Σάββατο 24 Μαΐου 2025

Γάζα...Ώρα μηδέν...

 

Εδώ και σχεδόν δύο χρόνια συντελείται ένα πέραν πάσης αμφισβήτησης έγκλημα διαρκείας. Η κοινή γνώμη κυρίως στην Ελλάδα, όπως ακριβώς συνέβη και με το ουκρανικό, κανονικοποίησε απολύτως τον ανθρώπινο πόνο, μεταβόλισε τον φόβο και τον μετέτρεψε σε απάθεια με αντάλλαγμα... την ασφάλεια που (δήθεν) παρέχει η μη εγγύτητα με τα πεδία της φρίκης. Αυτό εδώ και σχεδόν 19 μήνες.

Αλλά αυτό που δεν χωνεύεται, δεν καταπίνεται με τίποτα, είναι ο λιμός στη Λωρίδα της Γάζας. Το να αφήνεις μικρά παιδιά, εγκύους να λιμοκτονούν. Αναντίρρητα, δεν είναι εφεύρεση του Νετανιάχου, ούτε διεκδικεί ιστορική πρωτιά ως μέτρο εθνοκάθαρσης καθώς έχει αναφαίρετα συμπεριληφθεί σε ορισμένες από τις πιο μαύρες σελίδες της ανθρώπινης ύπαρξης.



Μολαταύτα, ακόμα πιο τραγικό (ίσως και από την ίδια τη συντελούμενη τραγωδία) είναι το γεγονός πως η κοινή γνώμη έχοντας λάβει κατεργασμένη, πολτοποιημένη την πληροφορία, έχει πάψει να σοκάρεται, ως εκ τούτου και να αντιδρά. Παρακολουθεί τις ωμότητες και σχολιάζει με όρους ντοκιμαντέρ ή ταινίας. Άλλοτε με λιγότερο ή περισσότερο ενδιαφέρον. Και συνεχίζει το scroll down στο Smartphone. Ακατάπαυστα. «Skip» στη φρίκη.

 
Ο πλανήτης δεν συγκλονίζεται πλέον ούτε με τους 53.000 νεκρούς και τους 120.000 τραυματίες μήτε με τους αναρίθμητους εκτοπισμένους που ζητούν απλά να μείνουν σε αυτή τη ρημάδα Λωρίδα γης των προγόνων τους.


Δεν ενίσταται ούτε όταν κατά το non stop σκρολάρισμα εμφανιστεί (εκ παραδρομής και «τρύπας» στον αλγόριθμο) ένα σκελετωμένο παιδί, που διένυσε μόνο ή μαζί με τους γονείς του χιλιόμετρα και κραδαίνει έναν κουβά (ούτε καν κατσαρόλα) με την ελπίδα να γεμίσει με φαγητό. Και ίσως παραμείνει άδειο, όπως και τα στομάχια όλων επειδή η ανθρωπιστική βοήθεια δεν έφτασε ποτέ. Αλλά ακόμα και όταν αυτό συμβεί δεν είναι ούτε σταγόνα στον ωκεανό της μαύρης πείνας.

Ούτε σταγόνα για να ξεπλύνει την ντροπή, για το γεγονός πως παιδιά απειλήθηκαν και απειλούνται σε θάνατο. Όχι από βόμβες ή σφαίρες αλλά δια της ασιτίας. Σε πόσα σπίτια μπήκαν οι εικόνες του ακραίου λιμού από τηλεοράσεις τοποθετημένες πλάι σε καλοστρωμένα τραπέζια, γεμάτα φαγητό;


Το δίχως άλλο, αυτό που συμβαίνει στη Γάζα θα γραφτεί στα πιο μαύρα κατάστιχα της σύγχρονης ιστορίας. Υπό αυτό το βάρος και μόνο, η Δύση (ο Μακρόν, ο Στάρμερ και οι συν αυτώ) αντιδρά, εντελώς προσχηματικά, αφού αν το κριτήριο ήταν η υπεράσπιση της ανθρώπινης ζωής, έπρεπε να έχουν παρέμβει εδώ και μήνες. Ή χρόνια.

Πιθανότατα επειδή δεν θέλει να χρεωθεί τις «εικόνες» των σκελετωμένων παιδιών. Όχι επειδή οι εφιάλτες θα τους στοιχειώνουν αλλά επειδή θα πλανάται πάνω από τις πολιτικές καριέρες τους ή θα τους βλάψει δημοσκοπικά.

«Δεν έμεινε τίποτα από την πατρίδα μας», είπε ο Ταρζαν Νάσερ. Οι δίδυμοι σκηνοθέτες από τη Γάζα, (Άραμπ και Ταρζαν) ποτέ δεν σκέφτηκαν ότι ο τίτλος της νέας τους ταινίας «Once Upon A Time In Gaza» (Μια φορά κι έναν καιρό στη Γάζα) θα είχε τόσο οδυνηρή σημασία. Κατά μία έννοια θα σηματοδοτούσε, την κορύφωση του παλαιστινιακού δράματος.

Δεν είναι η διαλεκτική του ποιος έχει δίκαιο ή άδικο αλλά η απόδειξη για το πέραν πάσης αμφιβολίας έγκλημα στα παλαιστινιακά εδάφη με τη Δύση εδώ και μερικές ημέρες να ψελλίζει δειλά κάτι χλιαρές ενστάσεις. Του τύπου «ελάτε βρε, μη».

Μπορεί ο Νετανιάχου να επιστράτευσε στους συμμάχους του ως προκάλυμμα και εντελώς επικοινωνιακά την  επίθεση της Χαμάς στο φεστιβάλ Supernova εκείνον τον Οκτώβρη του 2023, αλλά η ωμή πραγματικότητα υποχρεώνει ακόμα και το Τελ Αβίβ να παραδέχεται ότι αυτό που συμβαίνει είναι έγκλημα πολέμου.  Ή «κοντά σε έγκλημα πολέμου» όπως οδηγήθηκε να πει ως και ο Εχούντ Ολμέρτ. Ο –προ Νετανιάχου- πρωθυπουργός του Ισραήλ.

Στην Ελλάδα, αφού λύθηκε το μυστήριο με το παπούτσι στην Ακρόπολη, δόθηκε απάντηση στο σύγχρονο «ή ταν  ή επί… Αντιντάς», η κυβέρνηση αναζητά προσεκτικά το λεξιλόγιο που θα επιστρατεύσει για να μη στεναχωρηθεί (πολύ) ο Νετανιάχου.

Οι πρακτικές εθνοκάθαρσης δεν είναι «συγκυρία», όπως θέλουν ορισμένοι, ακόμα και πρώην υπουργοί, να το παρουσιάσουν. Είναι ένα μαρτύριο δίχως τέλος.

Παραδοσιακά, επιβεβαιώνουμε πως αναζητούμε την περιβόητη σωστή πλευρά της ιστορίας με όλους τους λάθους τρόπους.

Αλλά μέχρι να τη βρούμε, παραμένουμε με επιτυχία στη σωστή πλευρά της δικής μας εγχώριας παρωδίας.

Γάζα ώρα μηδέν.

Κωνσταντίνος Χαλκιαδάκης

Πηγή: documentonews.gr

Πέμπτη 1 Μαΐου 2025

Μηνολόγιο Μάη 2025...

 

 

Έφτασε σήμερα ο Μάης, ο πέμπτος μήνας του χρόνου. Χωρίς πολλά λόγια, να το μηνολόγιό του. Πάντα από το εξαίρετο sarantakos.wordpress.com...

Πε 1

Τα Ανθεστήρια – Ημέρα των ανθέων και των εργατών. Γενέσιον Ιωάννη Ρίτσου του βάρδου της ρωμιοσύνης και Τελευτή Αλεξάνδρου Παναγούλη του τυραννοκτόνου. Και των 200 της Καισαριανής.  Και του Σπειροειδούς Αρχιτέκτονος.

Πα 2

† Λεονάρδου ντα Βίντσι· αλλά και παγκόσμια ημέρα των ιστολογίων.

Σα 3

Τελευτή Αθανασίου Βέγγου, του καλού ανθρώπου. Και Παγκόσμια Ημέρα της Ελευθεροτυπίας

Κυ 4

Αρίονος του κιθαρωδού -και Αλέξη Δαμιανού τελευτή.

Δε 5

Γενέσιον Καρόλου Μαρξ

Τρ 6

Ας είμαστε ρεαλιστές, ας επιδιώξουμε το αδύνατο: γαλλικός Μάης του 1968

Τε 7

Των εν Αιγίνη εκτελεσθέντων

Πε 8

† Γουσταύου Φλωμπέρ

Πα 9

Αναστασίου Τούση και λοιπών εν Θεσσαλονίκη πεσόντων διαδηλωτών

Σα 10

Καραολή και Δημητρίου απαγχονισμός

Κυ 11

Γέννησις Λασκαρίνας Πινότση ή Μπουμπουλίνας

Δε 12

Της νίκης των επαναστατών εις Βαλτέτσιον Αρκαδίας

 Τρ 13

Κωνσταντίνου Θεοτόκη του ρεαλιστού πεζογράφου

Τε 14

Αισχύλου, τραγικού και μαραθωνομάχου

Πε 15

Γενέσιον Πέτρου Κιουρί

Πα 16

† Καρόλου Περό και των δημιουργημάτων του: Σταχτοπούτας, Κοκκινοσκουφίτσας, Ωραίας Κοιμωμένης

Σα 17

Παγκόσμια Ημέρα Τηλεπικοινωνιών

Κυ 18

† Γουσταύου Μάλερ και Νικηφόρου Μανδηλαρά αναίρεσις.

Δε 19

† Χο Τσι Μινχ του απελευθερωτού

Τρ 20

† Γρηγορίου Δικαίου Παπαφλέσσα τελευτή -και έναρξη της Μάχης της Κρήτης

Τε 21

Τα Αναστενάρια

Πε 22

† Βίκτωρος Ουγκώ, του δημιουργού των «Αθλίων»

Πα 23

† Ερρίκου Ίψεν και Γεωργίου του Μετοίκου

Σα 24

† Νικολάου Κοπερνίκου

Κυ 25

Αιμιλιανού Ζαπάτα και Άρεως Βελουχιώτου εκκίνησις

Δε 26

Γενέσιον Αλεξάνδρου Πούσκιν και τελευτή Μιχαήλ Παπαγιαννάκη

Τρ 27

Γρηγορίου Λαμπράκη τελευτή· και Ροβέρτου Κωχ

Τε 28

Πρώτη πρόβλεψις ηλιακής εκλείψεως υπό Θαλού του Μιλησίου

Πε 29

Εάλω η Πόλις – Η Ρωμανία πάρθεν (αποφράς ημέρα)

Πα 30

† Θανή Βολταίρου του διαφωτιστού

Σα 31

Αποκαθήλωσις της ναζιστικής σημαίας υπό Εμμανουήλ Γλέζου και Αποστόλου Σάντα


Για να καλωσορίσουμε τον μήνα των λουλουδιών και των λαϊκών εργατικών αγώνων, να ένα ποίημα του Λόρκα, μελοποιημένο από τον Μάνο Χατζηδάκη. "Το τριαντάφυλλο".

Καλό μήνα σε όλους μας! 

Τετάρτη 9 Απριλίου 2025

Μηνολόγιο Απρίλη 2025...

 

 
Τελειώνει κιόλας το πρώτο δεκαήμερο του Απρίλη, που πήρε το όνομά του από το λατινικό Aperio/Aprilis (απαρεμφ. aperire=ανοίγω, άνοιξη, aperto=ανοιχτός).

Κατά το ρωμαικό ημερολόγιο ήταν ο δεύτερος μήνας του έτους. Με τις μεταρρυθμίσεις του Ιούλιου Καίσαρα το 46 π.Χ., ο Απρίλιος μετακινήθηκε στην τέταρτη θέση του έτους που έχει σήμερα και αφιερώθηκε στη θεά Αφροδίτη (Venus). Το 65 μ.Χ. ο Νέρων προσπάθησε να μετονομάσει τον Απρίλιο σε Νερώνιο (Neronius) σε ανάμνηση της σωτηρίας του μετά από μια αποτυχημένη απόπειρα δολοφονίας του, αλλά και για να έχει ένας μήνας το όνομά του. Όπως καταλάβατε όλοι δεν τα κατάφερε.

Οι Ρωμαίοι τους γιόρταζαν πολύ τους θεούς τους τον Απρίλιο: την 1η Απριλίου την Αφροδίτη και τον Απόλλωνα, από τις 4 ως τις 10 Απριλίου την Κυβέλη, στις 22 Απριλίου άνοιγαν βαρέλια και γιόρταζαν τα Vinalia priora, τις πρώτες γιορτές κρασιού του έτους. Στα τέλη του Απριλίου ξεκινούσαν τα Ρωμαϊκά Ανθεστήρια, προς τιμήν της θεάς της βλάστησης και της Άνοιξης, της Flora.

Στο Αττικό Ημερολόγιο ο Απρίλιος ήταν ο δέκατος μήνας του χρόνου και ονομαζόταν Μουνιχιών, όνομα προς τιμήν της Μουνιχίας Αρτέμιδος η οποία είχε φωτίσει τους Αθηναίους στη ναυμαχία της Σαλαμίνας και εκείνοι τον μήνα αυτό άναβαν λαμπάδες δείχνοντάς της την ευγνωμοσύνη τους. Ο Απρίλιος περιλαμβάνει 30 ημέρες. Να και το μηνολόγιο του Απρίλη, πάντα από τον Νίκο Σαραντάκο και το εξαιρετικό sarantakos.wordpress.com...

Τρ 1 Του βαρώνου Μυγχάουζεν και των ανιδιοτελώς ψευδομένων
Τε 2 Ιακώβου Καζανόβα του μεγάλου εραστού και Ημέρα του παιδικού βιβλίου
Πε 3 Γενέσιον Θεοδώρου Κολοκοτρώνη του στρατηλάτου
Πα 4 Γενέσιον Ανδρέου Ταρκόφσκη και αυτοκτονία Δημητρίου Χριστούλα
Σα 5 Γεωργίου-Ιακώβου Δαντώνος καρατόμησις
Κυ 6 Του ζωγράφου Ραφαήλου
Δε 7 Παγκόσμια ημέρα υγείας – Ιπποκράτους του Κώου
Τρ 8 Γενέσιον Ιακώβου Μπρελ
Τε 9 † Φραγκίσκου Βάκωνος. Kαι Γς τελευτή
Πε 10 Θρίαμβος Σπυρίδωνος Λούη του ωκύποδος
Πα 11 Γιούρι Γκαγκάριν, του πρώτου ανθρώπου εις το Διάστημα
Σα 12 Τα μεγάλα Διονύσια
Κυ 13 Βαρούχ Σπινόζα του προδρόμου του Διαφωτισμού και Σαμουήλ Μπέκετ γενέσιον
Δε 14 † Βλαδιμήρου Μαγιακόφσκι αυτοχειριασμός
Τρ 15 Λεονάρδου ντα Βίντσι
Τε 16 † Γεωργίου Βιζυηνού, το τελευταίον της ζωής του ταξίδιον
Πε 17 Γενέσιον Κωνσταντίνου Καβάφη και τελευτή Νίκου Παπάζογλου και Δημήτρη Μητροπάνου
Πα 18 † Αλβέρτου Αϊνστάιν τελευτή
Σα 19 † Καρόλου Δαρβίνου
Κυ 20 Τελευτή Μανόλη Τριανταφυλλίδη
Δε 21 Βεβήλωσις του Φοίνικος (αποφράς ημέρα)
Τρ 22 † Γουλιέλμου Σαιξπήρου του μεγάλου δραματουργού
Τε 23  † Τελευτή Γεωργίου Καραϊσκάκη. Και παγκοσμία ημέρα του βιβλίου
Πε 24 Της γενοκτονίας των Αρμενίων
Πα 25 † Μαγελάνου του εξερευνητού. Και τελευτή Σπειροειδούς αρχιτέκτονος.
Σα 26 Γενέσιον Ευγενίου Ντελακρουά
Κυ 27 Γενέσιον Αδαμαντίου Κοραή του Διαφωτιστού
Δε 28 Μιχαήλ Λομονόσωφ
Τρ 29 † Κωνσταντίνου Καβάφη του ανεπαναλήπτου
Τε 30 Μαρίας Πολυδούρη τελευτή.

Για να καλοχαιρετίσουμε τον μήνα της Πασχαλιάς, να ένα κλασικό τραγούδι με το όνομά του. Από τα διαμάντια της ελληνικής μουσικής. "Απρίλη μου" σε στίχους και μουσική Μίκη Θεοδωράκη. Με τον μεγάλο Γρηγόρη Μπιθικώτση...

Καλό μήνα σε όλους!!

Σάββατο 15 Μαρτίου 2025

Πώς και γιατί η Γεωγραφία μάς κάνει πιο σοφούς...

 

 

(από επιστολή αναγνώστη)

Η πρωτοτυπία της Γεωγραφίας είναι ο δισυπόστατος χαρακτήρας της, αφού ανήκει ταυτόχρονα και στις φυσικές επιστήμες και στις κοινωνικές.

Ως φυσική επιστήμη, η (Φυσική) Γεωγραφία ξεκινάει μελετώντας το περιβάλλον μέσα από την εναλλασσόμενη μορφολογία του εδάφους. Αναρριχάται σε λόφους, όρη και κρημνούς. Χαράσσει ακτογραμμές, χερσονήσους, ακρωτήρια και διώρυγες. ∆ιαπλέει θάλασσες και πελάγη, καταδύεται σε αβυσσικές πεδιάδες και ωκεάνιες τάφρους.

Περιπλανιέται σε ζούγκλες, παγετώνες και άνυδρες ερήμους επαληθεύοντας τα βήματα των παλιών ταξιδευτάδων. Μέσω της Μετεωρολογίας αφουγκράζεται τις ανάσες τ’ ουρανού, καταγράφοντας θερμοκρασίες, βροχοπτώσεις και ανέμους. Παράλληλα, η Περιβαλλοντική Γεωγραφία σπουδάζει τη βιόσφαιρα, ξεφυλλίζοντας αδιάκοπα οικοσυστήματα, χλωρίδες και πανίδες.

Η Γεωγραφία, μαζί με τη «δίδυμη αδερφή» της τη Γεωλογία, παρατηρούν τη δομή και «συμπεριφορά» του αεικίνητου και ζωντανού πλανήτη που μας φιλοξενεί. Εξετάζουν ιλιγγιώδη φαινόμενα που ξεσπούν ακαριαία, όπως οι σεισμοί και οι ηφαιστειακές εκρήξεις ή από την άλλη μελετούν την αργόσυρτη ορογένεση που, σαν τεκτονικός τοκετός, εκδηλώνεται στο βάθος του δυσθεώρητου, για τα ανθρώπινα μέτρα, γεωλογικού χρόνου…

Ως κοινωνική επιστήμη, η (Ανθρωπο)γεωγραφία έρχεται να διερευνήσει τη χωρική κατανομή των ανθρώπινων δραστηριοτήτων, σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο.

Χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι εντός των κόλπων της Ανθρωπογεωγραφίας εξηγούνται διεξοδικά: τα «πώς;» και τα «γιατί;» των αραιοκατοικημένων αλλά και των πυκνοκατοικημένων περιοχών, τα κίνητρα πίσω από τις μεταναστεύσεις πληθυσμών, η χωροθέτηση των οικονομικών δραστηριοτήτων καθώς και τα σύνθετα δημογραφικά θέματα. Επίσης, καλό είναι να μη μας διαφεύγουν και κάποιοι ακόμα «τομείς αιχμής» που εμπίπτουν στο ευρύτερο φάσμα της (Ανθρωπο)γεωγραφίας, όπως η γεωπολιτική, ο τουρισμός, οι μεταφορές, οι κουλτούρες και η κοινωνική γεωγραφία των πόλεων.

Η «μαγεία» της σύγχρονης Γεωγραφίας έγκειται σε αυτήν ακριβώς τη δημιουργική σύνθεση αλληλοεπιδρώντων παραγόντων, όπως οι ανωτέρω. Μέσα σε δυναμικά εξελισσόμενα περιβάλλοντα (φυσικά και ανθρωπογενή), όπου τα πάντα ρει, η Γεωγραφία δεν έρχεται απλά να απαριθμήσει και να στοιβάξει επιστημονικά δεδομένα από διάφορους όμορους κλάδους. Αντίθετα, το «∆έκαθλο» της Γεωγραφίας αποδίδει διακριτή και σημαντική προστιθέμενη αξία, αφού συνδυάζει εποικοδομητικά φιλοσοφίες, οπτικές γωνίες και πρακτικές. Αναζητά αιτιώδεις σχέσεις, αφανείς αρμονίες και ερμηνείες, με σκοπό τον εντοπισμό και την ανάδειξη της αλήθειας η οποία, ενίοτε επιμόνως, «κρύπτεσθαι φιλεί»…

εφημ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Ιωάννης Μ. Μιχαλακόπουλος

Σάββατο 1 Μαρτίου 2025

Μηνολόγιο Μαρτίου 2025...

 

 
 Σήμερα υποδεχτήκαμε τον τρίτο μήνα του χρόνου, τον πρώτο μήνα της άνοιξης. Τον Μάρτη, που ήταν αρχικά ο πρώτος μήνας του παλιού ρωμαϊκού ημερολογίου. Ήταν αφιερωμένος στον θεό Άρη (Mars), όπως διαβάζουμε από τον Νίκο Σαραντάκο και το εξαίσιο sarantakos.wordpress.com. Κάτι που ταίριαζε αφού τα χρόνια εκείνα οι εκστρατείες ξεκινούσαν την άνοιξη. 
 Ο Μάρτης είναι ο πρώτος μήνας της άνοιξης, αλλά κάνει και τα τελευταία κρύα. Η γνωστή παροιμία λέει: Μάρτης, γδάρτης, παλουκοκάφτης, ενώ μια άλλη συμβουλεύει «Φύλα ξύλα για το Μάρτη να μην κάψεις τα παλούκια». Βέβαια, να θυμηθούμε πως τον καιρό που φτιάχτηκαν οι παροιμίες είχαμε το παλιό ημερολόγιο, άρα πρέπει να πάμε 10-12 μέρες πιο μπροστά: ο τότε Μάρτης είναι σημερινός Απρίλης ενμέρει. Ξέρουμε άλλωστε ότι “από Μάρτη καλοκαίρι κι από Αύγουστο χειμώνα”, εξίσου όπως και “μήτε ο Μάρτης καλοκαίρι, μήτε ο Αύγουστος χειμώνας”. Σε μια συλλογή κεφαλονίτικων γνωμικών του Δημ. Λουκάτου βρίσκουμε και μιαν άλλη παραλλαγή: Από Μαρτιού ποκάμισο κι απ’ Αύγουστο σεγκούνι.

 Άστατος λοιπόν ο μαρτιάτικος καιρός. Από την ίδια συλλογή, «Μάρτης είναι νάζια κάνει, πότε κλαίει, πότε γελάει». Για να εξηγήσουν αυτή τη μετεωρολογική διπροσωπία του Μάρτη, οι παλιοί είχαν φτιάξει μια παράδοση, ότι ο Μάρτης έχει γυναίκα πανέμορφη, αλλά κουτσή. Όποτε τη βλέπει καθιστή, χαίρεται και κάνει τον λαμπρό μαρτιάτικον ήλιο. Όποτε όμως η γυναίκα σηκώνεται, ο Μάρτης θυμάται το κουσούρι της και κατσουφιάζει. Σε μιαν άλλη παραλλαγή, ο Μάρτης έχει δυο γυναίκες, τη μια πάμφτωχη και πανέμορφη, την άλλη πάμπλουτη και άσκημη. Όποτε πηγαίνει με την όμορφη, ο καιρός είναι καλός. Γενικά, και για την αστασία του καιρού οι γυναίκες φταίνε. Ωστόσο, ανάμεσα στα δυο ενδεχόμενα, το να είναι ο καιρός του Μάρτη βροχερός ή αίθριος, η λαϊκή σοφία προτιμά το πρώτο, αφού έχουμε την παροιμία «Κάλλιο Μάρτη στις γωνιές, παρά Μάρτη στις αυλές». (Καλύτερα να κάνει ο Μάρτης βροχές, κρύο και να είμαστε στη γωνιά, παρά ήλιο και να είμαστε στις αυλές)

 Πάντως, κατά τη λαϊκή αντίληψη ο ήλιος του Μάρτη καίει, οπότε κάθε πρωτομηνιά, σαν σήμερα, οι μανάδες φορούσαν στα παιδιά (ή μόνο στα κορίτσια) ένα βραχιολάκι από στριμμένες κλωστές, κόκκινη σίγουρα, ίσως και άσπρη ή άλλα χρώματα -το έθιμο ακόμα βαστάει νομίζω. Τα βραχιολάκια αυτά τα λέμε Μάρτηδες ή Μαρτάκια. Στην Ήπειρο, έχουν «το μαρτίτσι». Λέει κι η παροιμία, οπούχει κόρην ακριβή, του Μάρτη ο ήλιος μην τη δει. Το έθιμο αυτό είναι κληροδότημα των αρχαίων, αν και σε εκείνους δεν συνδεόταν με συγκεκριμένη ημερομηνία. Σε πολυπληθείς αγγειογραφίες υπάρχουν παραστάσεις παιδιών ή αντρών που έχουν στον καρπό του χεριού κλωστές ή ταινίες ενώ γυναίκες έχουν δεμένες κλωστές στα πόδια,στον βραχίονα, στον τράχηλο. Οι κλωστές αυτές δεν είχαν κάποιον διακοσμητικό ή πρακτικό χαρακτήρα, αλλά προέρχονταν από κάποια δεισιδαίμονα συνήθεια που απομεινάρι είναι ο δικός μας μάρτης. Να και το μηνολόγιο με τα (αρκετά υποκειμενικά) γεγονότα του μήνα...

Σα  1Ανακάλυψις της ραδιενεργείας υπό Ερρίκου Μπεκερέλ και γενέσιον Φρειδερίκου Σοπέν και Μποττιτσέλη Αλεξάνδρου του Φλωρεντινού
Κυ 2Γενέσιον Αντωνίου Βιβάλντι
Δε  3† Νικολάου Γκόγκολ
Τρ 4Γενέσιον Αλεξάνδρου Παπαδιαμάντη
Τε 5† Ούγου Τσάβες του επαναστάτου, Λαπλάς  και Βόλτα των επιστημόνων
Πε 6Μιχαήλ Αγγέλου γενέσιον. Και του Κιλελέρ.
Πα 7Αριστοτέλους του Σταγειρίτου θανή
Σα 8Παγκόσμια ημέρα των δικαιωμάτων της γυναίκας
Κυ  9Αναξαγόρου του φιλοσόφου
Δε 10† Γεωργίου Ζαμπέτα και Παγκόσμια ημέρα ασκαύλου
Τρ 11Ρωμαίου και Ιουλιέτας
Τε 12Άννας Φρανκ τελευτή εν τω στρατοπέδω και Σταύρου Κουγιουμτζή θανή
Πε 13† Ίβο Άντριτς. Και λοκντάουν επέτειος.
Πα 14Κοίμησις Καρόλου Μαρξ και Στεφάνου Χώκινγκ του ηλεκτρόμυθου. Και ημέρα του πι.
Σα 15Γενέσιον Αγγέλου Σικελιανού, του υψιπετούς
Κυ 16† Μοδέστου Μουσόργκσκι του μουσουργού
Δε 17Του Εθνικού Θεάτρου
Τρ 18† Οδυσσέως Ελύτη
Τε 19Ταφή Ανδρέου Κάλβου  «είναι γλυκύς ο θάνατος μόνον όταν κοιμώμεθα εις την πατρίδα»
Πε 20†Κοίμησις Ισαάκ Νεύτωνος
Πα 21Παγκόσμια ημέρα ποιήσεως αλλά και εαρινή ισημερία.
Σα 22
† Ιωάννη Βόλφγκανγκ Γκαίτε
Κυ 23Άχθου Αρούρη, του αγνώστου ποιητού
Δε 24† Αδαμαντίου Κοραή. Και θανή Ιωάννη Ιατρού του Καλόψυχου.
Τρ 25Της Ελληνικής Επαναστάσεως
Τε 26† Λουδοβίκου φαν Μπετόβεν
Πε 27Παγκόσμια ημέρα θεάτρου
Πα 28Δημώνακτος του φιλοσόφου, παλλαϊκού ξεσηκωμού για δικαιοσύνη
Σα 29Μαρτύριον Χαραλάμπους Κανόνη εν Χίω
Κυ 30Νικολάου Μπελογιάννη και των συν αυτώ τυφεκισθέντων
Δε 31Των εν Χίω υπό του Καραλή σφαγιασθέντων μυρίων

 Για να προϋπαντήσουμε τον μήνα που σήμερα μπήκε, να ένα τραγούδι, από τα διαμαντάκια της ελληνικής σύνθεσης με πολύ δροσερή εκτέλεση της Ρένας Μόρφη. Μουσική έχει γράψει ο Λουκιανός Κηλαηδόνης και λόγια ο Νίκος Γκάτσος: "Μια Κυριακή του Μάρτη"

Καλό μήνα!

Κυριακή 16 Φεβρουαρίου 2025

Ζούμε ήδη στη δυστοπία του Μασκ...

 

 
Ό, τι πιο εύστοχο έχω διαβάσει το τελευταίο διάστημα...Από τον Νίκο Ξυδάκη...

Ζούμε ήδη στη δυστοπία του Μασκ... (efsyn.gr)


Εν τω μεταξύ οι πλούσιοι απολαμβάνουν όλα τα σέρβις χωρίς καμία υποχρέωση: private banking και offshore παράδεισοι, νόμιμη φοροδιαφυγή, αόρατο ιδιωτικό χρήμα. Δεν χρειάζονται γκισέ, δεν χρειάζονται πρόνοια...
Hεπίθεση του Ελον Μασκ κατά των ομοσπονδιακών δημόσιων οργανισμών των ΗΠΑ, με πρόσχημα την εξοικονόμηση πόρων, έχει στόχο την αντικατάσταση των δημοσίων υπαλλήλων με δομές τεχνητής νοημοσύνης. Αυτά περίπου γράφει η Washington Post, εφημερίδα του έτερου φιλοτραμπικού υπερπλούσιου Τζεφ Μπέζος. Σοκαρισμένοι ακόμη και συντηρητικοί ανώτατοι αξιωματούχοι παρατηρούν ότι για πρώτη φορά στην ιστορία των ΗΠΑ ένας ιδιώτης, ένας μη εκλεγμένος, αλλά χρυσός χορηγός του προέδρου, συρρικνώνει έως καταργήσεως νομοθετημένους θεσμούς, παρακάμπτοντας τη νομοθετική εξουσία και το Σύνταγμα, κονιορτοποιώντας τα ιερά check and balances.

Δεν υπάρχει κοινωνία

Εντούτοις οι θεσμικοί φρίττουν μόνο με τη θεσμική παρεκτροπή. Αυτό που κομίζουν οι τεχνο-ολιγάρχες όμως είναι κάτι βαθύτερο, κομίζουν έναν κοινωνικό-ανθρωπολογικό μετασχηματισμό, τη βίαιη ολοκλήρωση του νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού: μια οικονομία χωρίς εργαζόμενους, και φυσικά χωρίς συνδικάτα, μια κοινωνία χωρίς κοινότητες, χωρίς συλλογικότητες, χωρίς αλληλεγγύη και πρόνοια, μια κοινωνία-μάζα συγκροτούμενη από εξατομικευμένα υποκείμενα, μοναχικά άτομα κατακλυζόμενα από ατέλειωτες επικοινωνιακές ροές στο σμάρτφον, νομάδες πλατφορμών σε διαρκή εργασιακή επισφάλεια, με διαρκές δομικό άγχος, με δομικό διπολισμό.

Την είχε προφητέψει την εξατομίκευση ο Αλέξις ντε Τοκβίλ για την Αμερική τον 19ο αιώνα, τη διακήρυξε και εφάρμοσε η νεοφιλελεύθερη Θάτσερ στα τέλη του 20ού αι. («Δεν υπάρχει αυτό το πράγμα που λέγεται κοινωνία. Υπάρχουν τα άτομα, άνδρες και γυναίκες, όπως υπάρχουν και οι οικογένειες»), το ολοκλήρωσαν υποδειγματικά ο νεοεργατικός Μπλερ του Τρίτου Δρόμου, ο Σρέντερ στη Γερμανία, η Ευρωπαϊκή Ενωση μετά το Μάαστριχτ.

Η έρημος της πλατφόρμας

Ας μην πάμε μακριά. Ας στρέψουμε το βλέμμα στη διόλου ανεπαισθήτως, διαρκώς μεταβαλλόμενη πραγματικότητα που ζούμε εδώ. Οι πλατφόρμες της ψηφιακής διακυβέρνησης διατρανώνονται ως πάταξη της γραφειοκρατίας· ουσιαστικά συνιστούν μια ψηφιακή γραφειοκρατία, στην οποία ο πολίτης επιτελεί και τις λειτουργίες του δημοσίου υπαλλήλου· ό,τι εργασία απομένει την εκτελούν ιδιωτικά συνεργεία και ανώνυμες εταιρείες.

Εχετε μια φορολογική εκκρεμότητα, ένα οποιοδήποτε μη τυπικό πρόβλημα που δεν προβλέπεται από την ιερή πλατφόρμα. Δεν μπορείτε να επισκεφθείτε την οικεία Εφορία. Δεν υπάρχει. Πρέπει να επισκεφθείτε, κατόπιν ραντεβού, τα καφκικά ΚΕΦΟΔΕ (Κέντρα Φορολογικών Διαδικασιών και Εξυπηρέτησης). Κι εκεί, στον Ταύρο, δεν θα συναντήσετε προϊστάμενο, διευθυντή κ.λπ., αλλά ένα γκισέ που θα επαναλάβει τυποποιημένες οδηγίες για φόρμες, συλλογή εγγράφων κ.λπ., καμία λύση.

Το μοντέλο το λανσάρισαν οι τράπεζες: αντικατέστησαν τους μόνιμους εργαζόμενους με ενοικιαζόμενους και παράλληλα μετέφεραν ΟΛΗ την εργασία του γκισέ στους πελάτες.

Το ίδιο ισχύει στις τηλεπικοινωνίες, στην ενέργεια, στις ασφάλειες, παντού πλατφόρμες, αυτοματισμοί, τσατ ρουμ, τηλέφωνα που δεν απαντούν, call center, κι αν χρειαστεί επίλυση ενός προβλήματος, μιας συστημικής αστοχίας, σου κλείνουν ραντεβού για μετά έναν ή δύο μήνες - ίσως χειρότερα κι απ’ το ΕΣΥ. Το κράτος αντιγράφει τις ιδιωτικές εταιρείες. Δεν προσλαμβάνει καθαρίστριες, φύλακες, θυρωρούς, τους νοικιάζει. Νοικιάζει ανθρώπους. Προοπτικά, όχι πολύ μελλοντικά, θα νοικιάζει δάσκαλους, γιατρούς, τους πάντες.

Η ερημία του υποκειμένου

Ο Μασκ και ο Τραμπ οδηγούν στα άκρα αυτό που ήδη εφαρμόζεται: συρρίκνωση δημόσιων δομών, συρρίκνωση κοινωνικής πρόνοιας, ύμνοι και αίνοι για την ατομική ευθύνη των φτωχών, μίσος για τον αδύναμο. Εν τω μεταξύ οι πλούσιοι απολαμβάνουν όλα τα σέρβις χωρίς καμία υποχρέωση: private banking και offshore παράδεισοι, νόμιμη φοροδιαφυγή, αόρατο ιδιωτικό χρήμα, ιδιωτικά νοσοκομεία, ιδιωτικά σχολεία, ιδιωτικά προάστια. Δεν χρειάζονται γκισέ, δεν χρειάζονται πρόνοια.

Ο φιλελεύθερος Κέινς έλεγε ότι ο σωρευμένος και παραγόμενος πλούτος στον 20ό αιώνα θα επέτρεπε στην ανθρωπότητα να απαλλαγεί σταδιακά από τον μόχθο και να επιδοθεί στην τέχνη, τη χαρά, τη σχόλη. Ο εικονοκλάστης οικονομολόγος και αισθητής πέθανε λίγο μετά τον Β’ Πόλεμο, δεν έζησε τη Χρυσή Τριακονταετία της Ευρώπης, που πλησίασε κάπως τη μέριμνά του για την ισορροπία της πλήρους απασχόλησης. Και δεν μπορούσε καν να φανταστεί τον κόσμο της μεταθατσερικής Βρετανίας, όπως αποτυπώνεται στα φιλμ «Ντάνιελ Μπλέικ» και στο «Δυστυχώς απουσιάζατε» του Κεν Λόουτς.

Αυτά σκεφτόμουν βλέποντας σε επανάληψη το «Wire» του 2002, τον θάνατο της εργατικής τάξης και την άνοδο του εγκλήματος και της διαφθοράς στη Γη των Γενναίων, τις ΗΠΑ. Σε λιγότερο από μια δεκαετία κηδεύτηκε και η μεσαία τάξη στις ΗΠΑ: στο «Breaking Bad» και στο «Better call Saul» υπάρχουν μόνο πλούσιοι και έγκλημα, και η απέραντη ερημία του εξατομικευμένου υποκειμένου, με την ασήκωτη ατομική ευθύνη. Η απέραντη κατάθλιψη και το άγχος του αποθηριωμένου καπιταλισμού.

Η μόνη τέχνη που περιγράφει τη δυστοπία Μασκ και Τραμπ, τη δυστοπία των επιτελικών Τεμπών και της μαγικής πλατφόρμας, είναι οι ενοράσεις του Φ. Ντικ, του Αλφρεντ Μπέστερ, του Νόρμαν Σπίνραντ, του Κ. Γ. Τζέτερ - να μην ξεχάσουμε τον Κάφκα.

efsyn.gr

Δευτέρα 3 Φεβρουαρίου 2025

Μηνολόγιο Φεβρουαρίου 2025...

 

Ξημερώνει σε λίγες ώρες η τέταρτη μέρα του Φλεβάρη, που είναι ο μόνος μήνας που έχει λιγότερες από 30 ημέρες, και γι’ αυτό λέγεται Κουτσοφλέβαρος, ενώ σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας έχει κι άλλα ονόματα που δηλώνουν κάτι ανάλογο: Μικρός, Κουτσός, Γκουζούκης και Κούντουρον (ποντ. κοντή+ουρά).

 Όπως διαβάζουμε από το πάντα εξαιρετικό sarantakos.wordpress.com και τον Νίκο Σαραντάκο "Υπάρχουν άφθονες λαϊκές παραδόσεις για το πώς έχασε τις μέρες του ο Φλεβάρης. Παραθέτω μία από το Σοποτό Αχαΐας, που περιλαμβάνεται στο κλασικό βιβλίο Παραδόσεις του Ν. Πολίτη: Ήτανε μια φορά μια γριά, κι είχε κάτι κατσικάκια. O Mάρτης τότες είχε είκοσι οχτώ ημέρες κι ο Φλεβάρης τριάντα μία. Ήρθε εκείνη την εποχή ο Mάρτης κι επέρασε χωρίς να κάμει χειμώνα. Kαι η γριά, από τη χαρά της που βγήκανε πέρα καλά τα κατσικάκια της, εγελάστη και είπε: «Στην πομπή σου, γερο-Mάρτη, τ’ αρνοκατσικάκια μου καλά τα πέρασα». Kαθώς τ’ άκουσεν αυτά τα λόγια ο γερο-Mάρτης, εθύμωσε και στη στιγμή δανείζεται τρεις ημέρες από το Φλεβάρη, το γείτονά του, και αρχίζει ένα σορόκο, π’ έκαμε τη γριά να χωθεί από κάτου από ένα κακκάβι και να φωνάζει:«Kάτσι, κάτσι, κάτσι!» γιατί έλεγε ότ’ εχόρευαν τα κατσικάκια απάνου στο κακκάβι. Tα κατσικάκια της γριάς εψόφησαν από το σορόκο. Kι από τότε έχει ο Mάρτης τριάντα μία ημέρα και ο Φλεβάρης είκοσι οχτώ. Ένεκα γι’ αυτό πόπαθε εκείνη η γριά, τις τρεις ύστερες ημέρες του Mάρτη τις λένε «ημέρες των γριών». Kαι ονοματίζουνε καθεμία από δαύτες και με τ’ όνομα μιανής από τις πλιο ηλικιωμένες γριές του χωριού· και αν τύχει καλή η ημέρα, λεν πως και η γριά είναι καλή, και αν γίνει κακοκαιρία, λεν πως από την κακία της έγινε.

Είπαμε πιο πάνω ότι «Ο Φλεβάρης κι αν φλεβίσει, καλοκαίρι θα μυρίσει». Πολλοί προσθέτουν κι ένα δεύτερο σκέλος που μετριάζει τη μετεωρολογικήν αισιοδοξία της παροιμίας. Στην Κεφαλονιά λένε ή λέγανε «μα αν τις φλέβες του ανοίξει, ξεροπήγαδα γεμίζει», ενώ στην Κρήτη «μα κι αν τύχει και θυμώσει μες στα χιόνια θα μας χώσει». Και μια άλλη παροιμία: “Απ’ τα μέσα του Φλεβάρη, χτυπάει τ’ αλόγου το ποδάρι”, διότι τ’ άλογα ένιωθαν την άνοιξη να έρχεται και ζωήρευαν.

Είναι πάντως γεγονος ότι στα μέρη τα δικά μας ο Φλεβάρης πράγματι μυρίζει καλοκαίρι, και οι λιακάδες του είναι καλοδεχούμενες αφού προαναγγέλλουν την άνοιξη. Γράφει ο Βάρναλης στους Σκλάβους Πολιορκημένους:

Στης αμυγδαλιάς τα χιόνια,
στις λιακάδες του Φλεβάρη,
στου Μαρτιού τα χελιδόνια
και στ’ Αυγούστου το φεγγάρι
είχες μου, καρδιά, σπαρτάρει.

Αντίθετα, όπως μας ενημέρωσαν πριν από μερικά χρόνια οι ανταποκριτές μας, στα Πολωνικά ο Φλεβάρης είναι Luty, που σημαίνει κάτι σαν «μεγάλη παγωνιά», ενώ στα σουηδικά η λαϊκή ονομασία του είναι göjemånad, ο μήνας του χιονιού. Στα φινλανδικά, πάλι, ο Φεβρουάριος είναι helmikuu, που σημαίνει ο μήνας των μαργαριταριών -ποιων μαργαριταριών; Όταν το χιόνι λιώνει και ξαναπαγώνει, φτιάχνει «μαργαριτάρια» από πάγο. Στα αλβανικά, πάλι, ο Φεβρουάριος είναι shkurt, που θα πει κοντός (υποθέτω πως και το επώνυμο Σκούρτης από εκεί προέρχεται).

Ο Φλεβάρης είναι από τους μήνες για τους οποίους έχει φτιαχτεί λέξη για γεγονότα που συνέβησαν στη διάρκειά του, αν και κοντεύει να ξεχαστεί. Πρόκειται για τα Φεβρουαριανά: τις συγκρούσεις στην Αθήνα τον Φεβρουάριο του 1863 μεταξύ Ορεινών και Πεδινών, στη μεσοβασιλεία μεταξύ Όθωνα και Γεωργίου.

Να μην είμαστε όμως αθηνοκεντρικοί. Υπάρχουν και τα Φεβρουαριανά του Βόλου, η μεγάλη διαδήλωση στις 15.2.1921, μια απο τις πλέον σημαντικές στιγμές του εργατικού κινήματος προπολεμικά.

Ο Φεβρουάριος είναι επίσης από τους μήνες που έχουν δώσει επώνυμα, τόσο το Φλεβάρης όσο και το Φλεβαράκης (όπως ο προπονητής του μπάσκετ), πιθανώς από παρατσούκλι, ή το Φλεβαρόπουλος. Βρίσκω ότι το επώνυμο Φλεβάρης εντοπίζεται κυρίως στη Ρόδο, ενώ το Φλεβαράκης στο Σταυροχώρι Λασιθίου και στη Σητεία." Ακολουθεί το μηνολόγιο του Φλεβάρη, από την ίδια πηγή πάντα...

Σα 1† Ζαχαρίου Παπαντωνίου
Κυ 2Γενέσιον Γεωργίου Σουρή και Θεοδώρου Παπαγιάννη του πλαστουργού· επίσης Δημητρίου Μενδελέγεφ και του Περιοδικού Συστήματος αυτού
Δε 3Προσεδάφισις επί της Σελήνης του πρώτου γηίνου αντικειμένου. Και Φέλιξ Μέντελσον Μπαρτόλντι γενέσιον.
Τρ 4† Τελευτή Θεοδώρου Κολοκοτρώνη. Και Δύτου Ανάδυσις
Τε 5† Ιωάννου Γαβριήλ Εϋνάρδου
Πε 6Αντίο Λιλιπούπολη
Πα 7Καρόλου Ντίκενς και Λουκιανού Κηλαηδόνη του μοναχικού καουμπόη τελευτή
Σα 8Μάρκου Βαμβακάρη και Νικολάου Ξυλούρη, των γνησίων μελωδών
Κυ 9† Κοίμησις Διονυσίου Σολωμού. Και Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας
Δε 10† Νικολάου Καββαδία, βάρδου των ναυτικών
Τρ 11† Καρτεσίου «σκέπτομαι άρα υπάρχω».
Τε 12Γενέσιον Καρόλου Δαρβίνου
Πε 13Εφεύρεσις κινηματογραφίας υπό αδελφών Λυμιέρ και θανή Ιωάννου Καλαϊτζή του δαιμονίου γελοιογράφου
Πα 14Έρωτος του ανικήτου
Σα 15Γενέσιον Γαλιλαίου
Κυ 16Ιστολογίου ίδρυσις· και Δημοκρίτου του Αβδηρίτου
Δε 17† Θανάτωσις Ιορδάνου Μπρούνο επί της πυράς
Τρ 18Κοίμησις Μιχαήλ Αγγέλου και γενέσιον Νικολάου Καζαντζάκη, Κρητός
Τε 19Γενέσιον Κοπερνίκου του ανατροπέως
Πε 20Εφεύρεσις φωνογράφου υπό Θωμά Έδισων.
Πα 21Κυκλοφορεί  το Κομμουνιστικό Μανιφέστο. Και Παγκόσμια ημέρα μητρικής γλώσσης.
Σα 22† Αμερίκου Βεσπουκίου
Κυ 23† Ιωάννου Γουτεμβεργίου και της τυπογραφίας εν Ευρώπη. Και ίδρυσις της ΕΠΟΝ
Δε 24† Τένεση Γουίλιαμς
Τρ 25Γενέσιον Καρόλου Γολδόνη
Τε 26Γενέσιον Βίκτωρος Ουγκώ
Πε 27Ανακάλυψις της δομής του DNA. Και τελευτή Άλκης Ζέη
Πα 28† Κήδευσις Κωνσταντίνου Παλαμά – «Ηχήστε οι σάλπιγγες!…» Και το έγκλημα των Τεμπών


Από τον "Άγιο Φεβρουάριο" των Δήμου Μούτση και Μάνου Ελευθερίου το μουσικό συναπάντημα του Φλεβάρη. Σε ζωντανή από το Ηρώδειο ηχογράφηση το κομμάτι που έδωσε το όνομά του στο δίσκο. Με την υπέροχη Δήμητρα Γαλάνη...

Καλό μήνα για όλους μας!!