Μια χώρα, δυο έθνη...

 

Στοιχείο πρώτο: Σύμφωνα με την έρευνα της εταιρείας «Wealth-Χ» και της ελβετικής τράπεζας UBS, στην Ελλάδα το 2014 καταγράφηκαν 11 υπερδισεκατομμυριούχοι από 9 που είχαν καταμετρηθεί το 2013. Η περιουσία τους αυξήθηκε από τα 16 δισ. δολάρια στα 18 δισ. δολάρια (14,2 δισ. ευρώ). Με άλλα λόγια 11 ολιγάρχες που αντιστοιχούν στο 0,00011% του πληθυσμού της χώρας κατέχουν πλούτο που αντιστοιχεί σχεδόν στο 10% του συνολικού ΑΕΠ της χώρας. 

 

















 Στοιχείο δεύτερο: Στην περσινή έκθεση της «Wealth-Χ» όπου έγινε η καταγραφή των κατεχόντων περιουσία μεγαλύτερη των 30 εκατ. δολαρίων η Ελλάδα αναδείχτηκε «η χώρα με τον δεύτερο αυξανόμενο πληθυσμό πολυεκατομμυριούχων στην Ευρώπη» με 505 άτομα με περιουσία 60 δισ. δολάρια.
    Στοιχείο τρίτο: Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της ελβετικής τράπεζας «Credit Suisse» στην  Ελλάδα το πλουσιότερο 10% του πληθυσμού συγκεντρώνει το 56,1% του εγχώριου πλούτου από το 48,6% που συγκέντρωνε το 2007.
    Στοιχείο τέταρτο: Όπως δημοσιεύτηκε πρόσφατα («Βήμα», 24/8/2014) στην Ελλάδα έχουν καταμετρηθεί 559 Κροίσοι με περιουσία 76 δισ. δολάρια ενώ τα κεφάλαια που είναι τοποθετημένα στο εξωτερικό ανέρχονται στα 140 δισ. ευρώ. Με άλλα σε μια χώρα 10 εκατομμυρίων, 559 ολιγάρχες κατέχουν πλούτο που αντιστοιχεί στο 45% του συνολικού ΑΕΠ της χώρας, ενώ τα κεφάλαια που έχουν βγει εκτός χώρας από τους «έχοντες» πλησιάζουν σχεδόν το 80% του συνολικού ΑΕΠ της Ελλάδας.
    Ας δούμε τώρα που, σε ποια χώρα, σε ποια εποχή, συμβαίνουν τα παραπάνω. Αυτά συμβαίνουν σε μια χώρα όπου σύμφωνα με τις έρευνες οικογενειακών προϋπολογισμών της ΕΛΣΤΑΤ των ετών 2008 – 2013, τις οποίες ανέλυσε ο συνάδελφος Θ.Ηλιοδρομίτης, έχουν προκύψει τα εξής:

• Τα νοικοκυριά με μηνιαίο εισόδημα κάτω από 750 ευρώ αυξήθηκαν κατά 451,3%.
• Τα νοικοκυριά που διαμένουν σε ένα δωμάτιο αυξήθηκαν κατά 41,3%.
• Τα νοικοκυριά που διαμένουν σε κατοικίες μικρότερες των 40 τμ αυξήθηκαν κατά 31,3%.
• Τα νοικοκυριά με κεντρική θέρμανση μειώθηκαν κατά 48,5%.
• Τα νοικοκυριά χωρίς καθόλου θέρμανση αυξήθηκαν κατά 252,3%.
• Η μέση μηνιαία κατανάλωση πετρελαίου θέρμανσης μειώθηκε κατά 62,5%.
• Οι άνεργοι αυξήθηκαν κατά 243%….

    Συμπέρασμα 1^ο: Η Ελλάδα των 10 εκατομμυρίων ανθρώπων, όπου τα 6,3 εκατομμύρια βιώνουν το ζόφο της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού (στοιχεία Γραφείου Προυπολογισμού της Βουλής), έχει μετατραπεί σε ένα πειραματόζωο του πιο αδυσώπητου καπιταλισμού.
    Η κρίση αξιοποιήθηκε ώστε η Ελλάδα να μετατραπεί σε παγκόσμιο εργαστήριο αποθέωσης των αβυσσαλέων κοινωνικών ανισοτήτων.
    Η Ελλάδα κατάντησε σημαιοφόρος του κοινωνικού δαρβινισμού και του κεφαλαιοκρατικού δόγματος ότι είτε σε συνθήκες κρίσης είτε σε συνθήκες «ανάπτυξης» οι φτωχοί γίνονται φτωχότεροι και οι πλούσιοι γίνονται πλουσιότεροι.
    Συμπέρασμα 2^ο: Μέσα σε αυτές τις συνθήκες η διαπίστωση του Μπέντζαµιν Ντισραέλι, του για πολλά χρόνια πρωθυπουργού της Βρετανίας και μάλιστα της βικτωριανής εποχής, μοιάζει με ταξική… μαγνητική τομογραφία του καιρού μας: Υπάρχουν, έλεγε ο (και συντηρητικός) Ντισραέλι «δύο έθνη που µεταξύ τους δεν υπάρχει ούτε σχέση ούτε συµπάθεια και τα οποία δεν κυβερνώνται µε τους ίδιους νόµους (...). Τα δύο αυτά έθνη είναι οι πλούσιοι και οι φτωχοί».
    Επομένως κάθε «εθνική συνεννόηση» σε μια τέτοια Ελλάδα

 - την Ελλάδα που έχει αναδειχτεί σε υπόδειγμα του κεφαλαιοκρατικού νόμου ότι στον καπιταλισμό σε κάθε χώρα υπάρχουν «δυο έθνη», το ολιγομελές έθνος των καταπιεστών, από τη μια και το πολυπληθές έθνος των καταπιεσμένων, από την άλλη-

    δεν μπορεί παρά να έχει ως προαπαιτούμενο για την αξιολόγηση της αξιοπιστίας των πολιτικών δυνάμεων που την επικαλούνται, την ξεκάθαρη τοποθέτησή τους στο ερώτημα: Με ποιο «έθνος» και για τα συμφέροντα ποιού «έθνους»;  
Ν. Μπογιόπουλος / enikos.gr

"Κινηματογράφοι της Αθήνας" μια ιστορική καταφραφή από τον Δημ. Φύσσα!

Πρόκειται για ένα αλφαβητικό λεξικό 960 σελίδων που περιλαμβάνει 650 λήμματα και αναφέρεται σε 550 κινηματογράφους της Αθήνας, οι περισσότεροι από τους οποίους έχουν πάψει να υπάρχουν εδώ και πολλά χρόνια.

Οπως λέει ο συγγραφέας, στο βιβλίο συμπεριλαμβάνονται «Όλων των ειδών οι κινηματογράφοι: χειμωνιάτικοι και θερινοί, εντοπισμένοι και μη, λαϊκοί και κυριλέ, κανονικοί και τσοντάδικα, διατηρητέοι και όχι, βραχύβιοι και μακρόβιοι, κατεδαφισμένοι, κουφάρια ή σε λειτουργία κλπ».

Για την δημιουργία του βιβλίου, ο Δημήτρης Φύσσας χρειάστηκε να επενδύσει «10 χρόνια δουλειάς: επιτόπια έρευνα σε οικόπεδα, 300 περίπου προφορικές μαρτυρίες (άνθρωποι του κλάδου συν θεατές), προγράμματα, εισιτήρια, εφημερίδες, βιβλία, μπλογκ, χειρόγραφα, σκίτσα, περιοδικά, φιλμ».

Το κάθε λήμμα περιλαμβάνει την ονομασία και την διεύθυνση του κινηματογράφου, πληροφορίες και στοιχεία, ερευνητικά περιστατικά, προσωπικές, λογοτεχνικές ή κινηματογραφικές αναφορές, κάποιες από τις ταινίες που έχει προβάλει, σχόλια για τον χώρο, προσωπικές μαρτυρίες ή αναφορές στον τύπο.

Ενδεικτικά για τον κινηματογράφο Αθηναϊκόν, διαβάζουμε ανάμεσα σε άλλα από ένα άρθρο του «Κινηματογραφικού Αστήρ» του 1927: «Αι πρώται θέσεις του... είναι στρωμένες με πέτσινα καθίσματα... Αξίζει να τονίσωμεν την ωραίαν Πιανόλαν εις την θέσιν της μουσικής… Έχει ταξιθέτρια... Ο κόσμος που συχνάζει εις αυτό δεν είναι μεν αριστοκράτης, δεν είναι όμως και ολωσδιόλου αγροίκος... Αποτελεί εξαίρεσιν εις τα άλλα συνοικιακά... από απόψεως ευπρεπείας, τάξεως, καθαριότητος και πολιτισμού».

Περισσότερο από ένα λεπτομερές και αναλυτικό εγχειρίδιο καταγραφής των ίδιων των αιθουσών όμως, το βιβλίο είναι κάτι πολύ περισσότερο, ένα γοητευτικό αφήγημα της ίδιας της ιστορίας της Αθήνας, και συχνά ένα μυθιστορηματικής και αγωνιώδους υφής ανάγνωσμα.

Διαβάζουμε στο λήμα για τον υπαίθριο κινηματογράφο «Ροζάν» που βρισκόταν κάποτε στην Νεάπολη «Τις απαραίτητες εξηγήσεις μου τις έδωσε ο Τάκης Κατσάμαντος, λουλουδάς στη γωνία του πάρκου, επί της Ασκληπιού, ντόπιος Νεαπολίτης, άνθρωπος πρόθυμος και ακριβής. Με ξενάγησε στο χώρο και μου είπε τα εξής: «Εδώ πράγματι ήταν το ‘Ροζάν’. Αλλά κατείχε μόνο το ψηλότερο από τα δύο επίπεδα, αυτό όπου βλέπεις την παιδική χαρά. Ήταν περίπου τριγωνικό, πολύ μικρό, με την οθόνη προς το Λυκαβητό. Οι πλάτες των θεατών βλέπανε την Ασκληπιού. Οι θεατές μπαίνανε από το πλάι. Σώζεται η αποθηκούλα του είναι η πόρτα αυτή που βλέπεις προς το βουνό. Είχε πάρα πολύ πράσινο. Η πλατεία στο χαμηλότερο επίπεδο δεν ανήκε στο σινεμά, ήταν ένα άλλο οικόπεδο. Δηλαδή το σινεμά δεν έβγαινε στην Ασκληπιού, κατάλαβες; Όταν έκλεισε το ‘Ροζάν’ και το φάγανε, τα δυο οικόπεδα ενώθηκαν και ο Δήμος έκανε το παρκάκι. Σήμερα, ο Δήμος και η εκκλησία είναι στα δικαστήρια: ο μεν για να το διατηρήσει, η δε για να να χτίσει εκκλησία». Άλλοι περίοικοι με πληροφορούν (ανωνύμως εννοείται, λόγω αντικειμένου) ότι η ξακουστή Γαβριέλα, που έμενε λίγο πιο πέρα, ερχότανε ενίοτε εδώ- κι άμα έβρισκε κάνα φτωχαδάκι, του ξηγιότανε και καμιά αγαθοεργία».

Διαβάστε ολόκληρο το βιβλίο πιο κάτω και ως ανταπόδοση ο συγγραφέας του Δημήτρης Φύσσας, ζητά μόνο την βοήθειά σας στην διάδοσή του και την μελλοντική του βελτίωση περιμένοντας διορθώσεις προσθήκες και ιδέες στο d.fyssas @ gmail.com.

Οι πιο αγαπημένες ταινίες της κινηματογραφικής σεζόν 2013-2014...

Kαλύτερες ταινίες δεν υπάρχουν. Αγαπημένες υπάρχουν. Όπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος  παρουσιάζουμε τη λίστα με τις πιο αγαπημένες μας ταινίες της σεζόν που μόλις πέρασε...

Η λίστα με τις 10 πιο αγαπημένες μας ταινίες της σεζόν 2013-2014 λοιπόν έχει ως εξής (σε αντίστροφη σειρά):

 

10. Captain Phillips, καλογυρισμένο θρίλερ, που διηγείται την πραγματική ιστορία του Καπετάνιου Richard Phillips, το πλοίο του οποίου ήταν κυβερνήτης κατελήφθη από Σομαλούς πειρατές σε διεθνή ύδατα κι ο ίδιος έπεσε θύμα ομηρίας.

 

9. Μόνο οι Εραστές μένουν ζωντανοί, ο Jim Jarmusch διδάσκει στυλ και φτιάχνει μια ζηλευτή χιπικο-ρετρό-ρομαντική ατμόσφαιρα με ήρωες δύο βαμπίρ-καταδικασμένους αιώνιους εράστες!

 

8. Joe, ένας χαμηλότονος στοχασμός στο καλό και στο κακό και στην εξιλέωση, η καλύτερη ερμηνεία του Nicolas Cage ever!

7. Nebraska, ο Payne σχολιάζει με γλυκόπικρο τρόπο την αγωνία του ανθρώπου να δώσει κάποιο νόημα στη ζωή του με φόντο μια δυσλειτουργική οικογένεια, μικρογραφία της κοινωνίας.

6. American Hustle, μια ταινία-έκπληξη γεμάτη διασκεδαστικές υπερβολές, θανατηφόρες ατάκες και αξέχαστους χαρακτήρες!

5. Ο Λύκος της WallStreet, το έπος του αχαλίνωτου και εύκολου πλουτισμού, μια ταινία για ό,τι λατρεύουμε να μισούμε στην Αμερική, Scorsese στα καλύτερά του... και η πλέον μεγάλη αδικία των φετινών βραβείων Όσκαρ, όταν ο Leonardo έχασε για άλλη μια φορά το βραβείο Α΄ Ανδρικού για την κορυφαία ερμηνεία του στην ταινία! 

4. Prisoners, ένα αστυνομικό θρίλερ με αμείωτο σασπένς, υποβλητική ατμόσφαιρα, συγκρούσεις, ανατροπές και ... "κρυφά" θρησκευτικά μηνύματα!  

3. Gravity, ένα κορυφαίο σκηνοθετικό επίτευγμα, η πλέον εντυπωσιακή ταινία 3D, μια ταινία ύμνος στην αξία της ζωής, μια αλληγορία για την ανάγκη να συνεχίζουμε να προσπαθούμε και να επιμένουμε παρά τις δυσκολίες. Συγκινητικό και καθηλωτικό!

2. Το Παρελθόν, μια ταινία για όσα δυσκολευόμαστε να αφήσουμε πίσω, για τα λάθη που κάναμε και δεν μάθαμε, για τα ξεκινήματα που τα φορτώνουμε με τις "αποσκευές" του παρελθόντος που έπρεπε να είχαμε πετάξει. 

1. Η ζωή της Αντέλ, μια συνταρακτική τομογραφία πάνω στις δυσκολίες της ενηλικίωσης και στη μαγεία του έρωτα, μόνο για ανθρώπους παθιασμένους, που κάποιος έρωτας κάποτε τους "χάραξε"!

                                                                           Πηγή: cineparmenos.blogspot.gr

Ο Αριστοτέλης και η έννοια της απληστίας...

Για τον Αριστοτέλη ο οίκος ήταν το μικρότερο συστατικό στοιχείο της κοινωνίας. Απ’ αυτόν ξεπήδησε η κώμη και αργότερα η πόλη. Βεβαίως, η αρχαιοελληνική έννοια του οίκου δεν αφορούσε μόνο το σπίτι ή τα μέλη της οικογένειας. Κυρίως στις αρχαϊκές κοινωνίες, περιλάμβανε και τις εκτάσεις της γης που κατείχε η οικογένεια, αν και αυτό έφθινε – δεν ίσχυε δηλαδή αναγκαστικά – στην Αθήνα του 5^ου αιώνα όπου το εμπόριο και η βιοτεχνία έφεραν αλλαγές στις οικονομικές δομές της κοινωνίας. Όπως και να ‘χει, η έννοια του οίκου ήταν η κατάδειξη της συνέχειας ενός γένους μέσα στο χρόνο και γι’ αυτό, σε κάθε περίπτωση, ήταν συνυφασμένη με την περιουσία: «Επειδή λοιπόν η περιουσία είναι στοιχείο της οικίας και η τέχνη απόκτησης περιουσίας είναι μέρος της Οικονομίας (διότι χωρίς τα αναγκαία αγαθά είναι αδύνατη η ζωή – εννοείται πολύ περισσότερο – η καλή ζωή), και όπως ακριβώς για κάθε συγκεκριμένη τέχνη είναι αναγκαία η ύπαρξη των κατάλληλων εργαλείων, εάν πρόκειται να επιτελεσθεί το έργο, το ίδιο ισχύει και για το διοικητή της Οικονομίας». (σελ. 287).

Η αντίληψη του πλούτου ως μέσο για την καλή ζωή, είναι η αντίληψη που θέλει τον πλούτο μέσα στα όρια της εξασφάλισης της αυτάρκειας και που πέρα απ’ αυτά στερείται νοήματος.

Υπό αυτή την έννοια η Οικονομία δεν είναι τίποτε άλλο από τη σωστή διαχείριση της περιουσίας του οίκου, ώστε να αβγαταίνει. Και φυσικά, δεν έχει άλλη επιλογή, από το να καθορίζεται από τον τρόπο απόκτησης της τροφής, αφού, όταν αλλάζουν οι συνθήκες του βιοπορισμού, εξίσου αλλάζουν και τα μέσα της διασφάλισής του. Ο Αριστοτέλης διακρίνει ότι άλλοι ζουν ως νομάδες, άλλοι ως κυνηγοί, ψαράδες ή γεωργοί: «Τόσοι είναι λοιπόν περίπου οι τρόποι διαβίωσης του ανθρώπου που στηρίζονται σε αυτόνομη φυσική εργασία και δεν εξασφαλίζουν την τροφή με την ανταλλαγή προϊόντων και το λιανικό εμπόριο: ο νομαδικός, ο ληστρικός, ο αλιευτικός, ο θηρευτικός και ο γεωργικός. Άλλοι δημιουργούν συνδυαστικά έναν δικό τους τρόπο ζωής και ζουν ευχάριστα συμπληρώνοντας τον ελλιπέστερο τρόπο ζωής, στο βαθμό που συμβαίνει να έχει ελλείψεις ως προς την αυτάρκειά του. Έτσι άλλοι συνδυάζουν τη νομαδική με τη ληστρική ζωή και άλλοι τη γεωργική με τη θηρευτική. Κάτι ανάλογο γίνεται και με τους άλλους τρόπους ζωής, ζουν δηλαδή τη ζωή που τους υπαγορεύουν οι ανάγκες τους». (σελ. 309 – 311).

Με άλλα λόγια η περιουσία δεν είναι τίποτε άλλο από το εργαλείο που οφείλει ο καθείς να διαχειριστεί προκειμένου να αποκτήσει αυτάρκεια των αγαθών στη ζωή του, ή, για να το πούμε αλλιώς, η Οικονομία αφορά τον τρόπο της διοίκησης αυτών των εργαλείων, ώστε να είναι όσο το δυνατό αποτελεσματικότερα. Κι αυτή ακριβώς είναι η έννοια του πλούτου που λειτουργεί ως εργαλείο για την αυτάρκεια, δηλαδή για την καλή ζωή: «….. ο αληθινός πλούτος αποτελείται απ’ αυτά τα πράγματα. Διότι η αυτάρκεια τέτοιων αγαθών που είναι απαραίτητα για μια καλή ζωή δεν είναι απεριόριστη……. Διότι για καμιά τέχνη δεν υπάρχουν άπειρα εργαλεία ούτε ως προς το πλήθος ούτε ως προς το μέγεθος. Ο πλούτος όμως είναι ένα πλήθος εργαλείων για τη διοίκηση της οικίας και της πόλεως». (σελ. 313).

Η αντίληψη του πλούτου ως μέσο για την καλή ζωή, είναι η αντίληψη που θέλει τον πλούτο μέσα στα όρια της εξασφάλισης της αυτάρκειας και που πέρα απ’ αυτά στερείται νοήματος. Κι εδώ βέβαια τίθεται το θέμα της ανταλλαγής προϊόντων που θα φέρει όλους ακόμη πιο κοντά στην πληρότητα. Γιατί, με την εξάπλωση των δραστηριοτήτων του ανθρώπου, το πλήθος των αναγκών είναι αδύνατο να καλυφθεί από μεμονωμένες προσπάθειες: «Στην πρώτη λοιπόν μορφή κοινωνίας (και αυτή είναι η οικογένεια) η τέχνη ανταλλαγής αγαθών είναι άνευ αντικειμένου, αλλά έχει τη θέση της όταν η κοινωνία είναι μεγάλη. Διότι τα μέλη της οικογένειας είχαν τα πάντα κοινά, ενώ εκείνοι που ζούσαν διασκορπισμένοι είχαν στη διάθεσή τους πολλά αγαθά και ο καθένας για λογαριασμό του διαφορετικά, από τα οποία ένα μέρος έπρεπε να γίνει αντικείμενο ανταλλαγών σύμφωνα με τις ανάγκες, όπως κάνουν ακόμη και τώρα πολλοί βαρβαρικοί λαοί στις ανταλλαγές. Δηλαδή ανταλλάσσουν αποκλειστικά και μόνο χρήσιμα αγαθά με άλλα που είναι εξίσου χρήσιμα, όπως π.χ. κρασί με σιτάρι και άλλα παρόμοια». (σελ. 317).

Αυτού του είδους οι ανταλλαγές είναι απολύτως φυσικές και συντελούν στην όσο το δυνατό μεγαλύτερη αυτάρκεια. Αποτελούν δηλαδή ανταλλαγές εργαλείων, ή αλλιώς, ανταλλαγές διαφόρων μορφών του πλούτου με σκοπό να αποκτούν όλοι τα απαραίτητα αγαθά για την καλή ζωή: «Όταν η ανάγκη για βοήθεια από τους ξένους γινόταν όλο και μεγαλύτερη με τις εισαγωγές προϊόντων που οι άνθρωποι είχαν ανάγκη και τις εξαγωγές προϊόντων που πλεόναζαν, δημιουργήθηκε αναγκαστικά η χρήση νομισμάτων. Διότι τα πράγματα που χρειάζονταν για ικανοποίηση φυσικών αναγκών δεν ήταν εύκολο να τα μεταφέρουν». (σελ. 317). Με δεδομένο ότι η Χρηματιστική αφορά την τέχνη της απόκτησης της περιουσίας και η Οικονομική την τέχνη διοίκησης της οικογένειας, αντιλαμβανόμαστε ότι μέσα στην έννοια της Χρηματιστικής μπορεί να ενταχθεί και η έννοια της Οικονομικής, αφού η Οικονομική αποσκοπεί στο, όσο το δυνατό, μεγάλωμα της περιουσίας με την καλύτερη δυνατή χρήση του πλούτου – εργαλείου. Όμως αυτή η μορφή της Χρηματιστικής που αφορά την Οικονομική είναι σύμφωνη με τη φύση κι έχει όρια: «Όταν από τις αναγκαίες ανταλλαγές δημιουργήθηκε το νόμισμα, γεννήθηκε ένα άλλο είδος της Χρηματιστικής, δηλαδή η Καπηλική που αρχικά πρέπει να είχε μια απλή μορφή, όμως σιγά – σιγά μέσα από την εμπειρία γινόταν όλο και πιο περίτεχνη με έναν πάντοτε σκοπό: από πού και πώς πρέπει να κάνει κανείς τις ανταλλαγές για να πετύχει το μεγαλύτερο κέρδος. Γι’ αυτό και η Χρηματιστική φαίνεται να επικεντρώνει το ενδιαφέρον της προπάντων στο χρήμα και να έχει ως κύριο έργο της τη δυνατότητα γνώσης των πηγών προσπορισμού μεγάλων χρηματικών ποσών». (σελ. 319).

Βρισκόμαστε μπροστά στη δεύτερη χρήση των προϊόντων, την καθαρά εμπορική: «Η χρήση κάθε αγαθού γίνεται με δύο τρόπους. Και στις δύο περιπτώσεις πρόκειται για το πράγμα καθεαυτό αλλά όχι με τον ίδιο τρόπο, αλλά ο ένας τρόπος είναι οικείος στη φύση του πράγματος, ενώ ο άλλος δεν είναι, όπως π.χ. στην περίπτωση του υποδήματος αφενός η υπόδεσή του κι αφετέρου η χρήση του για ανταλλαγή. Και οι δύο τρόποι είναι τρόποι χρήσης του υποδήματος. Διότι και εκείνος που δίνει το υπόδημα σε κάποιον που το χρειάζεται με αντάλλαγμα χρήματα ή τροφή χρησιμοποιεί το υπόδημα ως υπόδημα, αλλά δεν το χρησιμοποιεί σύμφωνα με την ιδιαίτερη φύση του. Διότι το υπόδημα δεν κατασκευάσθηκε για ανταλλαγή. Τα ίδια ισχύουν και για τα άλλα αγαθά. Διότι η ανταλλαγή ισχύει για όλα. Ξεκίνησε από μια φυσική κατάσταση, από το γεγονός δηλαδή ότι οι άνθρωποι είχαν κάποια πράγματα άλλοτε σε μεγαλύτερη κι άλλοτε σε μικρότερη ποσότητα απ’ ό,τι πράγματι χρειάζονταν». (σελ. 315). Η εμπορική χρήση των προϊόντων σηματοδοτεί το πέρασμα  σε μια νέα εποχή, εξόχως προσοδοφόρα. Αυτή της ανταλλαγής που αποσκοπεί στο κέρδος. Τα αγαθά πλέον δεν φτιάχνονται με σκοπό την εξυπηρέτηση των ιδίων αναγκών, εκπληρώνοντας την αριστοτελική αυτάρκεια, αλλά με σκοπό την πώλησή τους, δηλαδή την εξυπηρέτηση των αναγκών των άλλων με μοναδικό κίνητρο το χρήμα. Κι αυτή, κατά τον Αριστοτέλη είναι η Καπηλική οπτική της Χρηματιστικής.

Η αποδοχή της λογικής του άμετρου πλουτισμού, ως παρεπόμενο της εμπορικής διάθεσης των προϊόντων, είναι η στιγμή της μετατροπής του χρήματος, δηλαδή του πλούτου, από εργαλείο σε αυτοσκοπό.

Κι αν κάποιος βιαστεί να συμπεράνει ότι και το εμπόριο, με τη συνεπακόλουθη παραγωγή αγαθών που εκ των προτέρων αφορά την εμπορική δραστηριότητα, δεν είναι τίποτε άλλο από την προσπάθεια της επίτευξης της αριστοτελικής αυτάρκειας (δεδομένου ότι τα προϊόντα απευθύνονται σε ανθρώπους που τα χρειάζονται), που πλέον γίνεται πιο μαζικά και πιο οργανωμένα, ο Αριστοτέλης θα επισημάνει την υψίστης σημασίας ειδοποιό διαφορά, που δεν είναι άλλη από κατάργηση όλων των ορίων στον πλούτο: «Για την Οικονομική που διαφέρει από την τέχνη – επιστήμη της Χρηματιστικής υπάρχει όριο. Διότι αποστολή της Οικονομικής δεν είναι ο απεριόριστος πλούτος. Γι’ αυτό από μια άποψη φαίνεται αναγκαίο να υπάρχει όριο σε κάθε μορφή πλούτου. Στην πράξη όμως βλέπουμε να συμβαίνει το αντίθετο. Διότι όλοι όσοι ασχολούνται με το εμπόριο προσπαθούν να αυξήσουν τα χρήματά τους όσο γίνεται περισσότερο». (σελ. 321).

Η αποδοχή της λογικής του άμετρου πλουτισμού, ως παρεπόμενο της εμπορικής διάθεσης των προϊόντων, είναι η στιγμή της μετατροπής του χρήματος, δηλαδή του πλούτου, από εργαλείο σε αυτοσκοπό. Υπό αυτές τις συνθήκες ο άνθρωπος δεν αποσκοπεί πλέον στην αυτάρκεια, αλλά στην ανεξέλεγκτη συσσώρευση χρήματος, δηλαδή στην ανεξέλεγκτη δυνατότητα για κατανάλωση απολαύσεων. Κι αυτός είναι ο ορισμός της απληστίας: «Και επειδή η λαχτάρα της ζωής είναι απεριόριστη, επιθυμούν να είναι απεριόριστα και τα μέσα που συμβάλλουν στην ικανοποίησή της. Αλλά και όσοι επιδιώκουν την καλή ζωή αναζητούν ό,τι παρέχει σωματικές απολαύσεις με αποτέλεσμα, επειδή και αυτό φαίνεται να συνάπτεται με την περιουσία, όλη τους η φροντίδα περιστρέφεται γύρω από την απόκτηση χρημάτων……….. Και επειδή η απόλαυση έγκειται στην υπερβολή, οι άνθρωποι αναζητούν την τέχνη που εξασφαλίζει την υπερβολή της απόλαυσης». (σελ. 323).

Όμως, η κοινώς αποδεκτή επιδίωξη του άμετρου πλουτισμού, δηλαδή η αποδοχή της υπερβολής ως ένδειξη ευτυχίας ή κοινωνικής καταξίωσης, δεν είναι παρά η συνθήκη που μετατρέπει τον άνθρωπο σε αρπακτικό. Ο Αριστοτέλης, ως ο φιλόσοφος που πάνω απ’ όλα δίδαξε το μέτρο δε θα μπορούσε να μη διακρίνει τους κινδύνους αυτής της υπερβολής. Γιατί δε μιλάμε μόνο για την ανθρώπινη αλλοτρίωση ή αποξένωση, αφού πλέον οι προτεραιότητες αλλάζουν καθώς η ανταλλαγή από μορφή προσπάθειας συλλογικής αυτάρκειας γίνεται προπύργιο της ατομικότητας υπηρετώντας αποκλειστικά προσωπικά συμφέροντα, αλλά και την αλλοτρίωση των τεχνών και των επιστημών, που μετατρέπονται επίσης σε πηγή πλουτισμού: «Και, αν δεν μπορούν να την εξασφαλίσουν (εννοείται την άμετρη απόλαυση) με την Χρηματιστική (εννοείται από την πλευρά της Καπηλικής), προσπαθούν να την εξασφαλίσουν με άλλον τρόπο, χρησιμοποιώντας κάθε δεξιότητα αλλά κατά τρόπο ενάντιο στη φύση. Διότι έργο της ανδρείας δεν είναι να αποφέρει χρήματα αλλά να εμπνεύσει θάρρος, ούτε έργο της Στρατηγικής και της Ιατρικής είναι τα χρήματα αλλά της πρώτης η νίκη και της δεύτερης η υγεία. Εκείνοι όμως όλες αυτές τις δεξιότητες και αρετές τις κάνουν μέσα απόκτησης χρημάτων, ωσάν να είναι αυτός ο μοναδικός σκοπός, προς τον οποίον πρέπει να κατευθύνονται τα πάντα». (σελ. 323).    

Και βέβαια, αν όλα αυτά σήμερα φαίνονται ρομαντισμοί, είναι ανάγκη να ξεκαθαριστεί ότι κανείς δεν υποστηρίζει ότι θα έπρεπε να αποκοπεί η εργασία από τις υλικές απολαύσεις. Η εργασία, πάσης φύσεως οφείλει να αμείβεται, και δεν μπορεί να βρεθεί πιο δίκαιη αμοιβή από την πρόσβαση στα αγαθά της κοινωνίας. Εξάλλου, κι ο Αριστοτέλης μίλησε για αυτάρκεια και την προσδιόρισε με αποκλειστικά υλικούς όρους. Γιατί η αυτάρκεια στηρίζεται στην κατανάλωση αγαθών. Όμως η αντίληψη αυτού του είδους προϋποθέτει την αριστοτελική αντίληψη του πλούτου – εργαλείου. Δηλαδή του πλούτου που οφείλει να κινηθεί μέσα σε κάποια όρια. Κι αυτό δε συνεπάγεται τη μισθολογική ισοπέδωση των εργασιών. Συνεπάγεται όμως τη διευρυμένη δυνατότητα πρόσβασης στον κοινωνικό πλούτο. Ο άμετρος πλουτισμός δεν είναι παρά ο έσχατος ανταγωνισμός, που παίρνει διαστάσεις ζωής και θανάτου. Είναι η απληστία που διεκδικεί ιδεολογική υπόσταση. Κι εδώ φτάνουμε στο ρόλο του νομοθέτη. Γιατί ο νομοθέτης οφείλει να προτρέπει τους πολίτες σ’ αυτού του είδους τη συμπεριφορά που θα είναι ωφέλιμη για την κοινωνία. Και το κοινωνικά ωφέλιμο είναι μόνο το δίκιο της συλλογικότητας. Γι’ αυτό και ο νομοθέτης, αριστοτελικά πάντα, είναι ο μεγάλος παιδαγωγός της κοινωνίας.

Αριστοτέλης «ΠΟΛΙΤΙΚΑ», τόμος 1, μετάφραση Δημήτρης Παπαδής, εκδόσεις ΖΗΤΡΟΣ, Θεσσαλονίκη 2006.

                                                                        θανάσης Μπαντές/http://eranistis.net

Τολμήστε να ξέρετε!

 Αυτοί που μας τάζουν ότι θα φύγουμε από το μνημόνιο δεν λένε κουβέντα για το μόνιμο καθεστώς της “νέας ευρωπαϊκής διακυβέρνησης” με βάση την οποία το κράτος-μέλος δεν μπορεί ούτε καν να συντάξει τον δικό του προϋπολογισμό. Η αποικιοκρατία τώρα δικαιώνεται. Μια αποικιοκρατία απρόσωπη, υπερεθνική, αλλά και ως εκ τούτου ακόμη πιο αδίστακτη και προκλητική για το μέσο νου.
Λέμε για το μέσο νου, γιατί το πρώτο βήμα προς την ελευθερία ήταν πάντα η τόλμη στην σκέψη. Sapere aude, έγραφε ο Οράτιος το 20 μ. Χ. “Στοχάσου, και αρκεί” επαναλάμβανε στο προοίμιο της “Ελληνικής Νομαρχίας, ήτοι Λόγος περί Ελευθερίας” ο Ανώνυμος Έλληνας το 1805. Το 1784 ο Ιμμάνουελ Καντ απάντησε περίπου με τον ίδιο τρόπο όταν του ζήτησαν να απαντήσει στο ερώτημα, τι είναι διαφωτισμός;
Να  πώς άρχιζε την απάντησή του:
“Διαφωτισμός είναι η υπέρβαση του ανθρώπου από την ανηλικιότητα που έχει επιβάλλει στον εαυτό του. Ανηλικιότητα είναι η ανικανότητα να χρησιμοποιήσει τη δική του κατανόηση χωρίς την κηδεμονία κάποιου άλλου. Αυτή η ανηλικιότητα είναι αυτοεπιβαλλόμενη εάν η αιτία της δεν έγκειται στην έλλειψη κατανόησης, αλλά στην αναποφασιστικότητα και στην έλλειψη θάρρους να χρησιμοποιήσει κανείς το μυαλό του χωρίς την κηδεμονία κάποιου άλλου. Τολμήστε να ξέρετε! (Sapere aude.) Κι επομένως το σύνθημα του διαφωτισμού είναι: “Έχετε το θάρρος να χρησιμοποιήσετε τη δική σας κατανόηση”.
Η οκνηρία και η δειλία είναι οι λόγοι για τους οποίους ένα τέτοιο μεγάλο μέρος της ανθρωπότητας παραμένει ευχαρίστως σε κατάσταση ανήλικου σε όλη τη ζωή της, πολύ καιρό μετά η φύση την έχει απελευθερώσει από την εξωτερική καθοδήγηση. Αυτοί είναι οι λόγοι για τους οποίους είναι τόσο εύκολο για τους άλλους να επιβληθούν ως κηδεμόνες. Είναι τόσο άνετα να είναι κανείς ανήλικος. Αν έχω ένα βιβλίο που σκέφτεται για μένα, έναν ιερέα που ενεργεί ως συνείδησή μου, έναν γιατρό που συνταγογραφεί τη διατροφή μου, και ούτω καθεξής – τότε δεν έχω καμία ανάγκη να ασκήσω τον εαυτό μου. Δεν έχω καμία ανάγκη να σκεφτώ, αν μπορώ μόνο να πληρώνω. ‘Αλλοι θα ασχοληθούν με τη δυσάρεστη επιχείρηση αντί για μένα.

Οι κηδεμόνες που έχουν την καλοσύνη να αναλάβουν την κηδεμονία, φροντίζουν έτσι ώστε η συντριπτική πλειοψηφία των ανθρώπων – ανάμεσά της το σύνολο του ωραίου φύλου – να θεωρεί το βήμα προς την ενηλικίωση, όχι μόνο ως κάτι σκληρό, αλλά και εξαιρετικά επικίνδυνο. Πρώτον, αυτοί οι κηδεμόνες κάνουν το δικό τους κοπάδι ηλίθιο και αποτρέπουν προσεκτικά τα υπάκουα πλάσματα από το κάνουν έστω και ένα βήμα χωρίς τα καθοδηγητικά νήματα με τα οποία τους έχουν δέσει. Στη συνέχεια, θα τους δείξουν τον κίνδυνο που θα μπορούσε να τους απειλήσει αν τυχόν και προσπαθήσουν να περπατήσουν από μόνοι τους. Βέβαια αυτός ο κίνδυνος δεν είναι στην πραγματικότητα πολύ μεγάλος. Αφού σκοντάψουν μερικές φορές θα μάθουν, επιτέλους, να περπατούν. Ωστόσο, τα παραδείγματα τέτοιων αποτυχιών εκφοβίζουν και αποθαρύνουν γενικά όλες τις περαιτέρω προσπάθειες.
Έτσι, είναι πολύ δύσκολο για το άτομο να εργαστεί το ίδιο για να βγει από την κατάσταση ανηλίκου που του έχει γίνει σχεδόν δεύτερη φύση. Έχει ακόμη μάθει να του αρέσει, και στην αρχή είναι πραγματικά ανίκανο να χρησιμοποιήσει τη δική κατανόηση του γιατί δεν του έχει επιτραπεί να τη δοκιμάσει. Δόγματα και φόρμουλες, αυτά τα μηχανικά εργαλεία που έχουν σχεδιαστεί για λογική χρήση – ή μάλλον κατάχρηση – από τα φυσικά χαρίσματά του, είναι τα δεσμά μιας αιώνιας ανηλικιότητας. Ο άνθρωπος που τα αποτινάσσει θα κάνει ένα αβέβαιο άλμα πάνω από ένα στενό χαντάκι, γιατί δεν έχει συνηθίσει σε τέτοια ελευθερία κίνησης. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο υπάρχουν μόνο λίγοι που περπατούν σταθερά, και οι οποίοι έχουν εισέλθει στην ενηλικίωση καλλιεργώντας το δικό τους μυαλό…”
Αν ψάξουμε καλά τον εαυτό μας θα δούμε ότι είμαστε θύματα αυτής της κατάστασης ανηλίκου που μας έχουν επιβάλλει. Μια κατάσταση που εκδηλώνεται στους φόβους μας, τις ιδιοτροπίες μας, την ψυχολογία μας, τον τρόπο σκέψη μας, που μόνο μ’ αυτές ενός ανήλικου νηπίου μπορούν να συγκριθούν. Δεν ενηλικιωθήκαμε ποτέ! Φοβόμαστε τόσο πολύ να ενηλικιωθούμε, ώστε θεωρούμε καλύτερο να βρισκόμαστε πάντα υπό κηδεμονία, έστω κι αν αυτή παίρνει όλο και περισσότερο την μορφή μιας ανελέητης τυραννίας.
Λες ένα “δυστυχώς δεν γίνεται αλλιώς” και ξεμπερδεύεις. Αν περνιέσαι για πιο “συνειδητός” απλά τα φορτώνεις στους άλλους, μπας και απαλλάξεις τον εαυτό σου. “Έτσι είναι, αλλά κανένας δεν ενδιαφέρεται!” Δεν είναι να χαλάς φαιά ουσία. Δεν διαθέτεις άλλωστε και σοβαρό απόθεμα. Δεν είναι να σκεφτείς ως ώριμος άνθρωπος με συνείδηση. Ούτε να κάνεις κάτι. Τι έμαθες σ’ όλη του τη ζώη; Κοίτα τη δουλειά σου κι άσε τους άλλους να βγάλουν το φίδι από την τρύπα.
Προτιμάς αυτό που έχεις συνηθίσει. Αυτό που σου έχει γίνει δεύτερη φύση. Την κηδεμονία. Δικαίωμά σου, αλλά να ξέρεις ότι κανείς δεν γλυτώνει όταν έρθει η ώρα του. Και ξέρεις κάτι, η ώρα μας ήλθε! Όπου κι αν κρυφτείς δεν γλυτώνεις. Απλά κάνεις τον χαμό σου πιο οδυνηρό και εντελώς αναπόφευκτο. Εκτός κι αν αποφασίσεις επιτέλους και ενηλικιωθείς.

                                                               Δημήτρης Καζάκης / http://seisaxthia.wordpress.com

Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων

"Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων ήταν ένας αστρονομικός υπολογιστής εκπληκτικής τεχνολογίας. Ανακαλύφθηκε το 1901 διαβρωμένος, κομματιασμένος και απολιθωμένος, μετά από τα 2000 χρόνια παραμονής του στο βυθό της θάλασσας, έμελλε όμως να αλλάξει τη γνώμη που είχαμε μέχρι σήμερα για τις τεχνολογικές ικανότητες της αρχαιότητας..." η Μαγδαληνή Αναστασίου, Υποψήφια Διδάκτωρ Τμήματος Φυσικής του ΑΠΘ και Επιστημονικός Συνεργάτης Διεθνούς Πανεστημίου Ελλάδος, εξηγεί στην Κρυσταλία Πατούλη εφ' όλης της ύλης, σχετικά με το Μηχανισμό των Αντικυθήρων, εν όψη της έκθεσης του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου.

" ...Ο Μηχανισμός κατασκευάστηκε σχεδόν πριν από 2000 χρόνια, περίπου το 150 – 100 π.Χ. και χρησιμοποιούνταν για τον ακριβή υπολογισμό της θέσης του Ήλιου, της Σελήνης και πιθανώς των πέντε γνωστών κατά την αρχαιότητα πλανητών στον ουρανό. Υπολόγιζε επίσης τις φάσεις της Σελήνης, προέβλεπε εκλείψεις και προσδιόριζε την ημερομηνία τέλεσης των αρχαίων ‘στεφανιτών’ αγώνων (Ολυμπιακοί, Πύθια, Νέμεα, Ίσθμια). Οι διαστάσεις του ήταν περίπου 30×20×10 cm – λίγο μεγαλύτερος από ένα σημερινό φορητό υπολογιστή – και περιείχε τουλάχιστον 30 συνεργαζόμενα γρανάζια, η κίνηση των οποίων γινόταν με την περιστροφή ενός στροφείου. Έφερε επίσης δύο προστατευτικές πλάκες με αστρονομικές, γεωγραφικές και τεχνολογικές οδηγίες χρήσης.

     Η μπροστινή πλευρά του Μηχανισμού έφερε δύο κυκλικές ομόκεντρες κλίμακες. Η εξωτερική κλίμακα είχε 365 υποδιαιρέσεις και απεικόνιζε τους μήνες του αιγυπτιακού ημερολογίου ενώ η εσωτερική είχε 360 υποδιαιρέσεις και τα ονόματα των 12 ζωδιακών αστερισμών. Δύο δείκτες έδειχναν τη θέση του Ήλιου και της Σελήνης στην εσωτερική αυτή κλίμακα μαζί με πιθανότατα άλλους πέντε δείκτες για την προσομοίωση της κίνησης των πλανητών. Ο δείκτης της Σελήνης, ο οποίος έφερε ένα σφαιρίδιο στο άκρο του, χρωματισμένο μισό μαύρο και μισό άσπρο, εκτελούσε δύο περιστροφές, μια γύρω από το σημείο στήριξής του (που ήταν το κέντρο των ομόκεντρων, κυκλικών κλιμάκων), και μια γύρω από τον επιμήκη άξονά του. Η δεύτερη αυτή περιστροφή έδειχνε τις φάσεις της Σελήνης. Με τη βοήθεια ενός ευφυέστατου συστήματος δύο έκκεντρων οδοντωτών τροχών που ο ένας έφερε πείρο και ο άλλος σχισμή η κίνηση της Σελήνης ήταν διορθωμένη ώστε να προσομοιώνει την ελλειπτική της κίνηση στον ουρανό.

H πίσω επιφάνεια του Μηχανισμού των Αντικυθήρων έφερε δύο ελικοειδείς σπείρες. Η άνω ελικοειδής σπείρα, με 235 υποδιαιρέσεις, αντιπροσώπευε την περίοδο των 235 μηνών του Μέτωνα, η οποία εξισορροπούσε με πολύ μεγάλη ακρίβεια τους σεληνιακούς μήνες με το ηλιακό έτος. Στις 235 υποδιαιρέσεις της σπείρας διαβάστηκαν, με τη βοήθεια των καινοτόμων τεχνικών διερεύνησης του Μηχανισμού, τα αρχαία ονόματα 12 μηνών, χαραγμένα με εξαιρετική τέχνη. Στον κενό χώρο εσωτερικά της άνω σπείρας υπάρχει μια μικρότερη κυκλική κλίμακα διαιρεμένη σε τεταρτημόρια, ο δείκτης της οποίας έδειχνε το έτος τέλεσης των αρχαίων ελληνικών ‘στεφανιτών’ αγώνων. Περιφερικά της κλίμακας έχουν αναγνωσθεί οι λέξεις ΟΛΥΜΠΙΑ, ΠΥΘΙΑ, ΙΣΘΜΙΑ, ΝΕΜΕΑ και ΝΑΑ, ενώ εσωτερικά, σε κάθε τεταρτημόριο, αναγράφονται τα έτη του τετραετούς ολυμπιακού κύκλου.

Η κάτω ελικοειδής σπείρα απεικόνιζε την περίοδο Σάρος, χρησίμευε δηλαδή στην πρόβλεψη εκλείψεων και είχε 4 περιελίξεις με 223 υποδιαιρέσεις, που αντιστοιχούν στους 223 μήνες της περιόδου του Σάρος. Μερικές υποδιαιρέσεις της σπείρας είχαν εγχάρακτα σύμβολά (Η, Σ, ΩΡ). Όταν ο δείκτης περνούσε από μήνα που περιείχε εγχάρακτα σύμβολα, ο χρήστης, διαβάζοντάς τα, γνώριζε αν επίκειται έκλειψη Ήλιου (Η) ή Σελήνης (Σ) και τι ώρα (ΩΡ) θα γινόταν η έκλειψη.

Η κατανόηση των λειτουργιών του Μηχανισμού έγινε σαφής κυρίως μετά το 2005, μετά τη σάρωση του Μηχανισμού από πρωτοπόρο αξονικό τομογράφο και την δημιουργία τριδιάστατων εικόνων των θραυσμάτων. Η μελέτη των τομογραφιών αυτών αποκάλυψε μηχανικές λεπτομέρειες του εσωτερικού του καθώς και επιγραφές κρυμμένες για πάνω από 2000 χρόνια! Η μελέτη των τομογραφιών συνεχίζεται ακόμη καθώς υπάρχουν ακόμη τμήματα η λειτουργία των οποίων δεν έχει γίνει κατανοητή.

Η αστρονομική γνώση η οποία υπάρχει αποτυπωμένη πάνω στον Μηχανισμό είναι η αστρονομική γνώση της εποχής του. Η αστρονομική αυτή γνώση ήταν ήδη γνωστή.

Αυτό το οποίο καταπλήτει στον Μηχανισμό είναι η ευφυία με την οποία όλες αυτές οι σύνθετες γνώσεις και σχέσεις έχουν πάρει τη μορφή γραναζιών, αξόνων και δεικτών.

Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων σώζεται σήμερα σε 7 μεγάλα θραύσματα και 75 μικρότερα και φυλάσσεται από τη στιγμή της ανεύρεσής του στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Αποτελεί εύρημα αρχαίου ναυαγίου το οποίο ανακαλύφθηκε τυχαίως το 1900 στις ακτές των Αντικυθήρων από Συμιακούς σφουγγα­ράδες. Λίγους μήνες μετά την ανακάλυψη του ναυαγίου, η Αρχαιο­λογική Υπηρεσία ξεκίνησε μια σειρά συστηματικών ενάλιων ανασκαφών Η ανέλκυση αυτή του ναυαγίου αποτέλεσε την πρώτη μεγάλης έκτασης ενάλια έρευνα παγκοσμίως. Ακολούθησε δεύτερη φάση ανέλκυσης το 1976 από την Αρχαιολογική Υπηρεσία με τη βοήθεια του ωκεανογραφικού πλοίου του J.Y. Cousteau “Καλυψώ”.

Οι ενάλιες ανασκαφές έφεραν στην επιφάνεια μοναδικά ευρήματα, όπως ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων, ο περίφημος Έφηβος των Αντικυθήρων και πολλά άλλα. Αυτές τις μέρες με μεγάλο ενδιαφέρον παρακολουθούμε τις προσπάθειες για νέα ανασκαφή από το Πανεπιστήμιο της Μασαχουσέτης, προσπάθειες που ίσως μας οδηγήσουν σε καινούργια ευρήματα το ίδιο εντυπωσιακά

με το Μηχανισμό των Αντικυθήρων!

                                                                                                    Πηγή: http://www.tvxs.gr

Η συνταγή που σώζει ζωές παιδιών...

Το κείμενο που ακολουθεί είναι πραγματικός δυναμίτης. Όλοι μας, γονείς, εκπαιδευτικοί (ειδικά εμείς...), παππούδες, γιαγιάδες, έχουμε ανάγκη να το  διαβάσουμε ξανά και ξανά. Για να νιώσουμε πιο δυνατοί, για να αντιληφθούμε πώς μπορούμε να βάλουμε το δικό μας λιθαράκι στην προσπάθεια για ένα καλύτερο μέλλον που ν΄αγκαλιάζει όλα τα παιδιά. Για να πιστέψουμε πως από τη δική μας μικρή γωνίτσα αληθινά μπορούμε να συνεισφέρουμε ώστε να γίνει ο  κόσμος αυτός πιο αληθινός και φιλόξενος:

 Αυτή η υπέροχη δασκάλα Μαθηματικών έχει τη συνταγή που σώζει ζωές παιδιών.

Πριν από μερικές βδομάδες, πήγα στην τάξη του Τσέις για ενισχυτική διδασκαλία.  Είχα στείλει ένα μέιλ στην δασκάλα του Τσέις ένα βράδυ όπου έγραφα «Ο Τσέις επιμένει πως αυτές οι ασκήσεις που έχει για το σπίτι είναι μαθηματικά – αλλά δεν είμαι σίγουρη ότι τον πιστεύω. Βοήθεια, παρακαλώ». Μου απάντησε αμέσως λέγοντας: «Κανένα πρόβλημα, μπορώ να καθίσω μαζί του μετά το σχολείο οποιαδήποτε στιγμή». Κι εγώ της λέω «Όχι, όχι αυτόν. Αυτός το καταλαβαίνει. Εμένα βοηθήστε». Κι έτσι κάπως κατέληξα μπροστά σ’ έναν μαυροπίνακα σε μια άδεια αίθουσα της πέμπτης δημοτικού κοιτάζοντας επίμονα σειρές σχημάτων που για την δασκάλα του Τσέις ήταν «αριθμοί».

Στάθηκα λίγο μπροστά στον πίνακα ενώ η δασκάλα του Τσέις κάθισε πίσω μου, βυθισμένη στο γραφείο της και με ήρεμη φωνή προσπαθούσε να με κάνει να καταλάβω τον «νέο τρόπο που διδάσκουμε τη διαίρεση». Ευτυχώς για μένα, δεν χρειάστηκε να ξεμάθω πολλά γιατί ποτέ μου δεν κατάλαβα τον «παλιό τρόπο που διδάσκαμε τη διαίρεση». Μου πήρε μία ολόκληρη ώρα να λύσω ένα πρόβλημα, αλλά καταλάβαινα πως η δασκάλα του Τσέις με συμπάθησε έτσι κι αλλιώς. Συνεργάστηκε παλιότερα με την ΝΑΣΑ, κι έτσι προφανώς έχουμε πολλά κοινά.

Έπειτα, καθίσαμε για λίγα λεπτά και συζητήσαμε για την διδασκαλία των παιδιών και τι ιερό καθήκον   και ευθύνη που είναι. Συμφωνήσαμε πως μαθήματα όπως η ανάγνωση και τα μαθηματικά είναι τα λιγότερο σημαντικά που διδάσκονται σε μια τάξη. Μιλήσαμε για την διαμόρφωση μικρών ψυχών που θα συνεισφέρουν σε μια μεγαλύτερη κοινότητα -και μιλήσαμε για το κοινό μας όνειρο να αποτελούνται αυτές οι κοινότητες από άτομα που είναι Ευγενικά και Γενναία πάνω απ’ όλα.

Κι έπειτα μου είπε το εξής: Κάθε Παρασκευή απόγευμα, η δασκάλα του Τσέις ζητά από τους μαθητές της να βγάλουν ένα κομμάτι χαρτί και να γράψουν τα ονόματα τεσσάρων παιδιών με τα οποία θα ήθελαν να κάτσουν μαζί την επόμενη εβδομάδα. Τα παιδιά ξέρουν ότι αυτές τους οι επιθυμίες μπορεί να πραγματοποιηθούν μπορεί όμως και όχι. Ζητάει επίσης από τα παιδιά να ονομάσουν έναν μαθητή που πιστεύουν ότι ήταν εξαιρετικός «πολίτης» της τάξης. Οι ψήφοι τους παραδίδονται σε αυτήν κατ’ ιδίαν.

Και κάθε Παρασκευή απόγευμα, αφού οι μαθητές πάνε σπίτι, η δασκάλα του Τσέις βγάζει αυτά τα χαρτιά, τα τοποθετεί μπροστά της και τα μελετά. Ψάχνει για μοτίβα.

Ποιον δεν θέλει κανείς να έχει διπλανό;

Ποιος δεν ξέρει καν ποιον να ζητήσει για διπλανό;

Ποιος περνάει απαρατήρητος και δεν προτείνεται ποτέ;

Ποιος είχε ένα εκατομμύριο φίλους την προηγούμενη βδομάδα και κανέναν αυτή τη βδομάδα;

Βλέπετε, η δασκάλα του Τσέις δεν ψάχνει καινούργιο διάγραμμα θέσεων ή «εξαιρετικούς πολίτες». Η δασκάλα του Τσέις ψάχνει για μοναχικά παιδιά. Ψάχνει για παιδιά που δυσκολεύονται να επικοινωνήσουν με άλλα παιδιά. Εντοπίζει τα μικρά εκείνα που περνούν απαρατήρητα στην κοινωνική ζωή της τάξης. Ανακαλύπτει ποιων τα προτερήματα περνούν απαρατήρητα από τους συμμαθητές τους. Και εντοπίζει -αμέσως- ποιος διαπράττει και ποιος υφίσταται τη σχολική βία (bullying).

Ως δασκάλα, γονιός και άνθρωπος που αγαπάει όλα τα παιδιά – θεωρώ ότι αυτό είναι η πιο έξυπνη στρατηγική Νίντζα της αγάπης που έχω δει ποτέ μου. Είναι σαν να παίρνεις την ακτινογραφία της τάξης και να κοιτάς κάτω από την επιφάνεια των πραγμάτων και μέσα στις καρδιές των παιδιών. Είναι σαν να βγάζεις χρυσό απ’ το χρυσορυχείο-ο χρυσός είναι αυτά τα μικρά που χρειάζονται λίγη βοήθεια – που χρειάζονται τους ενήλικες να επέμβουν και να τα ΔΙΔΑΞΟΥΝ πώς να κάνουν φίλους, πώς να ζητήσουν από τους άλλους να παίξουν, πώς να συμμετέχουν σε μία ομάδα και πώς να μοιραστούν τα χαρίσματα τους με τους άλλους. Και αυτό αποθαρρύνει τη σχολική βία( bullying) γιατί ο κάθε δάσκαλος γνωρίζει πως το bullying συμβαίνει όταν δεν κοιτάει -και τα παιδιά που το υφίστανται φοβούνται να το μαρτυρήσουν. Μα, όπως είπε -η αλήθεια αποκαλύπτεται σε αυτά τα προσωπικά μικρά χαρτιά.

Ενώ η δασκάλα του Τσεις εξηγούσε αυτή την απλή, πανέξυπνη ιδέα -την κοιτούσα με ορθάνοιχτο το στόμα. «Πόσο καιρό χρησιμοποιείς το σύστημα αυτό;» ρώτησα.

Από τη σφαγή στο λύκειο Κολουμπάιν, είπε. Κάθε Παρασκευή μετά το Κολουμπάιν.

Θεέ και Κύριε.

Αυτή η υπέροχη γυναίκα παρακολούθησε τι έγινε στο Κολουμπάιν γνωρίζοντας πως ΟΛΗ Η ΒΙΑ ΞΕΚΙΝΑΕΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΛΛΕΙΨΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ. Όλη η εξωτερική βία ξεκινά ως εσωτερική μοναξιά. Παρακολουθούσε την τραγωδία αυτή ΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ πως τα παιδιά που δεν τα προσέχει κανείς κάποια στιγμή θα κάνουν οτιδήποτε μόνο και μόνο για να τα προσέξουν.

Κι έτσι αποφάσισε να αρχίσει να πολεμάει την βία από νωρίς και συχνά, και με τον κόσμο που είναι κοντά της. Αυτό που κάνει η δασκάλα του Τσέις όταν κάθεται στην άδεια αίθουσα και μελετά αυτές τις λίστες που είναι γραμμένες από τρεμάμενα 11χρονα χέρια είναι να ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Είμαι πεπεισμένη γι’ αυτό. Σώζει ζωές.

Κι αυτό που έμαθε αυτή η μαθηματικός χρησιμοποιώντας αυτό το σύστημα είναι κάτι που ήδη γνώριζε: πως τα πάντα -ακόμα κι η αγάπη και η αίσθηση του να ανήκεις κάπου-έχουν ένα μοτίβο. Και βρίσκει αυτά τα μοτίβα μέσα από αυτές τις λίστες -σπάει τους κώδικες της προβληματικής επικοινωνίας. Και δίνει στα μοναχικά παιδιά την βοήθεια που χρειάζονται. Γι’ αυτήν, είναι μαθηματικά. Είναι ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ.

Όλα είναι αγάπη -ακόμα και τα μαθηματικά. Εκπληκτικό.

Η δασκάλα του Τσέις παίρνει σύνταξη φέτος -μετά από δεκαετίες που έσωζε ζωές. Τι ωραίος τρόπος να περάσεις την ζωή σου: ψάχνοντας μοτίβα αγάπης και μοναξιάς, να παρεμβαίνεις κάθε μέρα -και να αλλάζεις την τροχιά του κόσμου μας.

ΣΥΝΕΧΙΣΤΕ ΝΑ ΔΙΔΑΣΚΕΤΕ, ΠΟΛΕΜΙΣΤΕΣ. Είστε οι πρώτοι που δέχεστε τα πυρά, η πρώτη γραμμή, οι ανιχνευτές προβληματικής επικοινωνίας και η μεγαλύτερη και μοναδική ελπίδα που έχουμε για έναν καλύτερο κόσμο. Αυτό που κάνετε στις τάξεις όταν κανείς δεν παρακολουθεί – είναι η μεγαλύτερη ελπίδα μας.

Δάσκαλοι -δασκάλες- έχετε ένα εκατομμύριο γονείς πίσω σας που ψιθυρίζουν όλοι μαζί: «Δεν μας νοιάζουν τα τυποποιημένα τεστ. Μας νοιάζει που μαθαίνετε στα παιδιά μας να είναι Γενναία και Ευγενικά. Και σας ευχαριστούμε. Σας ευχαριστούμε που σώζετε ζωές».

Με Αγάπη-Όλοι Εμείς

Πηγή: Glennon Melton, “This Brilliant Math Teacher Has a Formula to Save Kids’ Lives”, Huffington Post, 3.5.2014. Μετάφραση: Signora Alba