου. Πέρασε είκοσι χρόνια στη φυλακή, εξέδωσε τρία βιβλία για το Τρίτο Ράιχ και πέθανε το 1981 σε ταξίδι στο Λονδίνο.



Επιχείρηση «Καθαρό Βερολίνο»…

Η άνοδος του Εργατικού Εθνικοσοσιαλιστικού Κόμματος στην εξουσία στις 30 Ιανουαρίου του 1933, προκάλεσε σύγχυση στην ΔΟΕ. Οι πρώτες εκφάνσεις του φασισμού διαφαίνονταν και οι Ολυμπιακοί Αγώνες δε θα μπορούσαν να διεξαχθούν σε μια πόλη που δεν αναγνώριζε ισότιμα ανθρώπινα δικαιώματα. Ο Αδόλφος Χίτλερ υπήρξε καθησυχαστικός και η επιχείρηση «Καθαρό Βερολίνο» ξεκινούσε… Από όλα τα εστιατόρια και τα ξενοδοχεία αφαιρέθηκαν οι πινακίδες που έγραφαν «οι Εβραίοι είναι ανεπιθύμητοι εδώ», ενώ υπάρχουν μαρτυρίες ότι έγινε σκούπα σε όλους τους Ρομά, που μεταφέρθηκαν σε ένα από τα πρώτα στρατόπεδα συγκέντρωσης σε προάστιο της πόλης.

Το Βερολίνο του 1936 έμοιαζε με πολιτισμένη πόλη, έστω κι αν οποιοδήποτε δημοσιογράφος ή απλός τουρίστας τολμούσε να μιλήσει με Εβραίους θα έπρεπε να γνωρίζει ότι μέχρι να φύγει από τη διοργανώτρια των Ολυμπιακών Αγώνων θα ήταν υπό τη στενή παρακολούθηση της Γκεστάπο. Η Φλόγα άναψε στο μεγαθήριο του Μαρτς και του Σπέερ την 1η Αυγούστου, με τον Αδόλφο Χίτλερ στα επίσημα και την παρέλαση όλων των χωρών να επικεντρώνεται στον Καγκελάριο της Γερμανίας.

Οι αγώνες είχαν τεράστια επιτυχία. Τέσσερα εκατομμύρια εισιτήρια πωλήθηκαν και ήταν η πρώτη Ολυμπιάδα που μεταδόθηκε τηλεοπτικά και ραδιοφωνικά. Θα έμοιαζαν όλα… τέλεια, αν δεν υπήρχε ο Τζέσι Όουενς να κερδίσει τέσσερα χρυσά μετάλλια και να γεννήσει ένα θρύλο. Κάποιοι θέλουν να λένε ότι ο Αδόλφος Χίτλερ έφυγε οργισμένος από το Στάδιο όταν τον είδε να κερδίζει, προκειμένου να αποφύγει την απονομή. Μόνο που η αλήθεια είναι ότι μια μέρα πριν, κατόπιν σύστασης της Ολυμπιακής Επιτροπής ότι θα «τους χαιρετάει όλους ή κανέναν», ο Καγκελάριος προτίμησε το συμβιβαστικό κανέναν και δεν κουνήθηκε ξανά από τη θέση του στο επιβλητικό θρόνο που του είχαν φτιάξει οι πιστοί του αρχιτέκτονες.

Αυτός ο θρόνος θα ήταν ένα από τα ελάχιστα αρχιτεκτονικά έργα που θα παρέμεναν όρθια εννέα χρόνια μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Το Στάδιο του Βερολίνου, παρά την ισοπέδωση της πόλης από τους βομβαρδισμούς όταν οι συμμαχικές δυνάμεις προσέγγιζαν το αρχηγείο του Αδόλφου Χίτλερ και έφταναν στο τέλος του πολέμου, υπέστη μικρές ζημιές. Ήταν ένα από λιγοστά κτήρια που έμεινε σε αναγνωρίσιμη μορφή και επί της ουσίας είχε μόνο τρύπες από τα πολυβόλα όπλα. Εξάλλου, τον Μάρτιο του 1945 έγινε γύρω από το «Olympiastadion» η πιο χαρακτηριστική μάχη στην προσπάθεια της Σοβιετικής Ένωσης να το θέσει υπό τον έλεγχο της.

Μετά τον πόλεμο, οι χώροι του Σταδίου χρησιμοποιήθηκαν ως αρχηγείο των συμμαχικών δυνάμεων, ενώ όταν το 2000 αποφασίστηκε η ανακαίνισή του, οι εργάτες ήρθαν αντιμέτωποι με τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Μια σκουριασμένη βόμβα, ικανή να ισοπεδώσει όλο το οικοδόμημα, όπως έλεγαν οι πυροτεχνουργοί, βρέθηκε κάτω από τις εξέδρες, λίγο πιο πέρα από εκεί που άλλοτε παρακολουθούσε ο Αδόλφος Χίτλερ τα γεγονότα. Η περιοχή εκκενώθηκε σε ακτίνα 300 μέτρων γύρω από το Στάδιο και η βόμβα εξουδετερώθηκε με επιτυχία…


Το υπέδαφος του φασισμού!

«Όπως ξέρετε, δε συμπαθώ και τόσο πολύ τους Εβραίους. Αλλά αν ήμουν Εβραίος, τουλάχιστον θα ήμουν περήφανος γι’ αυτό. Αυτός δεν είναι». Η σκληρότητα του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου ήταν τέτοια, που οι ειδικοί θεωρούσαν φυσικό επόμενο να βρίσκονται τέτοιου τύπου βόμβες για τα επόμενα 50 και εξήντα χρόνια, μετά το τέλος του πολέμου. Οι πιο επικίνδυνες βόμβες, όμως, είναι εκείνες που δεν μπορούν να εξουδετερώσουν οι πυροτεχνουργοί.

Στην κηδεία του Τζιοβάνι Ανιέλι το 1945, ιδρυτή μιας ολόκληρης αυτοκινητοβιομηχανίας που στηρίχτηκε η ιταλική οικονομία, είχαν παραβρεθεί μόνο συγγενείς. Η πτώση του φασισμού στην Ιταλία, αλλά και σε ολόκληρη την Ευρώπη είχε στοχοποιήσει οποιονδήποτε είχε βοηθήσει τα καθεστώτα. Η FIAT ήταν η εταιρία που προμήθευε τόσο τον ιταλικό στρατό, όσο και τη «Wehrmacht» με οχήματα, όπως άλλωστε και ο καλός του φίλος και συνομιλητής του Χίτλερ, James Ford.

Ο Τζιοβάνι Τζιάνι Ανιέλι, ο εγγονός του, φαίνεται ότι κληρονόμησε από τον παππού περισσότερα από μια αυτοβιομηχανία και ένα όνομα. Κληρονόμησε εν μέρει τις πολιτικές πεποιθήσεις του ιδρυτή της FIAT, πολέμησε ενάντια στο ρωσικό μέτωπο (αλλά είχε και διπλωματικότητα να γίνει αργότερα μεταφραστής των συμμαχικών δυνάμεων) και δυσκολεύτηκε να αποδεχτεί ότι η κόρη του παντρεύτηκε έναν Εβραίο. Ο έτερος απόγονός του, ο Εντοάρντο, κληρονόμησε την κατάρα της οικογένειας Ανιέλι, με δεκάδες ξαφνικούς θανάτους και πέθανε το 2000 σε ηλικία 46 ετών. Κατ’ άλλους αυτοκτόνησε, κατ’ άλλους δολοφονήθηκε, ενώ ο πατέρας του τον είχε αποκληρώσει επειδή ασπάστηκε τον Ισλαμισμό.

Τα εγγόνια του Ανιέλι ήταν εκείνα που θα συνέχιζαν την αυτοκρατορία, παράλληλα με τα ανίψια του! Τα παιδιά της Μαργαρίτας και Άλαιν Ελκάν, ο οποίος έχει γράψει δεκάδες εβραϊκά βιβλία. Ο Λάπο και ο Τζον Φίλιπ Τζέικομπ, εκλεκτός του Τζιάνι και πλέον ο άνθρωπος που διαχειρίζεται την πλειοψηφία των επιχειρήσεων και, φυσικά, τη Γιουβέντους, στην οποία είναι πρόεδρος ο ξάδελφός του Αντρέα Ανιέλι. Στον πυρήνα των οπαδών των «μπιανκονέρι» τα ακροδεξιά στοιχεία είναι σπανιότερα από την υπόλοιπη Ιταλία. Ο προεξέχων σύνδεσμος των «ντρούγκι» απέχει από πολιτικές τοποθετήσεις, τη στιγμή που οι Viking, παλαιότερος σύνδεσμος, έχει επιδείξει φασιστικές συμπεριφορές και έχει κατηγορηθεί για επιθέσεις λεκτικές ή σωματικές.



Οι απαγορευμένοι «Boixos Nois»!

Ο λόφος Μονζουΐκ που κοιτάζει από τα 173 μέτρα υψόμετρο τη Βαρκελώνη μεταφράζεται απλά «ως λόγος των Εβραίων» και ήταν κάποτε εβραϊκό νεκροταφείο. Η θέση της, μαστιζόμενης από τον εμφύλιο, Ισπανίας στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο ήταν ουδέτερη, ωστόσο στην Καταλονία απαντάται μια από τις αρχαιότερες εβραϊκές συναγωγές που έχουν βρεθεί και παρότι ελέω Φράνκο θα περίμενε κανείς ότι η πολιτική πεποίθηση ήταν αντιφασιστική, υπήρξαν και εδώ ακροδεξιά φαινόμενα. Και, μάλιστα, ακραία…

Ο Λουίς Μπασάτ, δύο φορές υποψήφιος για την προεδρία της Μπαρτσελόνα, ήταν ένας βασικός λόγος να γίνει αισθητή η παρουσία των «boixos nois». «Αν θέλετε μπορεί να με φωνάζετε Λουίς Μπασάτ Κοέν. Έτσι γεννήθηκε και η μητέρα μου νιώθει άσχημα για όσα λέγονται. Ναι, είναι εβραϊκό όνομα και δεν έχω πρόβλημα να το αναγνωρίσω δημοσίως. Κανείς δεν μπορεί να εξαιρεί κανέναν λόγω φυλής, θρησκείας ή φύλου». Όχι και κανείς…

Οι οργανωμένοι οπαδοί του ιδρύθηκαν το 1981 με βασικά αριστερή ιδεολογία, είδαν μέσα στα επόμενα χρόνια να παρεισφρέουν όλο και περισσότεροι skinheads που άλλαξαν όλη την στάση. Ύψωσαν πανό με σβάστικες το 1985, λίγο μετά την τραγωδία στο Χέιζελ και αποκάλεσαν τον Μπασάτ «γαμημένο Εβραίο». Ο Γιόσεπ Νούνιεζ ήταν ο πρώτος που προσπάθησε να περιορίσει τη δράση τους και το κατόρθωσε, τουλάχιστον για τα ματς μέσα στο «Καμπ Νου». Ο Χουάν Γκασπάρ με την εκλογή του εκφράστηκε ανοικτά υπέρ τους και εκείνοι πρωτοστάτησαν στο «ματς της ντροπής», όπως έχει μείνει στην ιστορία το ντέρμπι με τη Ρεάλ Μαδρίτης, στο οποίο ο Λουίς Φίγκο επέστρεψε στην Βαρκελώνη.

Ο Γκασπάρτ είχε κερδίσει στις εκλογές τον Μπασάτ, όπως και αργότερα ο Λαπόρτα. Μόνο που ο τελευταίος απαγόρευσε την είσοδο στο «Καμπ Νου» στον συγκεκριμένο σύνδεσμο οπαδών, είδε στους τοίχους του σπιτιού του απειλητικά συνθήματα για τη ζωή του και δέχτηκε επίθεση από δύο μέλη των «Boixos nois» τον Φεβρουάριο του 2004 έξω από την οικεία του. Γνώμη δεν άλλαξε και οι ο εν λόγω σύνδεσμος περιορίζεται να ακολουθεί και να προκαλεί προβλήματα στους αγώνες της Β’ ομάδας της Μπαρτσελόνα!

Η πολιτική του σπουδαίου ισπανικού κλαμπ χαρακτηρίστηκε φιλοεβραϊκή στο πρόσφατο παρελθόν. Αφορμή ήταν η κυρίως πρόσκληση και τιμή στον Τζιλάντ Σαλίτ, που αφέθηκε ελεύθερος από τις δυνάμεις της Χαμάς, το 2012. Μια κίνηση που προκάλεσε δεκάδες διαμαρτυρίες και αντιδράσεις ανά τον κόσμο, ακόμα και μέσα στην ίδια την καταλανική κοινότητα. Το ποδόσφαιρο, όσο κι αν θέλει, δεν αποστασιοποιήθηκε ποτέ της πολιτικής, αντιθέτως ως ζωντανός οργανισμός αποτέλεσε κομμάτι της ή συνέχειά της.

Απόψε, το περίφημο στάδιο του Βερολίνου υποδέχεται ακόμα ένα σπουδαίο αθλητικό γεγονός. Υποδέχεται τον τελικό του Champions League, στην πιο χαρακτηριστική ετήσια ποδοσφαιρική γιορτή! Τον υποδέχεται 79 χρόνια μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1936, 79 χρόνια μακριά από τον φασισμό. Το Βερολίνο δε θυμίζει σε τίποτα την πόλη που αποθέωνε τον Αδόλφο Χίτλερ. Δεν θυμίζει σε τίποτα την πόλη που ισοπέδωσαν οι συμμαχικές δυνάμεις. Το παζλ, όμως, παραμένει εκεί… Και τα κομμάτια συνεχίζουν να ταιριάζουν. Κατά καιρούς, επικίνδυνα.

                                                                                                                        Πηγή: sdna.gr

Κ. Παπαρρηγόπουλου "Ιστορία του ελληνικού έθνους"

Ο Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1815 και πέθανε στην Αθήνα το 1891. Το 1821, μετά τον απαγχονισμό του πατέρα του μαζί με άλλους Έλληνες προκρίτους, κατέφυγε με τη μητέρα του στην Οδησσό, όπου σπούδασε στο λύκειο Ρισελιέ ως υπότροφος του αυτοκράτορα της Ρωσίας Αλέξανδρου Α'. Το 1830 ήρθε στην Ελλάδα και συνέχισε τις σπουδές του στην Αίγινα και αργότερα σε γαλλικά και γερμανικά πανεπιστήμια. Δίδαξε ιστορία στο γυμνάσιο και στο πανεπιστήμιο των Αθηνών. Το απαράμιλλο συνθετικό του έργο, η  "Ιστορία του ελληνικού έθνους", εκδόθηκε από το 1860 έως και το 1872, και ολοκληρώθηκε με τον "Επίλογο της ιστορίας του ελληνικού έθνους" το 1877. Αποτελεί το πρώτο έργο στο οποίο εκτίθεται ολόκληρη η ιστορία του ελληνικού έθνους συνεχόμενη και αδιαίρετη, ως μια αδιάσπαστη αλυσίδα συγγενών περιόδων και γεγονότων. Πρώτος ο Παπαρρηγόπουλος κατέδειξε τη μεγάλη σημασία του μεσαιωνικού ελληνισμού και άνοιξε το δρόμο για την αποκατάσταση της φήμης του Βυζαντίου.

Οι τόμοι του μνημειώδους αυτού έργου κατεβαίνουν ελεύθερα από τους συνδέσμους:

 

1. Ιστορία του ελληνικού έθνους (PDF, 14 τόμοι, εκδ. Ελευθερουδάκη)

2.Ιστορία του ελληνικού έθνους (PDF, 14 τόμοι, εκδ. Ελευθερουδάκη)

3. Ιστορία του ελληνικού έθνους (PDF, 14 τόμοι, εκδ. Ελευθερουδάκη)

4. Ιστορία του ελληνικού έθνους (PDF, 14 τόμοι, εκδ. Ελευθερουδάκη)

5. Ιστορία του ελληνικού έθνους (PDF, 14 τόμοι, εκδ. Ελευθερουδάκη)

6.Ιστορία του ελληνικού έθνους (PDF, 14 τόμοι, εκδ. Ελευθερουδάκη)

7. Ιστορία του ελληνικού έθνους (PDF, 14 τόμοι, εκδ. Ελευθερουδάκη)

8.Ιστορία του ελληνικού έθνους (PDF, 14 τόμοι, εκδ. Ελευθερουδάκη)

9. Ιστορία του ελληνικού έθνους (PDF, 14 τόμοι, εκδ. Ελευθερουδάκη)

10. Ιστορία του ελληνικού έθνους (PDF, 14 τόμοι, εκδ. Ελευθερουδάκη)

11. Ιστορία του ελληνικού έθνους (PDF, 14 τόμοι, εκδ. Ελευθερουδάκη)

12. Ιστορία του ελληνικού έθνους (PDF, 14 τόμοι, εκδ. Ελευθερουδάκη)

13. Ιστορία του ελληνικού έθνους (PDF, 14 τόμοι, εκδ. Ελευθερουδάκη)

14.Ιστορία του ελληνικού έθνους (PDF, 14 τόμοι, εκδ. Ελευθερουδάκη)

                                                                                                   Πηγή:eranistis.net

Όταν κοιτάς από ψηλά...

Εξαίρετες, εντυπωσιακές εικόνες της όμορφης και παράξενης πατρίδας μας από ψηλά...

Το Απίθανο Συμβόλαιο: Η Τυραννία της Αποπληρωμής του Χρέους...

Του Σπύρου Λαβδιώτη

Υπάρχουν δύο τρόποι για να κατακτήσεις και να υποδουλώσεις ένα έθνος. Ό ένας είναι με το ξίφος. Ο άλλος είναι με το χρέος. Η κατάκτηση με το χρέος λαμβάνει χώρα σιωπηλώς και παρασκηνιακά, εμπαίζοντας το λαό με δέλεαρ την ανάπτυξη και τη σωτηρία του από τα δεινά της μιζέριας λόγω έλλειψης κεφαλαίων. Αρχικά, στην επιφάνεια τίποτε δεν αλλάζει στο ρυθμό ζωής. Απλά, η χώρα είναι υπό νέα διοίκηση και ο φόρος υποτέλειας, ο τόκος, δεν είναι ακόμη αισθητός.

Οι δανειστές παρουσιάζονται ως σωτήρες της χώρας χρησιμοποιώντας ωραία λόγια και ήπιες εκφράσεις, μιλούν για «αμοιβαία επωφελή συνεργασία» και «φιλική προς την ανάπτυξη» παροχή δανείων. Εκπέμπουν μηνύματα αισιοδοξίας στον ταλαιπωρημένο λαό, παίζοντας με τις λέξεις: βαπτίζουν τα επαχθή δάνεια σε «βοήθεια», τη λιτότητα σε «δημοσιονομική προσαρμογή» και την τοκογλυφία σε «αλληλεγγύη». Οι προθέσεις τους εμφανίζονται φιλικές, ότι επιτελούν με το πρόγραμμα «μεταρρυθμίσεων» ένα κοινωφελές έργο και συμπάσχουν στα προβλήματα μιας εξαθλιωνόμενης κοινωνίας που μαστίζεται από την ανεργία. Πρέπει όμως να γίνουν θυσίες, προς το παρόν τονίζουν, για τη βιωσιμότητα και τη σωτηρία της χώρας στο μέλλον. Έτσι, ο λαός αισθάνεται ανακούφιση και θεωρεί ότι είναι οι ευεργέτες του, ενώ είναι οι δυνάστες του.

Η κατάκτηση ενός έθνους με το ξίφος έχει το μεγάλο μειονέκτημα ότι ο εχθρός είναι ορατός και ο λαός για να ανακτήσει την πολυπόθητη ελευθερία του ενδέχεται να εξεγερθεί. Έτσι, απαιτείται να επιβληθεί συνεχιζόμενη άσκηση στρατιωτικής επιτήρησης και βίας. Και ενδεχομένως καταστολής ενός ξεσηκωμού από τις δυνάμεις κατοχής, πρακτική που έρχεται σε μετωπική σύγκρουση με το δόγμα της Νέας Τάξης (New Order) πραγμάτων. Το νέο δόγμα έκανε την εμφάνισή του το 1991 – μετά την κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού – υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Πολιτειών. Αυτό προωθεί την ιδέα της παγκόσμιας διακυβέρνησης των εθνών μέσω της παγκοσμιοποίησης των αγορών, laissez faire – laissez passé, και του ελέγχου του νομίσματος με την έκδοση ενός κοινού νομίσματος από υπέρ-εθνικές κεντρικές τράπεζες.

Το πρόβλημα με τον θεσμό του κοινού νομίσματος και την έκδοσή του από το μονοπώλιο του χρήματος, την υπέρ-εθνική τράπεζα, όπως η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), είναι ότι κάθε κράτος-μέλος απεμπολεί με την ένταξη το δικαίωμα της έκδοσης εθνικού νομίσματος, τη νομισματική πολιτική και μαζί τμήμα της εθνικής του κυριαρχίας. Το αίτιον, το κράτος πρέπει τώρα το χρήμα να το δανειστεί με επιβάρυνση τόκου από το μονοπώλιο του χρήματος την ΕΚΤ, με όρους που ορίζει, αφού αυτή καθορίζει την νομισματική πολιτική και όχι το ίδιο το κράτος – έθνος. Το παράδοξο είναι ότι η ΕΚΤ το χρήμα που χορηγεί με τόκο στα κράτη-μέλη το δημιουργεί από το τίποτε από «ζεστό αέρα», δεν υπάρχει κάλυμμα χρυσού κι αργύρου, είναι μια λογιστική εγγραφή που απορρέει από το νομικό δικαίωμα να δημιουργεί χρήμα. Υπάρχουν χρεόγραφα, και εάν δεν υπήρχαν, δεν θα υπήρχε καθόλου χρήμα στο νομισματικό μας σύστημα.

Ωστόσο, όταν ένα κράτος έχει υιοθετήσει ένα νομισματικό σύστημα στο οποίο το χρήμα για να τεθεί σε κυκλοφορία δημιουργείται αναγκαία από χρέος μέσω χορήγησης πιστώσεων από ιδιωτικές τράπεζες,¹ τότε ανακύπτει ένα μεγάλο πρόβλημα δυσλειτουργίας. Τα δάνεια πρέπει να αποπληρωθούν μαζί κι οι τόκοι από όλους τους φορείς της οικονομίας, το δημόσιο, τις ιδιωτικές επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά. Οι τράπεζες όμως χορηγούν από το τίποτε μόνο την πίστωση με την αμφίεση «κεφάλαιο», που συνιστά το «δάνειο», απαιτούν όμως να πληρωθούν και οι τόκοι περιοδικά, οι οποίοι δεν έχουν δημιουργηθεί ως χρήμα. Είναι φανερό το τρομερό αδιέξοδο των δανειοληπτών, καθώς το καρτέλ των ιδιωτικών τραπεζών στέλνει έξω στον σκληρό κόσμο όλους τους φορείς να παλέψουν ο ένας εναντίον του άλλου, σε ένα άγριο πόλεμο, όπως τον περιγράφει ο Thomas Hobbes στο Leviathan «πόλεμος εναντίον όλων», να φέρουν πίσω τα χρήματα των τόκων που δεν υπάρχουν στην οικονομία, απλώς αποτελούν την αμοιβή των δανειστών.

Αυτό είναι το «απίθανο συμβόλαιο» που έχουν υπογράψει οι Ελληνικές κυβερνήσεις με τους τραπεζίτες, το οποίο είναι αδύνατον να εκπληρωθεί από το σύνολο της κοινωνίας. Κάποιοι υποχρεωτικά πρέπει να αθετήσουν τα δάνειά τους και να δηλώσουν χρεοκοπία έτσι ώστε να βρουν οι υπόλοιποι τα αναγκαία χρήματα να αποπληρώσουν τους τόκους. Γι αυτό, ο Αριστοτέλης αναφώνησε: «το χρήμα δεν γεννάει απογόνους». Το χρήμα μας είπε ο μεγάλος φιλόσοφος, δεν είναι δημιούργημα της φύσης, αλλά του νόμου και αυτό επινοήθηκε για τη διευκόλυνση των συναλλαγών. Η τοκογλυφία είναι μισητή στην κοινωνία, επειδή το κέρδος προέρχεται από το ίδιο το χρήμα, πολλαπλασιάζεται από τον τόκο, και όχι από τη χρήση για την οποία προορίσθηκε.²

Εντούτοις, η ιστορία της σύγχρονης Ελλάδος ξεκινάει μετά την επανάσταση του 1821, η οποία δεν σχετίζεται με τις φιλοσοφικές αρχές του Αριστοτέλη, αλλά ούτε με τις δημοκρατικές αρχές της αρχαίας Ελλάδος, όπου τα δημοσιονομικά θέματα συνιστούσαν ένα από πρώτα θέματα προς συζήτηση στην εκκλησία του δήμου. Η Ελλάδα, μετά τον επαναστατικό αγώνα ήταν σε χαώδη κατάσταση, ανοργάνωτη και ερειπωμένη με νοοτροπία και συνήθειες που αποκτήθηκαν κατά τη διάρκεια της μακράς περιόδου της τουρκοκρατίας. Στα πρώτα του βήματα, το νέο κράτος είχε να αντιμετωπίσει μια άβυσσο στον οικονομικό τομέα. Η χώρα ήταν ένας σωρός ερειπίων, η ασφάλεια από ληστείες και πειρατείες απουσίαζε, τα ταμεία ήταν άδεια, ενώ η τραπεζική πίστη βρίσκονταν στα χέρια των σαράφηδων και τοκογλύφων, που δάνειζαν με τόκο έως και 50% ! Εθνικό νόμισμα δεν υπήρχε και οι συναλλαγές γίνονταν κυρίως με τα γρόσια και τους παράδες.

Η οικονομική κατάσταση είχε ήδη επιδεινωθεί από τις αρχές του 1823 και η έκθεση της επιτροπής που είχε ορίσει η Β’ Εθνοσυνέλευση του Άστρους (12 Απριλίου 1823) για να συντάξει έναν προϋπολογισμό απεικόνιζε την κρισιμότητα της κατάστασης.³ Τα έσοδα του 1ου εξαμήνου του 1823 συνιστούσαν περίπου το 1/3 των δαπανών. Η επιτροπή κατέληξε ότι είναι αδύνατον να ισοσκελιστεί ο προϋπολογισμούς με εσωτερικό δανεισμό και προέτρεπε να γίνει πιο χρηστή διαχείριση και να αναζητηθούν πόροι στο εξωτερικό. Έτσι η προσωρινή κυβέρνηση Κουντουριώτη – Μαυροκορδάτου αποφάσισε να προσφύγει στην Αγγλία για την εξεύρεση δανείου. Τον Ιούνιο του 1823 η κυβέρνηση εξουσιοδότησε τους Ορλάνδο και Λουριώτη να μεταβούν στο Λονδίνο, οι οποίοι τον Φεβρουάριο 1824 συνομολόγησαν τα επονομασθέντα «δάνεια της ανεξαρτησίας».

Μ’ αυτό τον τρόπο ξεκίνησε η εξάρτηση της Ελλάδος από ξένο δανεισμό έχοντας ως ιερό σκοπό τη συνέχιση του επαναστατικού αγώνα για την ελευθερία και την ανεξαρτησία. Ωστόσο, ποτέ δεν ανέκτησε την ανεξαρτησία της από τα δεσμά της διεθνούς κεφαλαιαγοράς, διότι ήταν αδύνατο να εκπληρωθούν από τη φύση του οι όροι του «απίθανου συμβολαίου» που υπέγραφαν οι ελληνικές κυβερνήσεις με τους δανειστές, πόσο μάλλον όταν οι όροι είναι επαχθείς.

Όντως, οι όροι των «δανείων της ανεξαρτησίας» ήταν επαχθείς ή καλύτερα «ληστρικοί».⁴ Το τελικό ποσό του 1ου δανείου που έφθασε στην επαναστατική διοίκηση με καθυστερήσεις, ήταν μόλις 308.000 £ (38% του δανείου) ⁵ και ως εγγύηση για την αποπληρωμή του δανείου τέθηκαν από ελληνικής πλευράς τα δημόσια κτήματα και τα δημόσια έσοδα! Το παράξενο, το «ληστρικό» δάνειο χαιρετίστηκε στην Ελλάδα ως πολιτική επιτυχία. Είναι εύλογο να διερωτηθεί ο αναγνώστης, πως το 2ο δάνειο των 2.000.000 £ που περιορίστηκε στο ποσό των 232.000 £ θα μπορούσε πολιτικώς να χαρακτηριστεί; Πως φθάνοντας καθ’ οδό στην επαναστατική διοίκηση, εξαερώθηκε, χάνοντας το 88% της αξίας του; Ήτοι μετατράπηκε σε μικρότερο ποσό του πρώτου δανείου, αν και το δεύτερο είχε συναφθεί σε υπερδιπλάσια ονομαστική αξία. Πως έγινε αυτή η ταχυδακτυλουργία; Η ιστορία του «πετσοκόμματος» είναι μεγάλη και γλαφυρή, αλλά αληθινή.⁶

Με το οξύμωρο της πώλησης της δεύτερης φρεγάτας για να χρηματοδοτηθεί η πρώτη, η επαναστατική διοίκηση εγκαινίασε το Ponzi σχήμα στη χρηματοοικονομία, πριν γεννηθεί ο Ponzi και επήλθε η πρώτη χρεοκοπία το 1827, πριν ακόμα δημιουργεί επίσημα το Ελληνικό κράτος. Μέσα σ’ αυτή τη φούρια ο Ιωάννης Καποδίστριας απεύθυνε έγκλιση στις «αυλές» αναζητώντας την εκ νέου δανειοδότηση, αλλά η απάντηση ήταν αρνητική και η χώρα βρέθηκε σε δεινή θέση.

Εντούτοις, παρ’ όλη τη χαώδη κατάσταση που είχε να αντιμετωπίσει ο Καποδίστριας με την άφιξή του το 1828, είναι εντυπωσιακό ότι ο Κυβερνήτης αμέσως ασχολήθηκε με το θέμα της ανόρθωσης της ρημαγμένης οικονομίας και της κοπής εθνικού νομίσματος. Κατανόησε ότι για να μπει μια τάξη στην οικονομία, έπρεπε να αντικατασταθούν τα τουρκικά γρόσια ως μέσω συναλλαγών και ιδίως αισθάνθηκε πως το εθνικό νόμισμα είναι συνυφασμένο με την εθνική κυριαρχία και αξιοπρέπεια, πυλώνες που εκφράζουν την ανεξάρτητη υπόσταση του ελληνικού κράτους. Γνώριζε ότι το εθνικό νόμισμα αποτελούσε το κλειδί της σύστασης ενός ανεξάρτητου κράτους και οι αναμνήσεις ήταν ακόμη νωπές από τη πτώχευση της ελληνικής διοίκησης. Τώρα ο ίδιος έφερε και το βάρος της εξυπηρέτησης των «ληστρικών» δανείων της Επανάστασης.

Χρήματα στο δημόσιο ταμείο δεν υπήρχαν. Έτσι, στις 2 Απριλίου 1828, με έγγραφό του ο Καποδίστριας προς το «Πανελλήνιον» ζήτησε να μελετηθεί το θέμα και να υποβληθεί σχετικό σχέδιο: «Η κυβέρνηση, χωρίς να αμφιβάλει για τη χρηματική βοήθεια που θα δοθεί στην Ελλάδα από τη μεγαλοψυχία των συμμαχικών αυλών και οφείλοντας να τη διαχειριστεί με τον πιο επωφελή τρόπο για τις δημόσιες ανάγκες, θεωρεί από όλες τις ανάγκες πιο σημαντική και επείγουσα την ανάγκη για εθνικό νόμισμα… Είναι λοιπόν καλύτερο να αποφασίσουμε δίχως αναβολή γι αυτό και να φροντίσουμε για την ίδρυση νομισματοκοπείου… Ζητώ, λοιπόν, από το Πανελλήνιο να εκπονήσει σχέδιο μαζί με το σκεπτικό που θα το συνοδεύει».⁷ Το «Πανελλήνιον» υπέβαλε το σχέδιο ψηφίσματος, η εγκατάσταση του Νομισματοκοπείου έγινε στην Αίγινα και το πρώτο νόμισμα της σύγχρονης Ελλάδας, ο αργυρός « φοίνικας» κόπηκε στις 27 Ιουνίου 1829. Αξίζει να σημειωθεί η ιδιαίτερη σύμπτωση που το συνόδευε, ότι κόπηκε στην Αίγινα, όπου τον 7ο αιώνα π.Χ. είχαν κοπεί τα πρώτα Ελληνικά νομίσματα της αρχαιότητας, οι «χελώνες».

Στις 20 Ιουλίου 1829, οι πρώτοι φοίνικες μοιράστηκαν στα μέλη της Εθνοσυνελεύσεως, και ήταν εμφανής η συγκίνηση των μελών στη θέα και στην αφή του εθνικού νομίσματος, που έδινε την αίσθηση πως η Ελλάδα ήταν πλέον ένα ανεξάρτητο κράτος. Ιδού, πως ο Καποδίστριας στην επιστολή προς την Δ’ Εθνοσυνέλευση αιτιολόγησε την αναγκαιότητα εθνικού νομίσματος.⁸

Την ανάγκην ταύτην υπαγορεύουσιν η τιμή του Έθνους, το συμφέρον του Εθνικού Ταμείου και η ευκολία των συναλλαγμάτων, θεωρούμενη μάλιστα κατά τον ελάχιστον όρον της τιμής του νομίσματος, από την οποίαν εξαρτάται η κατά μέρος των πολιτών κατά πολύ λυσιτελής οικονομία. … Είμαστε προηγουμένως βέβαιοι ότι θέλετε αισθανθή επίσης, ως και ημείς, την ανάγκην της κατασκευής Εθνικών νομισμάτων, και θέλετε προΐδει και τα εξ αυτών προσγενησομένας ουσιώδεις και μεγάλας ωφελείας εις την Επικράτειαν.

Οι αργυροί φοίνικες (κόπηκαν συνολικά 11.798)⁹ και όλα τα νομίσματα που κυκλοφόρησαν ως εθνικό νόμισμα του ελληνικού κράτους, σταμάτησε η κοπή τους μετά την άφιξη του Όθωνα και το Νομισματοκοπείο της Αίγινας έκλεισε με διάταγμα της 1ης Φεβρουαρίου 1833. Είναι εμφανές ότι οι Βαυαροί δεν είχαν καμία διάθεση να τιμήσουν τη μνήμη του Καποδίστρια, αλλά αντίθετα προσπάθησαν να εξαφανίσουν ότι είχε σχέση με την πολύπλευρη διακυβέρνηση και τη χρηστή διοίκηση του εξαίρετου αυτού πολιτικού άνδρα, ενός πραγματικού ευεργέτη της πατρίδος, που διακρίνονταν για τη σεμνότητα του ήθους, την αφιλοκέρδεια και τον ακέραιο χαρακτήρα.

Η νομισματική ιστορία της περιόδου του Καποδίστρια περιλαμβάνει και τις προσπάθειες της έκδοσης χαρτονομίσματος μέσω της Εθνικής Χρηματιστικής Τράπεζας για τις επείγουσες πληρωμές του κράτους. Τόσο οξύ ήταν το ταμειακό πρόβλημα, που ο ίδιος ο Καποδίστριας έβαζε χρήματα από τον προσωπικό του λογαριασμό για κάλυψη των δαπανών. Εν μέσω δυσπραγίας, τον Ιούνιο 1830 ο Κυβερνήτης αποφάσισε να χρηματοδοτήσει τις δαπάνες του προϋπολογισμού με την έκδοση χαρτονομίσματος, αιτιολογώντας την έκτατη πράξη ως εξής:«Χρεωστούντες να εξεύρωμεν τον τρόπον να θεραπεύσωμεν την ανάγκην ταύτην (την ταμειακή), χωρίς να επιφορτίσωμεν με νέους φόρους την γεωργίαν και το εμπόριον, τα οποία οφείλομεν να αναζωογονήσωμεν, ως παθόντα εκ της παρελθούσης ανωμαλίας∙ θεωρούντες την ανάγκην του να μεταχειρισθώμεν εις την περίστασιν ταύτην και προς θεραπείαν των εκ της ελλείψεως αποτελεσμάτων το εις τα άλλα έθνη παραδεδεγμένον χαρτονόμισμα και συνάμα να ασφαλίσωμεν την υπόληψιν αυτού».¹⁰

Από την ανωτέρω δήλωση του Καποδίστρια προκύπτει ότι ο Κυβερνήτης προσπάθησε με το ψήφισμα του Ιουνίου 1831, να εισαγάγει το «χαρτονόμισμα» και όχι το «τραπεζογραμμάτιο» για να θεραπεύσει τις ταμειακές ανάγκες της κυβέρνησης. Κι αυτό, διότι μόνο το χαρτονόμισμα που εκδίδεται απ’ ευθείας από το κράτος, δεν επιφορτίζει με νέους φόρους τη γεωργία και το εμπόριο και εν γένει την οικονομική δραστηριότητα, αλλά την αναζωογονεί. Αντιθέτως, το τραπεζογραμμάτιο εκδίδεται από τις τράπεζες και η ύπαρξή του σε κυκλοφορία οφείλεται σε δάνεια με επιβάρυνση τόκων, οι οποίοι εξ ανάγκης πρέπει να καλυφτούν με νέους φόρους. Γι αυτό, η κατάσταση είναι φοβερή όταν οι κυβερνήσεις στην προσπάθεια να αυξήσουν τον εθνικό πλούτο, πρέπει να χρεωθούν και να υποστούν τοκογλυφικές επιβαρύνσεις. Κι αυτή η πρακτική μετατράπηκε σε φρίκη στη σημερινή εποχή, με την υφαρπαγή των αποθεματικών των ταμείων για πληρωμές τόκων και χρεολυσίων, για να παραμείνει η χώρα πάση θυσία στη ζώνη του ευρώ!¹¹

Όπως βλέπουμε, σε μία μακρινότερη εποχή, ο πρώτος Κυβερνήτης του νεοσύστατου ελληνικού κράτους αντιμετώπιζε το ίδιο πρόβλημα: της έλλειψης ταμιακών διαθεσίμων για την πληρωμή των κρατικών δαπανών και τη χρηματοδότηση της οικονομικής δραστηριότητας. Έτσι, σε αρμονία με το γνωμικό «πενία τέχνας κατεργάζεται» έγινε η σύλληψη της ιδέας της δημιουργίας του «χαρτονομίσματος», που επρόκειτο να κυκλοφορήσει για λογαριασμό του κράτους και όχι για λογαριασμό της Εθνικής Χρηματιστικής Τράπεζας.¹² Η Τράπεζα όμως ήταν ιδιωτική στη μετοχική της βάση και απαιτείτο η συνδρομή ξένων κεφαλαίων για να ανδρωθεί. Το κράτος με άδεια τα ταμεία αδυνατούσε να συνεισφέρει και για να αντληθούν κεφάλαια, οι μέτοχοι ως δέλεαρ ελάμβαναν 8% σε ετήσια βάση επί των χρημάτων που τοποθετούσαν και είχαν το δικαίωμα να αποσύρουν τα κεφάλαια τους, μετά την πάροδο ενός έτους. Ως συνέπεια, αντιμετώπισε προβλήματα ανάπτυξης των τραπεζικών εργασιών της, αλλά στο σύντομο βίο της (έκλεισε το 1834 με απόφαση της Αντιβασιλείας) συνείσφερε στην ανασύσταση του τόπου.

Το βαρυσήμαντο ερώτημα είναι γιατί μετά την αρχική επιτυχία της άντλησης κεφαλαίων για την ενδυνάμωση του μετοχικού κεφαλαίου της Εθνικής Χρηματιστικής Τράπεζας – μετά την Δ’ Εθνοσυνέλευση στο Άργος – η εισροή κεφαλαίων καθηλώθηκε και τα πρώτα κρούσματα απόσυρσης εμφανίσθηκαν; Η Τράπεζα συστάθηκε ως οιονεί Κρατική Τράπεζα (Banque d’ Etat) με την προσδοκία ότι κεφάλαια θα εισέρρεαν από πατριωτισμό στο κενό δημόσιο ταμείο για να ανακουφιστούν επείγουσες και πολλές ανάγκες του ερειπωμένου τόπου. Και τι άλλο, εκτός του πατριωτισμού, διερωτάται ο Ιωάννης Βαλαωρίτης, θα μπορούσε να προτρέψει τα κεφάλαια κατά την τρικυμιώδη εκείνη εποχή για να συμμετέχουν στην ίδρυση αυτού του είδους Τράπεζας;¹³

Τη φιλοπατρία επικαλέστηκε και ο Κυβερνήτης παροτρύνοντας τους ευκατάστατους έλληνες για καταθέσεις προς την Τράπεζα αναθέτοντας τη διεύθυνση στον Πρόβουλο του επί της οικονομίας τμήματος του Πανελληνίου. Αν και οι οικονομικές περιστάσεις ήταν μίζερες, ο φιλελληνισμός των ξένων και ο πατριωτισμός των ελλήνων υπερτερούσαν αυτές τις δυσχέρειες. Μάλιστα, πρώτος ο Κυβερνήτης και οι περί αυτού οικείοι έδωσαν το παράδειγμα με τη συνδρομή τους στο μετοχικό κεφάλαιο της Τράπεζας. Επίσης, συμμετείχαν και ο βασιλιάς της Βαυαρίας Λουδοβίκος, ο τραπεζίτης Εϋνάρδος και άλλοι φιλέλληνες, ακόμη και ονόματα στρατηγών, όπως ο Κολοκοτρώνης και συμπλήρωναν το κατάλογο των μετόχων ευπατρίδεις έλληνες, άλλοι από το περίσσευμα και άλλοι από το υστέρημά τους.¹⁴ Τα κατατεθέντα κεφάλαια ανήλθαν σε 2.034.660 τουρκικά γρόσια σύμφωνα με την κατάσταση που υπέβαλε ο Καποδίστριας στην Δ’ Εθνοσυνέλευση, η οποία επικύρωσε το ψήφισμα θέσπισης της Εθνικής Χρηματιστικής Τράπεζας.¹⁵

Πως λοιπόν πήγαν τόσο στραβά οι εργασίες της Εθνικής Χρηματιστικής Τράπεζας με τόσα τρανταχτά ονόματα, επιφανείς πολιτικούς και τραπεζίτες και έμπειρούς διαχειριστές, έτσι ώστε στα μέσα του 1830, οι εναπομείναντες μέτοχοι τραβούσαν άρον άρον τα κεφαλαία τους; Μήπως ισχύει η κοινότοπος επεξήγηση των εγχειριδίων «της αποτυχίας της να εμπνεύσει την αναγκαία εμπιστοσύνη γιατί το κράτος απορροφούσε όλα της τα κεφάλαια σε μη παραγωγικούς σκοπούς;» ’Η μήπως όταν πρόκειται περί χρημάτων ο θερμότερος και ο αγνότερος πατριωτισμός δεν δύναται να εκπληρώσει το μοχλό της εμπιστοσύνης με τον οποίο και μόνο μετακινούνται και έλκονται τα μεγάλα κεφάλαια, που θρυμματίστηκε με το Πρωτόκολλο του Λονδίνου του 1830;

Είναι αξιοσημείωτο ότι μετά τριάντα χρόνια το όραμα του Καποδίστρια το ακολούθησε ο Abraham Lincoln το 1861,ως Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών στη διάρκεια του Εμφυλίου Πολέμου. Ο Lincoln εξέδωσε τα Greenbacks, τα χαρτονομίσματα των Ηνωμένων Πολιτειών, απευθείας από το κράτος για να χρηματοδοτήσει χωρίς δάνεια τις αυξημένες δημόσιες δαπάνες και τον στρατό και οδήγησε τη χώρα του επιτυχώς διαμέσου της μεγαλύτερης συνταγματικής, στρατιωτικής και ηθικής κρίσης στην ιστορία της. Η στάση του υπέρ της έκδοσης του εθνικού νομίσματος υπήρξε απαράμιλλος και την υπογραμμίζει το εδάφιο που ακολουθεί: « Το προνόμιο της δημιουργίας και της έκδοσης του χρήματος δεν είναι μόνο το υπέρτατο δικαίωμα της κυβέρνησης, αλλά αποτελεί και τη μεγαλύτερη δημιουργική της ευκαιρία και οι φορολογούμενοι θα εξοικονομήσουν τεράστια ποσά από τόκους, προεξοφλήσεις οφειλών και επιβαρύνσεις συναλλαγών. Το χρήμα θα σταματήσει πλέον να είναι ο άρχοντας και θα γίνει ο υπηρέτης της ανθρωπότητας. Η Δημοκρατία θα υψωθεί υπεράνω του χρήματος». Η μοίρα όμως επιφύλασσε άλλη τύχη για τις μεγάλες πολιτικές προσωπικότητες του Καποδίστρια και του Lincoln.

Η τυραννία της αποπληρωμής του χρέους έφτασε στο απόγειό της, με τη σύσταση του Βασιλείου της Ελλάδος και το όνειρο για μια Δημοκρατική Ελλάδα το διαδέχεται η Μοναρχία. Σύμφωνα με το Πρωτόκολλο του Λονδίνου της 3ης Φεβρουαρίου 1830, που υπογράφτηκε από τις τρείς εγγυήτριες δυνάμεις (Αγγλία – Γαλλία- Ρωσία), Άρχων Ηγεμών της Ελλάδος ορίζεται ο 16χρόνος Πρίγκιπας της Βαυαρίας, ‘Οθων- Φρειδερίκος- Λουδοβίκος. Με πλήρες όνομα, Όττο Φρίντριχ Λούντβιχ φον Βίττελσμπαχ, ο βασιλιάς «άνευ της βουλήσεως του ελληνικού λαού» έρχεται, συνοδευόμενος από πολυμελή βαυαρικό στρατό και τριμελή Αντιβασιλεία Βαυαρών.

Την έλευση του Όθωνα στην Ελλάδα στις 25 Ιανουαρίου 1833, την συνοδεύει δάνειο 60 εκατ. φράγκων, που συνάφθηκε από τις εγγυήτριες δυνάμεις και τη Βαυαρία στο όνομα του «ανεξάρτητου» Βασιλείου της Ελλάδος. Δέον να επισημανθεί ότι οι προστάτιδες δυνάμεις ενώ αρνήθηκαν επίμονα κάθε δανειακή διευκόλυνση στον Κυβερνήτη της Ελληνικής Πολιτείας Ιωάννη Καποδίστρια, τώρα γενναιόδωρα χορηγούν 60.000.000 ff ¹⁶ για την εγκαθίδρυση της Βασιλικής Μοναρχίας, που κατοχύρωνε την εξάρτηση και τη διασφάλιση της αποπληρωμής των δανείων.

Η Αντιβασιλεία είχε επίσης αναλάβει και το βάρος της εξυπηρέτησης των «ληστρικών» δανείων του επαναστατικού αγώνα. Πόροι για την αποπληρωμή των δανείων δεν υπήρχαν αφού τα όσα ποσά εκταμιεύτηκαν δεν αξιοποιήθηκαν για επενδύσεις υποδομής της κατεστραμμένης ελληνικής οικονομίας. Ένα μεγάλο μέρος κατασπαταλήθηκε από την Αντιβασιλεία σε μισθούς και οδοιπορικά της Αντιβασιλείας, για τη μισθοδοσία και τη μεταφορά του βαυαρικού στρατού, σε πολιτικά ρουσφέτια και στα λούσα του παλατιού. Ένα άλλο, σε αποζημιώσεις στην Τουρκία για την εξαγορά ελληνικών περιοχών, ενώ οι τόκοι που απαιτείτο να καταβάλλονται στους δανειστές ανέρχονταν στο ήμισυ σχεδόν των εσόδων του κράτους ετησίως. Ως αποτέλεσμα, επεβλήθησαν σκληρά μέτρα λιτότητας προκαλώντας μεγάλη δυσαρέσκεια στο λαό.¹⁷

Τα μέτρα όμως δεν απέδωσαν σε μια ήδη αδύναμη οικονομία και το καλοκαίρι του 1843 η κυβέρνηση ενημερώνει τους δανειστές ότι αδυνατεί να πληρώσει τη δόση του χρέους και ζητά νέο δάνειο. Οι εγγυήτριες δυνάμεις αρνούνται, εκτός και εάν δεχθεί να υπογραφεί Μνημόνιο. Έτσι γεννήθηκε η Επανάσταση της 3ης Σεπτεμβρίου 1843, η οποία οδήγησε στην παραχώρηση Συντάγματος και θεωρητικά άλλαξε το πολιτειακό σκηνικό από τη μοναρχία στη βασιλευόμενη δημοκρατία. Ακολούθως, η χώρα κήρυξε στάση πληρωμών προς τους δανειστές της, διότι ήταν αδύνατον να εκπληρωθεί το «απίθανο συμβόλαιο» παρά τα μέτρα λιτότητας. Έτσι, επέρχεται η 2η χρεοκοπία και η χώρα βρέθηκε πολύ φτωχότερη από την ημέρα που σύναψε το δάνειο, αφού το χρέος είχε ανέλθει λόγω του ανατοκισμού των τόκων στα 90 εκατ.ff από 60 εκατ. ff και τα μέτρα οδήγησαν σε μακροχρόνια ύφεση και στην εξαθλίωση μεγάλου μέρους της κοινωνίας.

Ο αναγνώστης εύκολα θα διαπιστώσει την εστία του προβλήματος του παρελθόντος και του παρόντος του ελληνικού οικονομικού φαινομένου: τη συνεχή εξάρτηση της Ελλάδος – ευθύς αμέσως μετά τον επαναστατικό αγώνα- και εν συνεχεία ως «ανεξάρτητο» κράτος, μέχρι και σήμερα από ληστρικά δάνεια αλλότριων δυνάμεων υπό μορφή σωτηρίας. Όμως, τα συμβόλαια δανείων είναι απίθανο να εκπληρωθούν σε ένα νομισματικό σύστημα που το χρήμα γεννιέται από το χρέος και αυξάνεται με τον ανατοκισμό του τόκου. Επίσης, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι τα οικονομικά προβλήματα είναι κυκλικά και επαναλαμβανόμενα, διότι η ανθρώπινη φύση δεν αλλάζει. Γι αυτό, το σκηνικό των συνθηκών χρεοκοπίας της Ελλάδος είναι πανομοιότυπο.

Η Εθνική Χρηματιστική Τράπεζα δεν ευδοκίμησε λόγω της ουσιαστικής καθαίρεσης από την εξουσία του Καποδίστρια με την υπογραφή του Πρωτοκόλλου του Λονδίνου, το οποίο όριζε Άρχοντα Ηγεμόνα της Ελλάδος τον Όθωνα. Έτσι επήλθε η αλλαγή του Πολιτεύματος, χωρίς τη βούληση του ελληνικού λαού, από Ελληνική Πολιτεία σε Βασιλική Μοναρχία – σε αρμονία με τα δεσποτικά καθεστώτα της Ευρώπης. Επιπροσθέτως, ο Καποδίστριας έπρεπε να καθαιρεθεί από την εξουσία, διότι παρέκαμψε την έκδοση του χρήματος μέσω δανεισμού και αυτό υπονόμευε το Αγγλοσαξονικό μοντέλο που έχει ως υπόβαθρο τις ιδεολογικές αρχές του φιλελευθερισμού. Αρχές, οι οποίες εκθειάζουν τη θεωρία του ατομικού συμφέροντος όπως τις διατύπωσε ο Adam Smith στον Πλούτο των Εθνών, που έρχονται σε μετωπική σύγκρουση με τις αρχές του κοινωνικού συμφέροντος που πρέσβευε η πολιτική του ευπατρίδη Καποδίστρια. Η πολιτική του απελευθέρωνε την Ελλάδα από τα δεσμά της υποτέλειας και της εξάρτησης της ανασυγκρότησης της χώρας και ανάπτυξης της ρημαγμένης οικονομίας με χρηματοδότηση από εξωτερικό δανεισμό.

Από μια άλλη οπτική γωνία, η ρηξικέλευθος νομισματική πολιτική του Καποδίστρια στην ουσία ξήλωνε τον ακρογωνιαίο λίθο του μοντέλου, την ξακουστή Τράπεζα της Αγγλίας. Η φημισμένη Κεντρική Τράπεζα, που ευκρινώς αναφέρει στο καταστατικό της ότι «επωφελείται του τόκου σε όλα τα χρήματα που δημιουργεί από το τίποτε» μέσω δανεισμού, με βάση το σύστημα των κλασματικών αποθεματικών. Έτσι το νομισματικό σύστημα που οραματίσθηκε ο Καποδίστριας με το φοίνικα να έχει στη μια όψη την Ελληνική Πολιτεία και από την άλλη το όνομα του Κυβερνήτη με ημερομηνία 1828, για να θυμίζει την αναγέννηση του Έθνους, ήταν ανάθεμα για τις μεγάλες δυνάμεις. Το «πουλάκι» είχε βγει από το κλουβί, είχε απελευθερωθεί, με το χαρτονόμισμα που το εξέδιδε απ’ ευθείας το ίδιο το κράτος, ελεύθερο από χρέος, χωρίς την υποχρέωση επιστροφής κεφαλαίου και τόκου σε τραπεζίτες. Τα τραπέζια είχαν αναποδογυρίσει και οι δανειστές δεν είχαν, όχι μόνο μέρος για να φάνε, αλλά και καρέκλες για να κάτσουν.

Η ηγεμονική θέση της Αγγλίας στην εποχή του Καποδίστρια έχει αντικατασταθεί στη σημερινή εποχή από την ηγεμονία της Γερμανίας στην Ευρωζώνη, όπου η Ελλάδα πνιγμένη στα χρέη έχει μετατραπεί σε κλοτσοσκούφι των διεθνών δανειστών για άλλη μια φορά. Η χώρα μας βρίσκεται στη δύνη μιας νέας de jure χρεοκοπίας, γιατί η πολιτική ηγεσία δεν έχει διδαχθεί από την ιστορία. Το σύστημα της δημιουργίας του Χρήματος από το Χρέος διατηρήθηκε και η φύση του λαού παρέμεινε αμετάβλητη, εθισμένη στα δάνεια και στις δόσεις, με τη φράση «να πάρουμε τη δόση» στα χείλη του καθενός και μετά «έχει ο Θεός» κάπως «θα τα βολέψουμε». Το βόλεμα ιστορικώς σήμαινε νέα δάνεια. Μ’ αυτή τη συμπεριφορά και τρόπο σκέψης η Ελλάδα βάδιζε από χρεοκοπία σε χρεοκοπία με το αλησμόνητο του Τρικούπη «Κύριοι, δυστυχώς επτωχεύσαμεν!» Όμως, συνεχίζουμε εις μάτην διότι το «απίθανο συμβόλαιο» είναι αδύνατον να εκπληρωθεί.

             

                 *Ο κ. Σπύρος Λαβδιώτης είναι οικονομολόγος, πρώην διοικητής της Τράπεζας Καναδά

                                                                                 

                                                                                                           Πηγή: kerkida.gr

Πανελλαδικές για μικρούς Αϊνστάιν, παπαγάλους και εμπόρους...

Οι πανελλαδικές εξετάσεις θα ολοκληρωθούν για άλλη μια φορά με απόλυτη επιτυχία. Κάποιοι μαθητές θα περάσουν στις σχολές που ήθελαν αλλά οι πιο πολλοί είτε θα περάσουν σε κάποια σχολή που δεν ήταν μέσα στις πρώτες τους επιλογές ,είτε σε κάποια που δεν ήθελαν καθόλου και αρκετοί από αυτούς θα μείνουν τελείως εκτός. Τελικά ελάχιστα θα είναι τα  παιδιά που θα σπουδάσουν αυτό που πραγματικά ήθελαν .Παρόλα αυτά το όνομα των περισσοτέρων θα αναρτηθεί με χρυσά γράμματα στον πίνακα επιτυχόντων κάποιου φροντιστηρίου. Αλήθεια από πότε το «λάθος άνθρωπος σε λάθος θέση»  θεωρείται επιτυχία ; 

Πως καθορίζεται η δυσκολία των θεμάτων ;

Είναι γνωστό ότι τα θέματα στις εξετάσεις επιλέγονται από τριμελή επιτροπή αποτελούμενη από δύο καθηγητές  δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και ένα πανεπιστημιακό καθηγητή . Τα θέματα στα οποία έχει καταλήξει η επιτροπή δίνονται στον λεγόμενο «λύτη», (έναν έμπειρο καθηγητή που διδάσκει το μάθημα σε Λύκειο) και αν αυτός καταφέρει να τα λύσει μέσα σε ένα δίωρο (και όχι τρίωρο, όπως οι μαθητές) τότε ολοκληρώνεται η διαδικασία. Άμεση παραδοχή, δηλαδή, ότι για να πάρει κάποιος μαθητής άριστα πρέπει να έχει φτάσει την επίδοσή του σχεδόν στο επίπεδο ενός έμπειρου καθηγητή.

Αν συγκρίνουμε τη διαφορά δυσκολίας μεταξύ των ασκήσεων που προτείνουν τα σχολικά βιβλία με τις ασκήσεις που επιλέγονται ως θέματα στις εξετάσεις θα διαπιστώσουμε τεράστια απόκλιση. Αυτό οφείλεται στο ότι ο βαθμός δυσκολίας και το γενικότερο πνεύμα των θεμάτων που επιλέγονται είναι προσανατολισμένος ,όχι στο επίπεδο των σχολικών βιβλίων ,καθώς θα όφειλε, αλλά στο επίπεδο των εξωσχολικών βοηθημάτων που κυκλοφορούν στο εμπόριο. Εδώ τίθεται και ένα θέμα ηθικής νομιμότητας. Μπορεί ένας μαθητής να επιτύχει στις εξετάσεις στηριγμένος στην μελέτη του μόνο στο σχολικό βιβλίο; Η απάντηση είναι ρητά αρνητική αφού είναι αναγκασμένος να χρησιμοποιήσει και κάποια εξωσχολικά βοηθήματα . Από ποια δεξαμενή λοιπόν επιλέγονται τα θέματα; Αναρωτιέμαι μήπως τελικά  υπάρχει μια ανεπίσημη «τράπεζα θεμάτων» από την οποία εμπνέονται τα θέματα των εξετάσεων και που δεν είναι άλλη από τα εξωσχολικά βοηθήματα. 

Αρκεί το σχολείο για επιτυχία στις εξετάσεις ;

Δεν χωράει καμία αμφισβήτηση ότι με τον βαθμό δυσκολίας των θεμάτων που επιλέγονται στις πανελλαδικές εξετάσεις δεν μπορεί κάποιος μαθητής ,εκτός από ελάχιστες εξαιρέσεις , να έχει καλή επίδοση στηριγμένος μόνο στο μάθημα του σχολείου του. Αυτό από μόνο του είναι σκανδαλώδες και δείχνει τη γύμνια του συστήματος εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Κάπως έτσι λοιπόν δημιουργείται τεχνητά η ανάγκη αναζήτησης επιπλέον βοήθειας εκ μέρους των μαθητών και κάπου εδώ εμφανίζεται ως λύση η βαριά βιομηχανία παραγωγής επιτυχόντων και εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση : η φροντιστηριακή εκπαίδευση(φροντιστήρια και ιδιαίτερα μαθήματα). Πρέπει να είναι παγκόσμια πρωτοτυπία ότι ακόμα και ένας άριστος μαθητής του σχολείου είναι σχεδόν αδύνατον να επιτύχει στις εξετάσεις αν δεν έχει φροντιστηριακή βοήθεια. Τελικά μάλλον η λέξη «άριστος» έχει και συγκριτικό βαθμό το «αριστότερος» .

Η όχι και τόσο αθώα σύγκριση σχολείου –φροντιστηρίου

Από πάρα πολλούς εκπαιδευτικούς και γονείς γίνεται σύγκριση της προσφοράς που παρέχει το φροντιστήριο στους μαθητές με εκείνη που παρέχει το σχολείο. Με αυτόν τρόπο ,μοιραία,  γίνεται και η σύγκριση μεταξύ των καθηγητών του σχολείου με τους φροντιστηριακούς καθηγητές. Η σύγκριση αυτή δεν μπορεί να ληφθεί ως σοβαρή αφού για να συγκριθούν δύο τομείς απαραίτητη προϋπόθεση είναι να ασχολούνται με το ίδιο αντικείμενο και να διαδραματίζουν κοινούς ρόλους. Ο ρόλος του σχολείου σε αντίθεση με το ρόλο του φροντιστηρίου δεν είναι μόνο να προετοιμάζει τους μαθητές για εξετάσεις. Είναι πολύ πιο σύνθετος και απαιτητικός αφού οφείλει να τους προετοιμάζει για την ομαλή είσοδό τους στην ενήλικη  ζωή. Δηλαδή έχει αναλάβει ένα πολύ μεγάλο μέρος από το μεγάλωμά τους. Το να συγκρίνουμε τον καθηγητή του σχολείου που έχει να ασχοληθεί με πάρα πολλούς μαθητές ταυτόχρονα ,για πάρα πολλά και σύνθετα θέματα που αφορούν αυτούς τους μαθητές ταυτόχρονα και για πολύ λιγότερο χρόνο, με τον φροντιστηριακό καθηγητή που έχει άκρως ολιγομελή και ομοιόμορφα τμήματα , που ασχολείται μόνο με την προετοιμασία για τις εξετάσεις και που έχει πολύ περισσότερο χρόνο στην διάθεσή του είναι τουλάχιστον ανεδαφικό. Φυσικά αν το μοναδικό μας κριτήριο για μια τέτοια σύγκριση είναι η αποτελεσματικότητα στις εξετάσεις τότε το φροντιστήριο αποθεώνεται και το σχολείο απαξιώνεται.

 Στην ουσία η απαξίωση του σχολείου οφείλεται στον γενικότερο το θρίαμβο του ατομισμού και του «ελληνικού ονείρου» που στην προκειμένη περίπτωση εκφράζεται με την λυσσαλέα επιθυμία για επιτυχία του παιδιού στις εξετάσεις. Ο γονέας λοιπόν που απαξιώνει τους καθηγητές του σχολείου και αποθεώνει τους καθηγητές του φροντιστηρίου δείχνει την χρησιμοθηρική του στάση απέναντι στην παιδεία που αρχίζει και τελειώνει με την επαγγελματική αποκατάσταση του παιδιού του. Δηλώνει κατηγορηματικά ότι δεν τον ενδιαφέρει η πραγματική μόρφωση του παιδιού του αλλά μόνο «να έχει μια καλή δουλειά». Βέβαια εκείνος από την μεριά του ισχυρίζεται ότι η ελληνική οικογένεια αναγκάζεται να ξοδευτεί γιατί υπάρχει έλλειμμα στη παρεχόμενη εκπαίδευση από τα δημόσια σχολεία της χώρας. Η αλήθεια βέβαια είναι διαφορετική: Δεν υπάρχει έλλειμμα εκπαίδευσης στα σχολεία ,υπάρχει όμως έλλειμμα παιδείας  που ανακηρύσσει ως καλό το σχολείο- φάμπρικα παραγωγής επιτυχόντων. Το κόλπο λοιπόν είναι καλά στημένο. Το σχολείο εμφανίζεται ελλειμματικό γιατί συγκρίνεται , εκ του πονηρού, με το φροντιστήριο.    

Κωμικοτραγικές εικόνες απαξίωσης του σχολείου

Η απαξίωση του σχολείου ειδικά στις τελευταίες τάξεις του Λυκείου αγγίζει τα όρια του τραγέλαφου πολλές φορές. Πολλοί μαθητές απαιτούν από τους καθηγητές του σχολείου τους να τους αφήνουν να λύνουν τις ασκήσεις του φροντιστηρίου την ώρα του μαθήματος. Όσοι άτυχοι καθηγητές διδάσκουν μαθήματα που δεν εξετάζονται πανελλαδικά είναι σίγουρο ότι θα περάσουν μια απίστευτη δοκιμασία όπου θα τους κάνει να αναρωτιούνται μήπως έχουν χάσει την διδακτική τους ικανότητα. Σχεδόν όλοι οι μαθητές τους τελευταίους μήνες απουσιάζουν από το σχολείο για να διαβάσουν για το φροντιστήριο .Η φροντιστηριακή προετοιμασία για τις πανελλαδικές εξετάσεις ξεκινά για πολλούς μαθητές από τα μέσα της Β’ Λυκείου. Ο καλός καθηγητής του σχολείου είναι αυτός που ομοιάζει με καθηγητή του φροντιστηρίου, δηλαδή αυτός που ασχολείται με  θέματα sos για τις εξετάσεις. Όσοι καθηγητές αντισταθούν και δεν  «φροντιστηριοποιήσουν» το μάθημά τους ,ακολουθώντας τα αναλυτικά προγράμματα του σχολείου,  χαρακτηρίζονται ως ανίκανοι και αδιάφοροι και απαξιώνονται εντελώς από τους μαθητές και τους γονείς. Επίσης είναι άξιο απορίας γιατί τα μεγάλα τηλεοπτικά κανάλια καλούν μόνο καθηγητές φροντιστηρίων προκειμένου να σχολιάσουν τα θέματα των πανελλαδικών εξετάσεων; Τέτοια εργολαβία των εξετάσεων και μάλιστα για την εισαγωγή στη δημόσια τριτοβάθμια εκπαίδευση είναι αν μη τι άλλο προκλητική. Είναι εκφυλιστικό φαινόμενο ότι το φροντιστήριο που υποτίθεται ότι είναι το βοηθητικό τείνει να καθορίσει το κύριο που είναι το σχολείο.

 Εδώ θα ήθελα να τονίσω ότι η κριτική που γίνεται δεν είναι απέναντι στους συναδέλφους καθηγητές που εργάζονται στα φροντιστήρια σε ομολογουμένως ιδιαίτερα απαιτητικούς  ρόλους και που δεν διαφέρουν στις ικανότητες, από εκείνους των σχολείων. Επίσης δεν αφορά τους ιδιοκτήτες φροντιστηρίων που επιμένουν να  «επιχειρούν» σε ιδιαίτερα οικονομικά δύσκολους καιρούς. Αφορά τον ίδιο τον θεσμό. Το φροντιστήριο βέβαια δεν είναι η αιτία της ασθένειας του εκπαιδευτικού μας συστήματος. Είναι όμως ένα από τα βασικά συμπτώματα και καλό θα είναι να σταματήσει να πλασάρεται ως το φάρμακο.

Οι αιτίες της ζήτησης της φροντιστηριακής εκπαίδευσης

Αρκετοί ισχυρίζονται ότι η ζήτηση είναι ο λόγος της εκτίναξης της φροντιστηριακής εκπαίδευσης. Ίσως όμως θα πρέπει να εστιάσουμε στις πραγματικές αιτίες που αυξάνουν την ζήτηση και δεν είναι άλλες από το άκρως εξεταστικό-κεντρικό σύστημα εκπαίδευσης ,την ακραία κατηγοριοποίηση των επαγγελμάτων σε καλά και κακά από την ελληνική κοινωνία και την επιλογή πολύ δύσκολων θεμάτων στις εξετάσεις που καθιστούν αδύνατη την ανταπόκριση των μαθητών που δεν έχουν μιας κάποιας μορφής εξωσχολική βοήθεια. Μην ξεχνάμε επίσης κάτι πολύ βασικό για την ζήτηση. Ότι συνήθως είναι άμεσα συναρτώμενη με την προσφορά, που στην προκειμένη περίπτωση είναι οι  χιλιάδες αδιόριστοι καθηγητές. Το ίδιο το σύστημα λοιπόν καλλιεργεί αυτό το ισοζύγιο προσφοράς –ζήτησης βρίσκοντας διέξοδο στην αδυναμία του να προσφέρει θέσεις εργασίας στον πολυπληθή κλάδο των καθηγητών. Αντί λοιπόν ,το κράτος, να δίνει επαγγελματική διέξοδο στους αδιόριστους εκπαιδευτικούς  με διορισμούς και με την ολοκληρωμένη καθιέρωση του θεσμού της ενισχυτικής διδασκαλίας, καλύπτοντας ταυτόχρονα και τις αυτονόητες υποχρεώσεις του απέναντι στους έλληνες μαθητές ,προτιμά μια ιδιωτική λύση μεταφέροντας το κόστος στην ελληνική οικογένεια.  Είναι ο ίδιος  ακριβώς τρόπος που το σύστημα κλείνει το μάτι στους καθηγητές των δημοσίων σχολείων όσον αφορά τις αποδοχές τους. Είναι σαν να τους λέει «θα είστε για πάντα χαμηλόμισθοι αλλά ,μεταξύ μας, υπάρχουν και τα ιδιαίτερα».

Πανελλαδικές : οι εξετάσεις των φτωχών

Για πάρα πολλούς γονείς η επιτυχία των παιδιών στους στο πανεπιστήμιο σημαίνει  μια μεγάλη ευκαιρία κοινωνικής απόδρασης και ίσως και οικονομικής απόδρασης. Έτσι εξηγείται  και η οικονομική θυσία που είναι διατεθειμένοι να κάνουν προκειμένου να πετύχουν κάτι τέτοιο. Όμως στην πραγματικότητα , οι καλές θέσεις δεν προορίζονται για τα δικά τους παιδιά μέσω των πανελλαδικών. Προορίζονται για τα παιδιά εκείνα που φοιτούν στα ακριβά ιδιωτικά εκπαιδευτήρια και αργότερα, χωρίς να δώσουν πανελλαδικές εξετάσεις ,θα βρεθούν στα ακριβά πανεπιστήμια του εξωτερικού. Το σύστημα της άρχουσας τάξης αναπαράγεται ιδιωτικά την ώρα που όλοι οι υπόλοιποι αφήνονται αποβλακωμένοι να μονομαχούν μεταξύ τους στις πανελλαδικές εξετάσεις για μια θέση στον ήλιο.

Το τίμημα για τα παιδιά μας είναι πολύ μεγαλύτερο από ότι νομίζουμε 

Α)Την ώρα που τα παιδιά μας βρίσκονται στο απόγειο της εφηβείας τους ,την περίοδο που σύμφωνα με τις σύγχρονες θεωρίες μάθησης αποκτούν την ικανότητα της συνθετικής και της αναλυτικής σκέψης ,τότε ακριβώς που το μυαλό τους είναι έτοιμο να πάρει φωτιά εμείς τι κάνουμε ;Τους λέμε να πατήσουν φρένο και να σβήσουν τις μηχανές. Να σταματήσουν να σκέφτονται ,να σταματήσουν να ψάχνουν και να έχουν απορίες γιατί δεν χρειάζεται αφού υπάρχουν ειδικοί  οι οποίοι μπορούν να τους τα δώσουν όλα έτοιμα και πακεταρισμένα. Δεν έχουν λοιπόν τίποτα άλλο να κάνουν από το να μιμηθούν τους καθηγητές εκείνους που έχουν αυτοματοποιήσει τη γνώση ,που ξέρουν όλα τα κόλπα ,που ξέρουν τις συνταγές .Μια διαδικασία copy –paste δηλαδή . Τότε η επιτυχία στις εξετάσεις είναι σίγουρη. Είναι τραγικό ακόμα και στην Έκθεση που υποτίθεται ότι θα έπρεπε να είναι το μάθημα της προσωπικής έκφρασης ,τα παιδιά να ακολουθούνε άκρως τυποποιημένες νόρμες γραφής ενώ είναι ζήτημα εάν κάποια από αυτά έχουν διαβάσει έστω και ένα λογοτεχνικό βιβλίο.

Β)Ένα ακόμα τεράστιο λάθος που κάνουμε είναι ότι παρουσιάσαμε  στα παιδιά μας την εξίσωση (σπουδές = επαγγελματική αποκατάσταση).Κανείς δεν τους είπε ότι όταν εισάγονται σε μια σχολή επιλέγουν τι σπουδές θα κάνουν ,ότι επιλέγουν επιστημονικό τομέα και όχι επάγγελμα. Συμβουλεύουμε τα παιδιά μας να επιλέξουν σχολές με βάση τις προοπτικές στην αγορά εργασίας και όχι με βάση τι θέλουν ,που έχουν κλίση ή ταλέντο .

Γ)Μπολιάζουμε τα παιδιά με μια χρησιμοθηρική και ιδιοτελή σχέση με την γνώση .Ζητάμε από εκείνα να χρησιμοποιήσουν τη γνώση μόνο για πετύχουν τον στόχο τους δηλαδή την επιτυχία στις εξετάσεις. Τα παιδιά μαθαίνουν ότι αν η γνώση δεν έχει ανταλλάξιμη αξία ,δηλαδή να θεωρείται πιθανό θέμα στις εξετάσεις ,τότε να χαρακτηρίζεται ως περιττή. Φτάνουμε ακόμα και στο σημείο στην Γ΄ Λυκείου να τους λέμε ευθαρσώς να αδιαφορήσουν για τα μαθήματα του σχολείου και να παρακολουθούν μόνο τα μαθήματα του φροντιστηρίου. Ας μην απορούμε λοιπόν  πως και γιατί η φοιτητική νεολαία μας πολιτικά τοποθετείται στο συντηρητικό χώρο ,όταν έχει προηγηθεί μια τέτοια εξάσκηση στον ανταγωνισμό και στην επένδυση στη γνώση με μοναδικό σκοπό το κέρδος.

Δ)Έχουμε αναρωτηθεί ποτέ γιατί η νέοι μας ,στην μεγαλύτερη τους πλειοψηφία ,αντί να αναζητούν το ρίσκο επαγγελματικά ψάχνουν απεγνωσμένα μια υπαλληλική εργασία ,τη σιγουριά και το βόλεμα; Δεν είναι τεμπέληδες όπως κάποιοι βιάζονται να τους χαρακτηρίσουν .Καμένοι είναι. Μετά από 2-3 χρόνια επίπονης και πολύ στρεσογόνας εργασίας ,στην διαδρομή τους στο Λύκειο και μετά την εξαντλητική και βάρβαρη εμπειρία των πανελλαδικών εξετάσεων παρουσιάζουν σύνδρομο εξάντλησης και μια άρνηση απέναντι σε οτιδήποτε απαιτεί προσπάθεια.

Αντί επιλόγου

Το πρόβλημα της εκπαίδευσης δεν είναι οι πανελλαδικές εξετάσεις αυτές καθ’ αυτές. Είναι ότι το ίδιο το εκπαιδευτικό μας σύστημα είναι τόσο κενό περιεχομένου που αν αφαιρέσουμε τις εξετάσεις θα φανεί η γύμνιά του. Το μόνο σίγουρο είναι δεν γίνεται οι εξετάσεις σε 4-5 μαθήματα να καθορίζουν όλη την εκπαιδευτική διαδικασία. Δεν γίνεται όλα στο σχολείο να στροβιλίζονται γύρω από βαθμούς και εξετάσεις. Πολλά ακούγονται τελευταία για κατάργηση ή αντικατάσταση των πανελλαδικών εξετάσεων. Προσωπική μου άποψη είναι ότι είναι λάθος να βλέπουμε το πρόβλημα τόσο αποσπασματικά και να αναλωνόμαστε με το σύστημα εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση αλλά ότι πρέπει επιτέλους να δούμε τη συνολική εικόνα: να αποκτήσει περιεχόμενο και ουσία το ίδιο το σχολείο. Μόνο τότε οι εξετάσεις και τα παρελκόμενά τους θα πάψουν να είναι οι απόλυτοι πρωταγωνιστές της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Μην ψάχνουμε τις λύσεις ξεκινώντας από το τέλος.

                           

                                                                                 Δημήτρης Τσιριγώτης. Φυσικός

O El Greco στην ψηφιακή εποχή!

24 έργα του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου (Ελ Γκρέκο) αποκτούν ζωή και κίνηση μέσα στη μικρή μήκους ταινία "DOMENICOS" σε σκηνοθεσία του Ζουάν Κούρτις.

Ο δημιουργός αυτού του έργου ζωντανεύει διάσημους πίνακες του Ελ Γκρέκο μέσα σε μια ιστορία γύρω από τη ζωή του Χριστού. Η ψηφιακή επεξεργασία των πινάκων για τη δημιουργία αυτού του έργου έγινε από τον ίδιο τον σκηνοθέτη που σκοπό έχει την προσέλκυση νέων ανθρώπων στα ελληνικά εικαστικά έργα.

Καλό μήνα σε όλους!