Πέμπτη 2 Ιανουαρίου 2014
Κεντρικόν Σχολείον: Το πρώτο ανώτερο εκπαιδευτικό ίδρυμα στο νεοελληνικό κράτος. Μαζί με το Ορφανοτροφείο και τα Αλληλοδιδακτικά Σχολεία, αποτέλεσε τον πρώτο καρπό της εκπαιδευτικής πολιτικής του Ιωάννη Καποδίστρια.
Ο Κυβερνήτης έδινε ιδιαίτερη βαρύτητα στην παιδεία και τη θεωρούσε πρωταρχικό του στόχο για την ανασυγκρότηση του έθνους.
Το Κεντρικόν Σχολείον ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του 1829 στην Αίγινα, με αντικείμενο την παραγωγή επιστημονικά καταρτισμένων δασκάλων και την προπαρασκευή όσων νέων ήθελαν να ακολουθήσουν ανώτατες σπουδές σε άλλους κλάδους. Η φοίτηση ήταν τριετής και τα μαθήματα, κυρίως, θεωρητικής κατεύθυνσης. Πολλοί από τους αποφοίτους του αποτέλεσαν τα πρώτα στελέχη της δημόσιας διοίκησης.
Πρωτολειτούργησε στις 2 Ιανουαρίου 1830 με έφορο τον Ανδρέα Μουστοξύδη και στεγάσθηκε αρχικά στο οίκημα, όπου παλαιότερα συνεδρίαζε το «Πανελλήνιον». Οι βασικοί δάσκαλοι ήταν ο Γεώργιος Γεννάδιος, που δίδασκε ελληνική γλώσσα, συντακτικό, ιστορία και γεωγραφία, και ο Ιωάννης Βενθύλος, που δίδασκε έλληνες ποιητές, μαθηματικά και γαλλικά. Υποδιδάσκαλοι διορίσθηκαν ο ζωγράφος Φώτιος Βότζας για το μάθημα της σκιαγραφίας και ο Αθανάσιος Αβραμιάδης για το μάθημα της μουσικής.
Οι αιτήσεις για φοίτηση στο Σχολείο ήταν τόσες πολλές, που ο Καποδίστριας έδωσε εντολή να εκπονηθούν από τους αρχιτέκτονες Κλεάνθη και Σάουμπερτ σχέδια για την ανέγερση νέου κτιρίου, το οποίο ανεγέρθηκε με δωρεά του ελβετού φιλέλληνα Εϋνάρδου και έλαβε την ονομασία «Εϋνάρδειο».
Σημαντικός αριθμός των σπουδαστών ήταν υπότροφοι της κυβέρνησης και κυρίως εκείνοι που προέρχονταν από τις υπόδουλες περιοχές της Ελλάδας, καθώς και οι γιοι των αγωνιστών. Στον απολογισμό τού πρώτου έτους της λειτουργίας του, στις 31 Δεκεμβρίου 1830, αναφέρεται ότι φοιτούσαν 350 σπουδαστές απ' όλη την Ελλάδα.
Πολύς λόγος έγινε για το αν θα πρέπει να υπάρχουν κατά τη σχολική περίοδο αργίες και διακοπές, γιατί μερικοί υποστήριζαν ότι οι αργίες και οι διακοπές είναι εμπόδιο για την προκοπή των μαθητών. Τελικά, ο Κυβερνήτης εξέδωσε στις 16 Ιανουαρίου 1830 διάταγμα, το οποίο καθόριζε τη λειτουργία των σχολείων. Σύμφωνα με αυτό:
- Τα σχολεία της Επικράτειας δεν θα κάνουν μάθημα τις Κυριακές, τις δεσποτικές και θεομητορικές γιορτές των Αγίων.
- Κατά τις γιορτινές μέρες, μετά τη Θεία Λειτουργία οι μαθητές πηγαίνουν σχολείο και αφού γίνει εξήγηση του Ιερού Ευαγγελίου της ημέρας, γίνεται η συνηθισμένη παράδοση.
- Οι ώρες παράδοσης είναι 9-12 το πρωί και 2-5 το απόγευμα.
- Τα αλληλοδιδακτικά σχολεία θα έχουν διακοπές από 20 Ιουλίου έως 1η Σεπτεμβρίου. Τις ημέρες των διακοπών, εκτός από τις γιορτές, γίνεται μάθημα μόνο μέχρι το μεσημέρι.
Παρά την επιτυχημένη πορεία του Κεντρικού Σχολείου, τα πρώτα σύννεφα δεν άργησαν να φανούν στον ορίζοντα, αφού οι μαθητές αντέδρασαν στα κατά τη γνώμη τους αυστηρά μέτρα του Κυβερνήτη. Έτσι, έκαναν αποχή τον Ιανουάριο του 1831, προκαλώντας, σύμφωνα με έκθεση του Μουστοξύδη στον Καποδίστρια, πολλά προβλήματα στους κατοίκους του νησιού.
Χαρακτηριστική είναι και η απόφαση του Αστυνόμου προς τον Καποδίστρια: «Οι μαθητές είναι ταραχοποιοί και στασιαστές, κατάσταση η οποία τρομοκρατεί τους κατοίκους της Αίγινας και ιδιαίτερα τους Ψαριανούς, που δεν μπορούν να κάνουν τίποτα κι έτσι υπομένουν τα ολέθρια αποτελέσματα. Αίτιο αυτής της κατάστασης είναι ο καθηγητής Γεώργιος Γεννάδιος, ο οποίος τις ώρες του μαθήματός του γνωστοποιεί τα δικαιώματα που έχουν, με αποτέλεσμα τον ξεσηκωμό των μαθητών». Τη μαθητική αναταραχή προσπάθησαν να εκμεταλλευτούν -αν δεν την προκάλεσαν κιόλας- οι αντίπαλοι του Κυβερνήτη, κυρίως οι Ψαριανοί και Υδραίοι.
Μετά τη δολοφονία του Ιωάννη Καποδίστρια, οι δραστηριότητες του «Κεντρικού Σχολείου» ατόνησαν και στις 10 Απριλίου 1834 αποφασίστηκε η μεταφορά του στην Αθήνα και η μετατροπή του σε Γυμνάσιο με γυμνασιάρχη τον Γεώργιο Γεννάδιο. Σήμερα, το άλλοτε Κεντρικόν Σχολείον ονομάζεται Α' Πειραματικό Ενιαίο Λύκειο Αθηνών «Γεννάδειο» και στεγάζεται στο κέντρο της Αθήνας.
Ας διαβούμε στο 2014 με αισιοδοξία...
Η αλήθεια είναι ότι μέσα στην μαυρίλα, την πολιτική προδοσία, την μίζερη πραγματικότητα, τον καταιγισμό από δυσάρεστες ειδήσεις και το σκοτεινό μέλλον, έχουμε μπει σε μια δίνη αρνητικών συναισθημάτων, που παγιδεύουν τον νου και εξασθενούν τις αντοχές μας. Πρέπει να βρούμε διεξόδους για να συνεχίσουμε να έχουμε δυνάμεις.
Ας βάλουμε στόχους, ας περάσουμε χρόνο με όσους αγαπάμε, ας ανοίξουμε κανένα βιβλίο, ας πάμε στην εξοχή, να αθληθούμε, να διασκεδάσουμε…ας κάνουμε ότι μας κάνει πιο χαρούμενους! Ας ερωτευτούμε και ας ακούσουμε νέες ιδέες. Να σταματήσουμε να είμαστε ανταγωνιστικοί και να συγκρινόμαστε με τους άλλους. Ας δουλέψουμε καθένας με τον εαυτό του. Η ψυχική υγεία είναι πολύ σημαντική. Να ακολουθούμε την καρδιά μας, γιατί όπου ποθεί η καρδιά να πάει είναι ο πραγματικός προορισμός. Και επιτέλους...Ας βοηθήσουν στην ανάταση το κράτος με τους θεσμούς του...
Τρίτη 31 Δεκεμβρίου 2013
Κεφαλλονίτικα κάλαντα διαχρονικά!
και πεθερά το πόδι της αν μπάσει να τσακίση.
Να βγάλουνε τη φάουσα όσοι για τα καλά τους,
και για την κόρη του σπιτιού ξερνάνε τ' άντερά τους.
Κι' όποιος την οικογένεια τούτη την καταριέται,
ζουρλός μπροστά στον Άγιο δυο χρόνια να σγουριέται! = (χτυπιέται)
Σ' αυτό το σπίτι πού' λθαμε δόντι να μή πονέσει
και κάθε χρόνο ή κυρά να φκιάνει και βελέσι ! = (φουστάνι)
Νά πλέκη δε στον άντρα της το χρόνο δύο σκαλτσούνια,
να του μπαλώνη τό βρακί σα γίνεται μπουκούνια... (=κομμάτια)
Κι' όντες να κόβει νύχια του ζητήσει το χατίρι
να του τα κόβει η κυρά με ένα κλαδευτήρι'
Σ' αυτό το σπίτι πού 'λθαμε μ' ασβέστη το χτισμένο,
του χρόνου Παναγία μου να τό 'χεις... μουντισμένο !
Οι πουλακίδες του σπιτιού όλες να σφαλιαστούνε
και μοναχά οι κόκοροι ν' αρχίσουν να γεννούνε !
Κι' ο σκύλος τον αφέντη του ξοπίσω να τον παίρνει
να γλείφει τις ποδάρες του με γλίδα = (λίγδα) να χορταίνει !
Σ' αυτό το σπίτι πού 'λθαμε κλητήρας αν πατήσει,
ο νοικοκύρης του σπιτιού να τον ξυλοκοπήση!....
Να 'ρχονται μπρος την πόρτα του να παίζουνε τσ' αμάδες...,
για τις κοπέλες του σπιτιού δέκα προξενητάδες!
Κι' αν έμπει κάποιος ρέμπελος προικιά για να τους κλέψει
μέσα στο χρόνο σα δεντρί σακάτικο να ρέψει!...
Σ' αυτό το σπίτι πού 'λθαμε γεννιώνται όλο αγόρια,
γιατί ποτέ της η κυρά δεν έχει στενοχώρια.
Βράζει τ' άγριολάχανα με ξύδι ή λεμόνι
να δίνει του αντρούλη της για να τον δυναμώνει.
Και σαν της κάν' ό άντρας της με άλλες κουτσουκέλες,
άπι-του σπάει στο κεφάλι του τις πήλινες παδέλλες ! = (κατσαρόλες)
Σ' αυτό το σπίτι πού 'λθαμε τα Κάλαντα να πούμε
να κάμει... ο 'Αη Γεράσιμος το κέρασμα να δούμε.
Κρασί να μας τρατάρουνε μακάρι σακκοτρύγι και
με... σκουλήκια πρέντζα (=τυρί φέτα) τους να φάμε και να πιούμε.
Να μάς κεράσουνε θολό, νερό αφ' το πηγάδι
κι' αν δεν την... καδεντζάρουμε τραβάμε για τον Άδη !
Σ' αυτό το σπίτι πού 'λθαμε γιατρός δεν έχει θέση,
γιατί ο νοικοκύρης του συχνά γίνεται... φέσι !
Κι' αν το θερμόγιο κάποτε κι' αυτόνε θα τον λιάση,
ζουμί από... αγκλέουρα πίνει να του... περάση !
Και πόνοι σαν τον ζώνουνε σε όλο το κορμί του' να του περάσουν...
βλαστημά τη Μάννα και Μαμή του!
Κυριακή 29 Δεκεμβρίου 2013
Αφορολόγητοι πλούσιοι...
Τη χρονιά που μας πέρασε, για μια ακόμα φορά, η ισχυρή πλουτοκρατία αυτού του τόπου υπήρξε εκκωφαντικά απούσα από την αντιμετώπιση των εθνικών - κοινωνικών προβλημάτων. Δεν θα ισχυριστώ ότι οι πλούσιοι έγιναν πλουσιότεροι πάνω στη δυστυχία ενός ολόκληρου λαού. Ούτε καν ότι η συντριπτική πλειονότητα των προκλητικά πλούσιων Ελλήνων δημιουργήθηκε από το κράτος κι όχι από ιδιωτικές επιχειρηματικές δραστηριότητες, όπως ισχυρίζονται αυτάρεσκα. Η πλουτοκρατία προέρχεται από την καταλήστευση του ελληνικού λαού, από σκανδαλώδη ευεργετήματα και χαριστικές προσφορές. Όλοι αυτοί απαλλάσσουν τον εαυτό τους από την υποχρέωση κάθε είδους συνεισφοράς. Σε καμία άλλη κοινωνία, και με καθαρά ταξικούς όρους, η αστική τάξη δεν επέδειξε σε ώρες ανάγκης τόσο εκκωφαντική έλλειψη πατριωτισμού. Πρόκειται για μια πλουτοκρατία η όποια επένδυσε μυθικά ποσά στην πολυτελή της διαβίωση και στα καπρίτσια της και ελάχιστα στην εκπαίδευσή της και την καλλιέργειά της. Έτσι ο εγχώριος αστός - πλουτοκράτης δεν στερείται απλώς καλών τρόπων συμπεριφοράς (πράγμα που έχουμε παρακολουθήσει κατ’ επανάληψη ενεοί σε αθλητικής κυρίως φύσεως δραστηριότητες, που τις προτιμούν γιατί χαρίζουν αίγλη στις θανάσιμα ασήμαντες προσωπικότητές τους), αλλά μιας αναγκαίας ευρύτερης καλλιέργειας που επιβεβαιώνεται μέσα από έναν διαφορετικό τρόπο αντίληψης και αίσθησης του κόσμου. Στην καλύτερη των περιπτώσεων ο Έλληνας πλουτοκράτης έχει ως πρότυπο συμπεριφοράς τον χάσκοντα Ωνάση δίπλα στον – μουγκανίζοντας μακρόσυρτα… – λαϊκό συνθέτη Ζαμπέτα με τις διπλοπενιές. Αλλά μόνο με διπλοπενιές, λουλουδοπόλεμο και εμετικής αισθητικής επίδειξη πλούτου δεν συγκροτείς εθνική αστική τάξη ικανή να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων για την πατρίδα και την κοινωνία.
Ξενοφών Α. Μπρουντζάκης-topontiki.gr
Για τον Νίκο Δημητράτο (1942-2013)
Είναι μια μεγάλη απώλεια για το ελληνικό τραγούδι...Ο Νίκος Δημητράτος, που γνωρίζαμε τη μάχη που έδινε με τον καρκίνο τα τελευταία χρόνια και που μάλλον είχε νικήσει, έφυγε σήμερα τα ξημερώματα από οξύ εγκεφαλικό επεισόδιο. Ήταν 71 ετών, γεννημένος τον Μάρτιο του 1942 στην Αθήνα.
Ο καλλιτέχνης αυτός ευτύχησε να συνδέσει τη φωνή και την παρουσία του με έργα - σταθμούς της ελληνικής μουσικής. Πρώτα απ' όλα με το Μεγάλο μας Τσίρκο, το Νυν και Αεί και το Ρεμπέτικο! Αντιστοίχως, με τον Σταύρο Ξαρχάκο, τον Ιάκωβο Καμπανέλλη, τον Νίκο Γκάτσο, τον Κώστα Φέρρη και τη Βίκυ Μοσχολιού.
Άνθρωπος ιδεολόγος, πολιτικοποιημένος μέχρι το τέλος, ο Δημητράτος αντιμετώπισε πολιτικά το τραγούδι, του απέδωσε στάση ζωής, ακόμη κι αν αυτό ήταν αμιγώς λαϊκό ή ερωτικό, μα στον πυρήνα του πάντα ποιητικό.
Η ερμηνεία του, δωρική, στεντόρεια, αντρίκια, σφράγισε Στης πίκρας τα ξερόνησα κι αν τον πέταξε - αλίμονο - στο μαύρο καταχείμωνο, του χάρισε μία περίοπτη θέση στο πάνθεο των Ελλήνων τραγουδιστών, αυτών που το τραγούδι τους ήταν λειτούργημα και ζωτική λειτουργία ταυτόχρονα.
Αγάπησα το έργο Ο Ήλιος ο Ηλιάτορας του Οδυσσέα Ελύτη, μελοποιημένο εν έτει 1982 από τον νεαρό Δημήτρη Λάγιο, τον άλλον αδικοχαμένο, όχι από τις συμμετοχές του Γιώργου Νταλάρα και της Ελένης Βιτάλη, σούπερ σταρ και οι δυο τους τότε, αλλά απ' αυτή του Νίκου Δημητράτου στο κομμάτι Κάμποι της Σαλονίκης.
Διότι ο Δημητράτος ότι τραγουδούσε το έκανε δικό του, επιβαλλόταν με τον τρόπο του, ακόμη κι αν σε έργα σαν το αριστουργηματικό Νυν και αεί των Ξαρχάκου/ Γκάτσου ήταν ο δευτεραγωνιστής πλάι στη Βίκυ Μοσχολιού. Το γνώριζε, αυτός που μια ζωή ήθελε να λέει καλά τραγούδια, που έδινε τα ραντεβού του με την ιστορία μυστικά και αθόρυβα, θα έλεγε κανείς, χωρίς άγχη για αθέμιτους ανταγωνισμούς και καριέρες.
Η φωνή του Δημητράτου είναι και η φωνή της Μεταπολιτευτικής Ελλάδας, της χώρας που οδηγήθηκε ένδοξα στη σημερινή κατάπτωση της συνοδεία λαϊκών οργάνων, μπουζουκιών, σαντουριών και λαούτων, σπουδαίων μελωδιών και εξίσου σπουδαίων στίχων.
Την τελευταία δεκαετία τον συναντούσα σε ραδιοφωνικούς θαλάμους και σε συναυλίες, αφού ήταν ενεργός και πολλοί συνθέτες ζητούσαν τη συνεργασία του. Σταχυολογώ τη συμμετοχή του στο Carte - postale του Νότη Μαυρουδή και του Ηλία Κατσούλη και στον Έρωτα Αρχάγγελο του Χρήστου Λεοντή και του Δημήτρη Λέντζου. Κρατάω την παρουσία του, επίσης, που απέπνεε σεβασμό κοντά στους νεότερους Παντελή Θαλασσινό, Μίλτο Πασχαλίδη, Σοφία Παπάζογλου, Δώρο Δημοσθένους, Παντελή Θεοχαρίδη, Μαρία Σουλτάτου κ.α.
Μια ωραία ιστορία για τη συμμετοχή του Νίκου Δημητράτου στο Τρίτο Πρόγραμμα επί των ημερών του Μάνου Χατζιδάκι, μου είχε χαρίσει πριν μερικούς μήνες ο συνθέτης Δημήτρης Λέκκας σε ένα απολαυστικό διήγημα του, το οποίο είχε δημοσιευθεί εδώ, στο Προσκλητήριο:
http://www.lifo.gr/team/prosklitirio_nekron/40274
Συχνές ήταν οι εμφανίσεις του Δημητράτου και στη γνωστή τηλεοπτική εκπομπή Στην υγειά μας, ρε παιδιά του Σπύρου Παπαδόπουλου και για να είμαι ειλικρινής ήταν από τις ελάχιστες παρουσίες καλών τραγουδιστών που δεν τις θεωρούσα άκυρες στο εν λόγω σόου. Όχι γι' άλλο λόγο, αλλά επειδή γνώριζα τα προβλήματα της υγείας του και χαιρόμουν να τον βλέπω καλά, όρθιο, στα πόδια του, να τραγουδάει όλα τα μεγάλα τραγούδια που αγαπούσε και μάλιστα με μια φωνή που ο χρόνος δεν είχε αδικήσει.
Δεν πρέπει να παρακάμπτουμε και τη θητεία του Νίκου Δημητράτου στον κινηματογράφο ως ηθοποιός. Όχι απλά συνεργάστηκε στενά με τον Νίκο Γραμματικό και άλλους σκηνοθέτες, αλλά το 1991 τιμήθηκε και με το Κρατικό Βραβείο β΄ανδρικού ρόλου του ΥΠΠΟ για την ερμηνεία του στην ταινία Άντε γεια του Γιώργου Τσεμπερόπουλου δίπλα στην Καίτη Παπανίκα και τον Άλκη Κούρκουλο.
Καλό Παράδεισο... Του Αντώνη Μποσκοίτη-lifo.gr
Πέμπτη 26 Δεκεμβρίου 2013
Ποιος έκλεψε το νόημα των Χριστουγέννων;
Όταν έμπαινε ο Δεκέμβρης, έβαζαν τα καλά τους ρούχα, φορούσαν την ομορφότερη διάθεση τους και με πολλή όρεξη ξεκινούσαν για αυτό το οποίο προετοίμαζαν όλο το χρόνο. Να προσφέρουν αγάπη και δώρα στα παιδιά όλου του κόσμου.
Τα ξωτικά ήταν υπεύθυνα για την κατασκευή των δώρων. Με πολλή προσοχή έφτιαχναν τα παιχνίδια λέγοντας το μαγικό ξόρκι : «Παιχνίδι γίνε ικανό να φέρεις ευτυχία, να μας προσέχεις τα παιδιά να ζουν με τη μαγεία.» Για να πιάσει το ξόρκι ήταν απαραίτητο να το πουν νύχτα, κοντά στα μεσάνυχτα, έχοντας στην καρδιά τους μόνο όμορφες αναμνήσεις.
Οι φεγγαράνθρωποι ήταν υπεύθυνοι να φωτίζουν το άρμα των Χριστουγέννων, ώστε να βρίσκει το δρόμο. Η καρδιά τους ήταν φτιαγμένη από λαμπερή φεγγαρόσκονη. Κάθε φορά που έκαναν μια καλή σκέψη, η καρδιά τους αποκτούσε φως, και έτσι το μεγάλο έλκηθρο με τα ελαφάκια έβρισκε πάντα το δρόμο.
Όλοι δούλευαν με αγάπη και σεβασμό καθώς είχαν ένα κοινό σκοπό, να κάνουν ευτυχισμένα τα παιδιά του κόσμου.
Μια μέρα ,όμως, ένα περίεργο γράμμα έφτασε στα χέρια του Άγιου Βασίλη:
«Αγαπητέ μου Αγιε Βασίλη, σου στέλνω αυτό το γράμμα γιατί είμαι πολύ προβληματισμένος. Πάντα πίστευα σε σένα και πάντα σε υπερασπιζόμουν, αλλά φέτος έγινε κάτι που δεν το περίμενα. Όταν πήγα βόλτα στην πόλη με τη μαμά μου, κάποιος προσπάθησε να σε πουλήσει σε μένα. Σε αγόρασα, αλλά δεν μου μίλησες. Μήπως τελικά δεν υπάρχεις; Μήπως τελικά άρχισα να μεγαλώνω; Φέτος δεν μου φαίνονται τα Χριστούγεννα όπως πέρυσι.
Με εκτίμηση Βάιος
Υ.Γ: Αν όμως υπάρχεις, θέλω να μου φέρεις έμπνευση και πολλή αγάπη, γιατί προσπαθώ να γράψω ένα παραμύθι. Θα το μοιραστώ με τους φίλους μου για τα Χριστούγεννα.»
Ο Άγιος Βασίλης ήταν πάρα πολύ στεναχωρημένος. Κάλεσε τους συνεργάτες του και με δυνατή φωνή τους είπε:
«Πάλι άρχισε να χάνεται το νόημα των Χριστουγέννων. Πάλι μαθαίνω πως με πουλάνε στα μαγαζιά στο όνομα αυτής της Γιορτής. Να δεις που αυτός ο κακός Δράκος ο Συμφεροντολόγιους κάνει τα κόλπα του. Έχουμε έρθει σε δύσκολη θέση, καλοί μου συνεργάτες. Θα σας αποκαλύψω κάτι που δεν το ξέρει κανείς. Το σπίτι μας είναι φτιαγμένο από τις ευχές και την πίστη των παιδιών όλου του κόσμου. Αν τα παιδιά δεν πιστέψουν ξανά σε εμάς, τότε θα χαθούμε για πάντα και εμείς και το νόημα των Χριστουγέννων. Έτσι ο κακός Συμφεροντολόγιους θα έχει πετύχει τον άτιμο σκοπό του.»
Αναστάτωση υπήρξε στο μικρό σπίτι κάπου μακριά στο Βόρειο Πόλο. Όχι, δεν έπρεπε με τίποτα να χαθεί το νόημα των Χριστουγέννων, δεν έπρεπε να εξαφανιστεί η αγάπη και η προσφορά. Στο όνομα όλων όσων πιστεύουν στην αγάπη, έπρεπε κάτι να γίνει και μάλιστα γρήγορα.
Και ενώ όλα έμοιαζαν μαύρα, ένα μικρό έξυπνο αρνάκι βρήκε την λύση.
«Θα δημιουργήσουμε ένα στρατό Αγάπης, θα πούμε σε όλα τα παιδιά του κόσμου την Αλήθεια και είμαι σίγουρο, μα την μάλλινη μου μπούκλα, ότι θα μας βοηθήσουν, θα διαδίδουν τον σκοπό μας και δεν θα χαθεί το νόημα των Χριστουγέννων.»
Από τότε ξεκίνησε μια εκστρατεία αγάπης. Τα μικρά παιδιά όλου του κόσμου έμαθαν την αλήθεια, πως το νόημα των Χριστουγέννων δεν είναι μόνο στα πολλά ψώνια και στα πλαστικά παιχνίδια και την κρατούν κάθε χρόνο. Όλο το χρόνο, κάθε μέρα, κάθε ώρα. Γιατί τα Χριστούγεννα υπάρχουν πάντα στην καρδιά μας.
Από τότε, χιλιάδες παιδιά από όλο τον κόσμο, κάπου εκεί κοντά στα Χριστούγεννα, με πείσμα ψάχνουν να βρουν αυτό που όλοι οι άλλοι προσπαθούν να τους πείσουν πως δεν υπάρχει. Την αγάπη που κρύβεται στα ζεστά κουλουράκια, στις κρυφές ευχές, μα και στο κρυουλιάρικο τρίψιμο της μύτης μπροστά στο παράθυρο. Την ανάγκη να βρεθούμε ο ένας κοντά στον άλλο, να παίξουμε, να τραγουδήσουμε, να μιλήσουμε με λόγια αληθινά και να εκφράσουμε την αγάπη μας στα απλά πράγματα που μπορεί να μην έχουνε πάνω τους χρυσόσκονη και εντυπωσιακά υλικά, αλλά λάμπουν από το φως του αστεριού της Αγάπης των Χριστουγέννων.
Μα και ο Αϊ Βασίλης και οι συνεργάτες του με την σειρά τους κάθε χρόνο ικανοποιούν τις ευχές των μικρών παιδιών και τους κάνουν ευτυχισμένους, όχι πάντα με παιχνίδια και στολίδια, αλλά με αγαπημένες στιγμές στην οικογένεια, με φίλους μπροστά από το τζάκι και με όνειρα γεμάτα μέλι το βράδυ.
Το καλό νίκησε. Αυτή όμως δεν ήταν η τελευταία του μάχη. Πάντα θα υπάρχει κάποιος που θα προσπαθεί να αλλοιώνει το νόημα των Χριστουγέννων, μα ο στρατός της Αγάπης θα είναι εκεί με σκοπό να μάχεται και να εναντιώνεται σε αυτό. Με τι άλλο; Μα με Αγάπη.
Όσο για το μικρό συγγραφέα και την έμπνευση που ζήτησε από τον Άγιο Βασίλη; Ένα βράδυ που ήταν λυπημένος λίγο πριν τον πάρει ο ύπνος, ένας μικρός φεγγαράνθρωπος τον επισκέφτηκε. Ευθύς η καρδιά του φωτίστηκε από όμορφα συναισθήματα και ξεκίνησε να γράφει. Χωρίς διακοπή.
Ο Βάιος σπούδασε Ελληνική Φιλολογία και γράφει παραμύθια. Μερικά από αυτά τα έχει εκδώσει στο βιβλίο του «Ένα συρτάρι παραμύθια» από τις εκδόσεις Bookstars.
Πέμπτη 19 Δεκεμβρίου 2013
"...παράσιτα και χίλια μαλάκια..."
Ζούμε σε εποχές που πρώην υπουργοί σουλατσάρουν τα υπερπολυτελή τζιπ τους με πλαστές πινακίδες. Που για τα απίθανα «ριφιφί», όπως αυτό στο Χρηματιστήριο, δεν υπάρχουν ένοχοι. Που τα υποβρύχια «γέρνουν», αλλά πάλι δεν υπάρχουν ένοχοι. Που ένας λαός εξανδραποδίζεται, αλλά οι ένοχοι παριστάνουν τους «σωτήρες». Με τον μαγικό του τρόπο ο Σικελιανός το ‘χε πει στην κηδεία του Παλαμά: Όταν ένας λαός βρίσκεται στα δύσκολα γυρίζει και ακουμπάει στους ποιητές του.
Τέτοιο «αγκωνάρι», για να ακουμπήσεις, για να πάρεις ανάσα, είναι ο Βάρναλης.
Την Δευτέρα, προχτές, συμπληρώθηκαν 39 χρόνια από το θάνατο του Κώστα Βάρναλη, στις 16 Δεκεμβρίου 1974. Ο στιχουργός των «Μοιραίων» και της «Μπαλάντας του κυρ-Μέντιου», ο δημιουργός του αριστουργήματος «Το Φως που Καίει», ο ποιητής Βάρναλης, δεν ήταν «μόνο» ποιητής. Και αυτό το «μόνο» μπορεί για οποιονδήποτε άλλον να ακουγόταν κακόηχο, ειδικά όταν αναφερόμαστε στην ποίηση. Αλλά στην περίπτωση του Βάρναλη ακόμα και αυτός ο προσδιορισμός, η τόσο ευρύχωρη και πλατιά ιδιότητα του ποιητή είναι στενή. Μιας και όταν μιλάμε για τον Βαρναλη μιλάμε στην ουσία για αυτό που έλεγε ο Ρίτσος. Δηλαδή για την «φωνή του λαού» και για τον «παππού των λαϊκών αγώνων».
Ο Βάρναλης με το εμβληματικό έργο του «Το Φως που Καίει» (1921) λειτούργησε ως μετουσίωση όλων όσων περιέγραφε, εφτά χρόνια νωρίτερα, ο Ναπολέων Λαπαθιώτης στο «Μανιφέστο» του:
«...Είναι τώρα κάμποσος καιρός, που - ντροπή μας - ένα σωρό μικράνθρωποι μπήκαν μες στο άλσος της Τέχνης και κουρέψανε τις δάφνες (...) ανεχόμαστε ν' ανεβαίνουν το πορφυρό θρονί παράσιτα και χίλια μαλάκια, στενοκέφαλοι κι αντιπαθητικοί, και μακάριοι φχαριστούμαστε διαβάζοντας πως ο κ. Α ή Β εποιήσατο ενώπιον εκλεκτού ακροατηρίου διάλεξιν περί κτλ., ο σοφός ομιλητής κατεχειροκροτήθη". Κι εμείς ξέρουμε πως ο κ. Α ή Β είναι μια μετριότητα αξιοπεριφρόνητη και κωμική, και στη ζωή και στην Τέχνη, ένας αυθάδης παρείσακτος, που αλλού μήτε γι' ακροατής διαλέξεων δε θα 'κανε (…). Καλώ τους Νέους, που βράζει μέσα τους το αίμα, κι είναι καλεσμένοι γι' αυριανούς θριάμβους, να συντρίψουμε τα είδωλα και να μπούμε εμείς μπροστά. Να ρίξουμε ό,τι ξέρουμε για ψεύτικο και για πλαστό, να σεβαστούμε μοναχά ό,τι στέκεται Ιερό και ό,τι καθοσίωσεν η Αγνή Εμπνευση.
Σας περιμένω».
Με τη δημοσίευση του «Μανιφέστου» ξέσπασε σάλος. Τότε ο Βάρναλης είχε ήδη περάσει τα 30, ήταν ήδη ποιητής και με στρωμένη ζωή. Μια ζωή που ο Βάρναλης την αναποδογύρισε. Και με το έργο του έγινε ο σημαιοφόρος κάθε μορφής αγώνα ενάντια στο «βούρκο» και τη στασιμότητα. Ενάντια σε κάθε λογής «μικρανθρωπάκους» και «παράσιτα». Ο Βάρναλης αναποδογύρισε τη ζωή του κάνοντας εκείνη τη μεγάλη επιλογή: Να γράψει - όπως έλεγε ο Λειβαδίτης - «για εκείνους που δεν ξέρουν να διαβάσουν, για τους εργάτες που γυρίζουνε το βράδυ με τα μάτια κόκκινα απ' τον άμμο...». Ο Βάρναλης και με την προσωπική του ζωή και με την Τέχνη του έκανε αυτό ακριβώς που είχε πει ο Λουντέμης στον πρόεδρο του δικαστηρίου - στη δίκη όπου ο Βάρναλης προσήλθε ως μάρτυρας υπεράσπισής του - όταν ο πρόεδρος του έκανε την παραίνεση να κάνει μια «δήλωση μετανοίας» και αποκήρυξης των ιδεών του για να πάψει να «τραβιέται» στα ξερονήσια: «Κύριε πρόεδρε - απάντησε - ο άνθρωπος έκανε κάτι εκατομμύρια χρόνια για να σταθεί στα δυο του πόδια. Δεν θα τον ξαναγυρίσω εγώ στα τέσσερα»!
Ο Βάρναλης έζησε πέρα από κάθε σεμνοπρέπεια και σοβαροφάνεια. Ανατρεπτικός και σαρκαστικός σε όλα. Όταν τη δεκαετία του '50 νεαρός δημοσιογράφος τον ρώτησε ποια είναι τα σημαντικότερα ιδανικά της ζωής, ο απίθανος Βάρναλης του απαντά: «Οι γυναίκες, η θάλασσα, η φασουλάδα και να βλέπεις να παίζουν τάβλι στο "Βυζάντιο"..»
Ο Βάρναλης, αμετανόητος κομμουνιστής, έγραψε με πλήρη επίγνωση ότι «όλες οι τέχνες "πολιτεύονται", είτε το ξέρουνε είτε όχι, είτε τους φαίνεται είτε όχι. Κι η επαναστατική τέχνη "πολιτεύεται" - έλεγε ο Βάρναλης - με τη διαφορά, πως το ξέρει. Γιατί αν είναι κανείς συντηρητικός από κοινωνική Συνήθεια, γίνεται επαναστάτης μονάχα από γνώση της πραγματικότητας κι από αντίδραση στη Συνήθεια».
Ο Βάρναλης έγραψε – κι είναι από τα σημαντικότερα που αξίζει να σημειωθούν ειδικά στις σημερινές συνθήκες - χωρίς να χαϊδεύει εκείνον στον οποίο απευθυνόταν, τον λαό. Χωρίς να τον θωπεύει. Χωρίς να τον αφήνει έξω από την ευθύνη του. Από την προσωπική του ευθύνη να πάψει να είναι «θύμα, ψώνιο και σύμβολο αιώνιο» της μοίρας του.
(*) Για δεύτερη χρονιά στο «Θέατρο της Ημέρας» στους Αμπελόκηπους παίζεται σε δραματουργική επεξεργασία και σκηνοθεσία του σπουδαίου Βασίλη Κολοβού το μέγιστο ποιητικό αριστούργημα του Κώστα Βάρναλη «ΤΟ ΦΩΣ ΠΟΥ ‘’ΠΑΝΤΑ’’ ΚΑΙΕΙ». Το έχουμε δει. Μακάρι να το δουν όσο γίνεται περισσότεροι.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)