Κυριακάτικο σινεμά: "Ξαφνικός έρωτας" (1984)

 

Με μια εξαιρετική ταινία του Γιώργου Τσεμπερόπουλου, τον "Ξαφνικό έρωτα", παραγωγής 1984, βασισμένη στο μυθιστόρημα «Τάλγκο» του Βασίλη Αλεξάκη, ξεκινά το ιστολόγιο τις προβολές για την καινούργια χρονιά.
Η Ελένη είναι μια κοπέλα από την επαρχία που ήρθε στην Αθήνα πριν από είκοσι χρόνια. Σήμερα είναι γύρω στα τριάντα, μια επίδοξη χορεύτρια που δεν χορεύει πια, μια παντρεμένη γυναίκα που δεν είναι ερωτευμένη πια με τον άντρα της, που κάνει μια αδιατάρακτη αστική ζωή. Ο Γρηγόρης είναι ένας πετυχημένος οικονομολόγος, ένας καριερίστας, που έζησε στο Παρίσι πολλά χρόνια και νιώθει νοσταλγία για την Ελλάδα, όπου πέρασε την παιδική του ηλικία. Όταν συναντιούνται οι δυο τους, γεννιέται ανάμεσά τους ένας ξαφνικός έρωτας, που τους συναρπάζει, απειλώντας τις ήσυχες ζωές τους. Ο έρωτας τούς οδηγεί στη Λισαβόνα και ίσως ακόμη μακρύτερα.
 Παίζουν: Μπέτυ Λιβανού, Αντώνης Θεοδωρακόπουλος, Νικήτας Τσακίρογλου, Μαργαρίτα Λαμπρινού, Θανάσης Παπαγεωργίου, Ειρήνη Κουμαριανού, Σοφία Σεϊρλή, Νίκος Πιλάβιος, Τάσος Παπαδάκης, Κατερίνα Τότσικα, Ανδρέας Κούνδουρος, Βασίλης Τσιπίδης, Γιώργος Χριστοδουλάκης, Γιάννης Τότσικας, Τσε Πανουσόπουλος Σκηνοθεσία: Γιώργος Τσεμπερόπουλος Σενάριο: Γιώργος Τσεμπερόπουλος (βασισμένο στο μυθιστόρημα «Τάλγκο» του Βασίλη Αλεξάκη) Διεύθυνση φωτογραφίας: Γιώργος Πανουσόπουλος Μουσική: Σταμάτης Σπανουδάκης Τραγούδι: Ελένη Βιτάλη Σκηνογραφία: Νίκος Περάκης Μοντάζ: Αριστείδης Καρύδης Fuchs & Gianni Livi
Η ταινία είναι και στο  www.youtube.com/watch?v=xyk8SvNjubI

ΚΑΛΗ ΚΥΡΙΑΚΗ, ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ! 

Θεοφάνεια και Φώτης Κόντογλου...

   

Το όνομα Θεοφάνεια προκύπτει από τη φανέρωση των τριών προσώπων της Αγίας Τριάδας, η οποία συνέβη σύμφωνα με τρεις σχετικές ευαγγελικές περικοπές. Η εορτή των Θεοφανείων λέγεται επίσης και Επιφάνια και Φώτα ή Εορτή των Φώτων. 

Κατά τις ευαγγελικές περικοπές στις αρχές του 30ου έτους της ηλικίας του Ιησού, ο Ιωάννης ο Πρόδρομος, γιος του Ζαχαρία και της Ελισάβετ, ο επιλεγόμενος στη συνέχεια Βαπτιστής, που ήταν 6 μήνες μεγαλύτερος του Χριστού, και διέμενε στην έρημο, ασκητεύοντας και κηρύττοντας το βάπτισμα μετανοίας, βάπτισε με έκπληξη και τον Ιησού στον Ιορδάνη ποταμό.

Κατά δε τη στιγμή της Βάπτισης κατέβηκε από τον ουρανό το Άγιο Πνεύμα υπό μορφή περιστεράς στον Ιησού και ταυτόχρονα ακούσθηκε φωνή από τον ουρανό που έλεγε ότι: Ούτος εστίν ο Υιός μου ο αγαπητός εν ω ευδόκισα».
Ο Φώτης Κόντογλου μιλάει για τα Άγια Θεοφάνεια και ψέλνει ύμνους της εορτής.
Από ηχογράφηση που έγινε στις 2 Ιανουαρίου του 1961.
Ακούστε το βίντεο παρακάτω:

Η ρητορική της απανθρωποποίησης...

Φέτος συμπληρώθηκαν 500 χρόνια από την έναρξη του δουλεμπορίου^[1]. Πολύ πριν όμως οι δουλέμποροι ανακαλύψουν το τρίγωνο της κόλασης, πολύ πριν χρειαστούν σκλάβοι να καλλιεργήσουν τη γη, στην Αμερική ζούσαν οι γηγενείς τους οποίους οι κονκισταδόρες είχαν εξολοθρεύσει συστηματικά². Αυτούς τους έλεγαν “ερυθρόδερμους”, “απολίτιστους” “άγριους που δεν κατανοούσαν την εκμετάλλευση της γης”.
Για τους “ανεπτυγμενους” της Δύσης που διψούσαν για δόξα και πλούτο, οι ιθαγενείς αποτελούσαν ένα εμπόδιο που έπρεπε να βγει από τη μέση έτσι ώστε οι ίδιοι να έχουν απρόσκοπτη πρόσβαση στα ορυκτά πλούτη της ηπείρου. Το παρακάτω απόσπασμα από την ομιλία του Αντριου Τζακσον, προέδρου των ΗΠΑ, στο αμερικανικό κογκρέσο στις 2/12/1833, είναι χαρακτηριστικό της αντίληψης που είχαν οι νέοι κάτοικοι για τους ιθαγενείς: “They have neither the intelligence, the industry, the moral habits, nor the desire of improvement which are essential to any favorable change in their condition. Established in the midst of another and a superior race….they must necessarily yield to the force of circumstances and ere [before]long dissapear”³. Με αυτή την αιτιολογία λοιπόν νομιμοποιήθηκαν οι οργανωμένες σφαγές εις βάρος των ιθαγενών της Β.Αμερικής.
Στους επόμενους αιώνες οι δουλέμποροι που μετέφεραν τους αφρικανούς ως σκλάβους  από τις ακτές της δυτικής αφρικής σε λιμάνια της Μ.Βρετανίας ή των ΗΠΑ  τους αποκαλούσαν “μαύρο κοπάδι” μια ρητορική η οποία παρουσίαζε τους μαύρους ως“ζώα”. Με αυτή τη λογική λοιπόν δικαιολογούνταν και οι άθλιες-απάνθρωπες συνθήκες υπό τις οποίες στοιβάχτηκαν οι αφρικανοί στα καράβια που τους μετέφεραν στη γη της σκλαβιάς.
Αυτή η ρητορική εκδηλώθηκε με πολλούς και διάφορους τρόπους αλλά και πρακτικές εις βάρος των μαύρων. Συγκεκριμένα στις νότιες πολιτείες των ΗΠΑ, όπου οι νόμοι του Τζιμ Κρόου ίσχυσαν απο το 1877 μέχρι και το 1965 δημιουργώντας έναν ξεκάθαρο και θεσμοθετημένο ρατσιστικό διαχωρισμό ανάμεσα στους μαύρους και τους λευκούς. Οι νόμοι του Τζιμ Κρόου προέβλεπαν από απαγορεύσεις πρόσβασης σε δημόσιους χώρους μέχρι λιντσαρίσματα (με πιο χαρακτηριστική ίσως αυτή του Έμμετ Τιλλ η οποία έπαιξε καθοριστικό ρόλο στον αγώνα για τα δικαιώματα των μαύρων στις ΗΠΑ)⁴.
Τα λιντσαρίσματα κάποιες φορές έπαιρναν και χαρακτηριστικά πανηγυριών, όπου ο όχλος που μαζευόταν έβγαζε φωτογραφίες χαμογελαστός και με εμφανή τα σημάδια της ικανοποίησης από το λιντσάρισμα του/των Nigger που είχε προηγηθεί. Για τους λευκούς αμερικάνους οι μαύροι ήταν αναλώσιμοι ως εργάτες στις βαμβακοφυτείες και φονεύσιμα “ζώα” σε περίπτωση που μετατρέπονταν σε “απειλή”. Ως απειλή μπορούσε να νοηθεί η διεκδίκηση βασικών δικαιωμάτων αλλά και η ασυνέπεια στην ενδεδειγμένη συμπεριφορά απέναντι στους λευκούς.
Η δημόσια ρητορική είχε περιβάλλει τους μαύρους με ένα πέπλο σκοτεινό και απειλητικό , θεωρήθηκαν “ανιαροί”, “τεμπέληδες” αλλα και εν δυνάμει βιαστές και απειλή προς τις λευκές γυναίκες. Οι λευκοί στην ουσία όριζαν τι θεωρείται έγκλημα και τι όχι και η οποιαδήποτε απειλή προς αυτούς τιμωρούνταν με την μεγαλύτερη αυστηρότητα.
Για να αναφερθούμε σε ένα πιο πρόσφατο παράδειγμα του ρόλου που παίζει η ρητορική θα μεταφερθούμε στις αρχές δεκαετίας 90′. Στην Ρουάντα την εξουσία πλέον έχουν αναλάβει οι Χούτου. Τις προηγούμενες δεκαετίες, και με την ευλογία των βέλγων αποικιοκρατών, κυβερνούσαν οι Τούτσι οι οποίοι ήταν μειοψηφία. Αυτό με τη σειρά του είχε δημιουργήσει έναν βαθύ διαχωρισμό στην κοινωνία της Ρουάντα, βασισμένο σε εθνοτικά χαρακτηριστικά. Οι Χούτου, όντας πλέον στην εξουσία και θέλοντας να “αποκαταστήσουν” τις αδικίες των προηγούμενων δεκαετιών ξεκίνησαν μια εκστρατεία ενάντια στους Τούτσι χρησιμοποιώντας κάθε διαθέσιμο μέσο. Από ραδιοφωνικές εκπομπές μέχρι και περιοδικά που ανήκαν στους Χούτου άρχισαν να χρησιμοποιούν τη λέξη “κατσαρίδες” για να αναφερθούν στους Τούτσι. Αυτή η προπαγανδιστική εκστρατεία λοιπόν καθιστούσε, στη συνείδηση εκείνων που επιθυμούσαν την αποκατάσταση των αδικιών με κάθε μέσο, τους Τούτσι ως φονεύσιμα όντα.
Η απανθρωποποίηση λοιπόν των Τούτσι, μέσα από αυτούς τους χαρακτηρισμούς, οδήγησε στην Γενοκτονία της Ρουάντα το 1994 όπου δολοφονήθηκαν άγρια πάνω από 1 εκατομμύριο Τούτσι αλλά και συμπαθούντες σε διάστημα λιγότερο από 100 μέρες. Ένα από τα πράγματα για τα οποία είναι γνωστή η γενοκτονία της Ρουάντα, είναι η αγριότητα με την οποία τελέστηκαν οι δολοφονίες. Η προπαγάνδα λοιπόν της απανθρωποποίησης, μέσα από τους συγκεκριμένους χαρακτηρισμούς, συνέβαλε καθοριστικά στην τέλεση αυτής της μαζικής σφαγής η οποία έγινε χωρίς αναστολές.
Στην Ευρώπη η  ρητορική του μίσους έβρισκε και βρίσκει πάντα πρόσφορο έδαφος σε περιόδους κρίσης. Η ακροδεξιά, ως κατεξοχήν κατασκευαστής κοινωνικών στερεοτύπων, φροντίζει για τον στιγματισμό συγκεκριμένων κοινωνικών ομάδων,δημιουργώντας έτσι αποδιοπομπαίους τράγους. Οι ομάδες αυτές λοιπόν θεωρούνται απειλή για τη συνοχή του έθνους. Είναι αυτοί που “εισβάλλουν” για να “αλλοιώσουν τον πολιτισμό μας, είναι αυτοί που δεν υπακούν στις επιταγές της πατριαρχίας, της ετεροκανονικότητας και σε οτιδήποτε άλλο το κατεστημένο θεωρεί και επιβάλλει ως κανονικό.
Στα δικά μας, το πογκρόμ εις βάρος προσφύγων στη Λέσβο τον περασμένο Απρίλιο δεν ήταν ένα τυχαίο γεγονός, κάποιων παλαβών που βγήκαν στους δρόμους να πλακώσουν κόσμο, αλλά η συνέχεια μιας κλιμακούμενης αντιμεταναστευτικής ρητορικής που είχε αναπτυχθεί όχι μόνο στο νησί αλλά σε όλη τη χώρα από πολιτικούς και  συστημικά ΜΜΕ από τότε που ξέσπασε η “μεταναστευτική κρίση”.
Ας πάρουμε τα πράγματα με μια σειρά. Ο Νίκος Δένδιας, υπουργός Δημόσιας Τάξης και εμπνευστής του κυνικού προγράμματος “Ξένιος Ζεύς” επέμενε στη χρήση του όρου λαθρομετανάστης αλλά και στην κατηγοριοποίηση των μεταναστών σε “ποιοτικούς” και “μη ποιοτικούς”. Χαρακτηριστικά, είχε μιλήσει για την “ατυχία” του να έχεις μετανάστες από το Αφγανιστάν και το Μπαγκλαντές, οι οποίοι κατά τη γνώμη του είναι “τραγικής ποιότητας”.
Πάνω σε αυτό το σκεπτικό βασίστηκε λοιπόν η δημιουργία χώρων “φιλοξενίας” μεταναστών, όπως αυτό της Αμυγδαλέζας, όπου άνθρωποι στοιβάζονταν μέσα σε κοντέινερ υπό απάνθρωπες συνθήκες. Με αυτόν τον τρόπο το κράτος  έδινε το πράσινο φως σε φασίστες και κάθε λογής ακροδεξιούς για κακομεταχείριση των “μη ποιοτικών” μεταναστών. Αυτό το σκεπτικό θα είχαν πιθανότατα οι δολοφόνοι του Σαχζάντ Λουκμάν. Ο δολοφόνος δε του Παύλου Φύσσα ήταν σε συντεταγμένη υπηρεσία να σβήσει μια αντιφασιστική φωνή στον Πειραιά. Αυτές οι δύο τελευταίες δολοφονίες έγιναν κατά την περίοδο όπου τον έλεγχο του κράτους είχε η ακροδεξιά ομάδα του Αντώνη Σαμαρά με την αντίστοιχη αντιμεταναστευτική ρητορική.
Κάπως έτσι οδηγηθήκαμε και σε εκείνη την φασιστική επίθεση εις βάρος μεταναστών-εργατών γης στην Μανωλάδα. Το λιντσάρισμα του Ζακ Κωστόπουλου στο κέντρο της Αθήνας σηματοδοτεί την κορύφωση μιας στάσης απέχθειας που εκδήλωναν συμπολίτες μας αλλά και το κράτος προς τους «πρεζάκηδες» στην ευρύτερη περιοχή της ομόνοιας. Η εμμονή δεξιών-ακροδεξιών για την υποτιθέμενη ανομία που επικρατεί στα Εξάρχεια, τα περί απειλής για την ειρηνική διαμονή των κατοίκων με την αντίστοιχη ρητορική για «καθαρισμό» της περιοχής φαίνεται ότι βρήκαν υποστηρικτές στην περίπτωση των δολοφόνων του Ζακ. Η μανία με την οποία χτυπούσαν οι «νοικοκυραίοι» το θύμα είναι ξεκάθαρη συνέπεια αυτής της αντίληψης. Οι αστυνομικοί που έφτασαν επέβαλλαν τον νόμο και την τάξη με τον τρόπο που τον αντιλαμβάνονται οι ίδιοι και οι όμοιοι τους παντού, παίζοντας τον ρόλο τους στο λιντσάρισμα του θύματος.
Για πολλούς, αυτά τα περιστατικά, θεωρούνται «μεμονωμένα». Στην εποχή μας υπάρχει μια γενικευμένη επιμονή και πεποίθηση ότι στις μέρες μας δεν υπάρχει ρατσισμός, πατριαρχία, ή ομοφοβία. Δυστυχώς όμως οι ιστορίες του ρατσισμού, του αποκλεισμού και όσων συνεπάγονται από αυτά δεν έπαψαν ποτέ να υφίστανται. Έρχονται να μας το επενθυμήσουν με τον πλέον τραγικό τρόπο οι πρόσφατες δολοφονίες της Ελένης Τοπαλούδη και του Πετριτ Ζιλφε. Από τη μια η πατριαρχία και η ματσίλα που αυτή αναπαράγει και από την άλλη ο εθνικιστικός παροξυσμός.
Σήμερα, έχουμε τους “λαθρομετανάστες”, τους “πούστιδες” , τα “πρεζάκια”, τους “βρωμιάρηδες άστεγους”. Μπορεί το λεξιλόγιο να αλλάζει μέσα στους αιώνες αλλά το μίσος παραμένει ίδιο, αναλλοίωτο. Μίσος για τον άλλο, για αυτόν που δεν ανταποκρίνεται στα πρότυπα της εκάστοτε κοινωνικής νόρμας. Μίσος που όπλισε τους δολοφόνους του Λουκμάν, του Φύσσα αλλά και τους “νοικοκυραίους” της οδού Γλάδστωνος.

   →Απανθρωποποίηση ή στα αγγλικά dehumanization είναι λέξη που δηλώνει την εξάλειψη κάθε ανθρώπινης ή κοινωνικής ιδιότητας που έχει ένας άνθρωπος ή μια κοινωνική ομάδα.


ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ-ΠΗΓΕΣ

1. https://www.independent.co.uk/news/world/americas/transatlantic-slave-trade-voyages-ships-log-details-africa-america-atlantic-ocean-deaths-disease-a8494546.html
2. Οι κονκισταδόρες ήταν ένα πολύχρωμο εθνικό και ταξικό μωσαικό που επεδίωκε, με τη συμμετοχή του στην εξερεύνηση της Αμερικής, μια σειρά απο στόχους. Από ανέλιξη στην αριστοκρατική ιεραρχία της ισπανικής αυλής μέχρι την κατάκτηση του Ελντοράντο, του μυθικού βασιλείου του χρυσού.
3. https://www.history.com/news/native-americans-genocide-united-states
4. https://www.mixanitouxronou.gr/i-agria-dolofonia-tou-14chronou-mavrou-amerikanou-emet-til-epidi-sfirixe-ironika-se-mia-lefki-gineka-ke-tin-apokalese-flertarontasmoro-mou/

2018, η χρονιά που πέρασε μέσα από τον φακό των φωτορεπόρτερς...

«Μια φωτογραφία – χίλιες λέξεις» λέει η παροιμία αλλά η φωτορεπόρτερ της Eurokinissi, Τατιάνα Μπόλαρη την έχει παραφράσει ως εξής: Μια φωτογραφία – χίλιες σκέψεις.

Οι φωτορεπόρτερ της Eurokinissi έφτιαξαν ένα βίντεο με τις φωτογραφίες από τα σημαντικότερα περισταστικά που σημάδεψαν τη χρονιά που έφυγε.

Η τραγωδία στο Μάτι, πολιτική, επεισόδια, ανθρώπινες στιγμές όπως τα κατέγραψε ο φακός των φωτορεπόρτερ.

Οι φωτογραφίες γράφουν ιστορία και πολλές φορές χωρίς την παρουσία φωτορεπόρτερ η ενημέρωση θα ήταν λειψή. Η φωτογραφία όμως είναι και τέχνη και έτσι έχουμε μερικά καρέ, κάποιες εικόνες που είναι έργα τέχνης και ντοκουμέντα μιας εποχής.

Δείτε το βίντεο:

Η «τράπεζα» του Χρόνου...

Γιώργος Στάμκος
Τώρα που ήρθε και το νέο έτος, το 2019, σας καλώ να κάνουμε όλοι μαζί ένα “νοητικό πείραμα”: Φανταστείτε πως υπάρχει μια τράπεζα που κάθε πρωί πιστώνει στον προσωπικό σας λογαριασμό το ποσό των 86.400 Ευρώ. Ωστόσο δεν μεταφέρει το υπόλοιπο σας από τη μια μέρα στην άλλη. Κάθε βράδυ αυτή η τράπεζα διαγράφει όποιο μέρος του υπολοίπου δεν καταφέρατε να εκμεταλλευτείτε κατά τη διάρκεια της ημέρας. Τι θα κάνατε σε αυτή τη περίπτωση; Μα φυσικά, θα παίρνατε από εκεί και το τελευταίο σας λεπτό!
Ο καθένας μας διαθέτει μια τέτοια τράπεζα. Το όνομά της είναι ΧΡΟΝΟΣ. Κάθε πρωί μας δίνει πίστωση ίση με 86.400 δευτερόλεπτα. Κάθε νύχτα διαγράφει, ως απώλεια όποιο από αυτά δεν καταφέραμε να επενδύσουμε σε καλό σκοπό. Δεν μεταφέρει το υπόλοιπο. Δεν επιτρέπει επιταγές χωρίς αντίκρισμα. Κάθε μέρα ανοίγει ένα καινούργιο λογαριασμό για τον καθένα μας. Κάθε νύχτα καταστρέφει τα υπόλοιπα της ημέρας. Αν δεν κατάφερες να εκμεταλλευτείς τα αποθέματα της ημέρας, εσύ έχασες! Δεν υπάρχει επιστροφή. Δεν υπάρχουν αποθέματα και σχέδια για το “αύριο”. Πρέπει να ζεις στο παρόν, πάνω στα σημερινά αποθέματα. Επένδυσε τα έτσι ώστε να πάρεις το καλύτερο “βαθμό” στην υγεία, στην ευτυχία και στην ελευθερία. Το ρολόι τρέχει ασταμάτητα. Αξιοποίησε την ημέρα σου, όσο το δυνατόν περισσότερο.
Κι επειδή ο χρόνος είναι σε μεγάλο βαθμό υποκειμενικός, να έχετε υπόψιν σας τα εξής:
Για να καταλάβεις την αξία ενός ΧΡΟΝΟΥ, ρώτησε τον φοιτητή που έχασε το έτος του.
Για να καταλάβεις την αξία ενός ΜΗΝΑ, ρώτησε την μητέρα που γέννησε πρόωρα το μωρό της.
Για να καταλάβεις την αξία μιας ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ, ρώτησε τον αρχισυντάκτη ενός εβδομαδιαίου έντυπου.
Για να καταλάβεις την αξία μιας ΗΜΕΡΑΣ, ρώτησε τον αρχισυντάκτη μιας ημερήσιας εφημερίδας.
Για να καταλάβεις την αξία μιας ΩΡΑΣ, ρώτησε τους ερωτευμένους που περιμένουν για να συναντηθούν.
Για να καταλάβεις την αξία ενός ΛΕΠΤΟΥ, ρώτησε το άτομο που μόλις έχασε το τρένο.
Για να καταλάβεις την αξία ενός ΔΕΥΤΕΡΟΛΕΠΤΟΥ, ρώτησε το άτομο που μόλις απέφυγε το δυστύχημα.
Για να καταλάβεις την αξία ενός ΧΙΛΙΟΣΤΟ ΤΟΥ ΔΕΥΤΕΡΟΛΕΠΤΟΥ, ρώτησε το άτομο που κέρδισε αργυρό μετάλλιο στους Ολυμπιακούς Αγώνες.
Αποθησαύρισε την κάθε στιγμή που έχεις. Και καν’ το περισσότερο, επειδή την μοιράζεις με κάποιον ιδιαίτερο άνθρωπο –αρκετά ιδιαίτερο ώστε να αξίζει να ξοδέψεις το χρόνο σου για αυτόν: τον εαυτό σου. Και να θυμάσαι πως ο χρόνος δεν περιμένει κανέναν. Το χθες είναι ιστορία. Το αύριο είναι μυστήριο. Το Σήμερα είναι δώρο –Για αυτό άραγε και στα αγγλικά η λέξη present εκτός από παρόν σημαίνει και δώρο;!

                                                                                                                          Πηγή: tvxs.gr

Χρόνος, νερό που φεύγει από τη χούφτα μας…

Μαθημένοι χρόνια και χρόνια πολλά από τη λειτουργία της θεσμικής μας εκπαίδευσης αλλά και από την συνολική λειτουργία της κοινωνίας μας να κινούμαστε όσο πιο πολύ μπορούμε στον κόσμο του «συγκεκριμένου» και του χειροπιαστού, της απτής αποτελεσματικότητας και της διαρκούς ικανοποίησης έχουμε χάσει εν πολλοίς το ψυχανέμισμα και τη διαίσθηση που μπορούν να μας χαρίσουν άπειρες πτυχές της πραγματικότητας, να συνάψουν το «υποκειμενικό» και το «αντικειμενικό», να ρίξουν πιο πολλές γέφυρες μεταξύ «πραγματικού» και «φαντασιακού».
Εκπαιδευμένοι από τα πρώτα βήματά μας να κινούμαστε και να ζούμε επί των απτών πραγμάτων και επί της κοινωνικής συμβατικότητας θεωρούμε το όλο στερέωμα του συναισθήματος ως μια προσωπική υπόθεση πλημμυρισμένη κυρίως με επινοήσεις και με φαντασιώσεις. Δεν γευόμαστε τις ακρώρειες του στοχασμού μας και πολύ περισσότερο την παραμεθόριο της φαντασίας μας. Δεν βγαίνουμε έξω από τις απόλυτα προσδιορισμένες συμβάσεις του τυπικού ορθολογισμού. Χάνουμε έτσι πτυχώσεις του Κόσμου και του εαυτού μας.
Τι γίνεται όμως όταν έρχονται βασανιστικά και επίμονα ερωτήματα από τα σύνορα της σκέψης μας; Τι κάνουμε όταν οι απαντήσεις που δίνονται από τους τόπους της συμβατικότητας δεν είναι ικανοποιητικές και νιώθουμε ότι είναι «κοινωνικές συμφωνίες» και τίποτα πέραν τούτου; Πώς στεκόμαστε όταν η ψυχή μας μένει ανικανοποίητη και αναζητά τόπους πέραν των «συμφωνιών»;Το πρόβλημά μας καταδεικνύεται με τον πιο πειστικό τρόπο μελετώντας την έννοια του χρόνου. Τι είναι χρόνος; Ποια είναι η φύση του; Πώς μπορούμε να αντιληφτούμε τον ενιαίο χωροχρόνο; Είναι ο χρόνος «κοινωνική κατασκευή» ή μια φυσική εκτός του σύμπαντος του ανθρώπου πραγματικότητα; Αντιλαμβάνεται το χρόνο κανένας άλλος πέραν του ανθρώπου; Έχει ενιαία έκφραση σ’ όλους τους πολιτισμούς και σ’ όλους τους ανθρώπους ο χρόνος; Ποιες είναι και πως προσλαμβάνουμε τις μορφές του χρόνου;
Επιχειρώντας μια μικρή προσέγγιση του τελευταίου ερωτήματος ας θέσουμε την αδρομερή κοινωνική σύμβαση επί των μορφών του χρόνου, προκειμένου να τον κατανοήσουμε όσο μπορούμε περισσότερο. Τι ζούμε και τι προσλαμβάνουμε εμείς από τις τρεις εμφανίσεις του χρόνου, το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον;
Το παρελθόν υπάρχει; Υπήρξε μεν, αλλά σε κάθε στιγμή ως παρελθόν είναι ανύπαρκτο. Όμως η συζήτηση δεν μπορεί να σταματήσει με αυτή την απολυτότητα. Το παρελθόν μπορεί να υπάρχει ως επίδραση επί του παρόντος. Η εισαγωγή μας στο πανεπιστήμιο, για παράδειγμα, που έγινε σε μια «άλφα» φάση της ηλικίας μας και που ανήκει πλέον στο παρελθόν, έχει επιδράσεις στη μετέπειτα ζωή μας αφού ασκούμε το επάγγελμά μας με βάση τις πανεπιστημιακές σπουδές. Επομένως όψεις του παρελθόντος βρίσκονται και επί του παρόντος και τις βιώνουμε διαρκώς έστω και έμμεσα. Από την άλλη πλευρά, δεν μπορούμε να παρέμβουμε στο παρελθόν και να διορθώσουμε μια λανθασμένη επιλογή μας. Επομένως αυτή η δυνατότητά μας επί του παρελθόντος δεν είναι υπαρκτή και το παρελθόν είναι μάλλον ένα φάντασμα. Διαπιστώνουμε λοιπόν ότι ταλαντευόμαστε στο να αποδώσουμε με απόλυτο τρόπο ένα συμπέρασμα επί της ύπαρξης ή όχι του παρελθόντος, αφού και οι αμφισημίες και οι πολυσημίες διαμορφώνουν ένα πολυσύνθετο και άκρως αντιφατικό τοπίο επ’ αυτού.Το μέλλον υπάρχει; Η πιο σίγουρη απάντηση φαντάζει ότι είναι απόλυτα αρνητική. Κανένας δεν ξέρει ότι θα συμβεί το «άλφα» ή το «βήτα» γεγονός την αμέσως επόμενη στιγμή. Ωστόσο, από την εμπειρία μας διαπιστώνουμε ότι προ-οικονομούμε το μέλλον μας ως ένα συστατικό στοιχείο της ζωής μας και της καθημερινής μας λειτουργίας. Σχεδιάζουμε τις κινήσεις μας για την επόμενη ημέρα, για παράδειγμα, και κατά κανόνα η ζωή κυλάει κατ’ αυτό τον προγραμματισμό μας. Μπορούμε να ισχυριστούμε λοιπόν ότι ένα μέρος του μέλλοντος το ζούμε ως συστατικό στοιχείο ή έστω ως σκηνικό μιας κάποιας απόφασής μας και επιλογής μας. Κάπως έτσι μπορούμε και πάλι να αποφανθούμε ότι είναι τα ίδια σημεία επαφής μας με το μέλλον, όπως και αυτά του παρελθόντος, ότι δηλαδή οι απαντήσεις είναι αμφίσημες και πολύσημες και δεν επιδέχονται απόλυτες θεωρήσεις.
Το παρόν υπάρχει, αφού αυτό βιώνουμε κάθε φορά. Αλλά ποιο είναι το παρόν όταν βρίσκεται ανάμεσα στις μυλόπετρες του παρελθόντος και του μέλλοντος και αλέθεται με υλικά ανακατωμένα με εκείνα του παρελθόντος και του μέλλοντος και η διάρκειά του είναι στιγμιαία όσο μια ανάσα μας; Στην ουσία βιώνουμε το παρόν με βάση τη λειτουργία της νόησής μας, δηλαδή η γεύση του εμπεριέχει και το κοντινό κυρίως παρελθόν και το κοντινό μέλλον ως απόρροια μιας εγκεφαλικής πρόσληψής τους και όχι ως στοιχεία της φυσικής πραγματικότητας.
Αν θα θέλαμε να δώσουμε μια κάποια τελική θεώρηση – και πάντως όχι απάντηση… -, θα έπρεπε να καταλήξουμε σε μια διάζευξη. Ή ο χρόνος είναι μια επινόηση της ανθρώπινης σκέψης – καταπώς ισχυριζόταν και ο Αϊνστάιν -, είναι συστατικό στοιχείο της με το οποίο έχει εξελιχθεί η σκέψη μας και επομένως δεν μπορούμε να το θέσουμε …απέναντί μας και να το παρατηρήσουμε ή είναι ένα ευρύ στερέωμα που μας εμπεριέχει σε τέτοιο βαθμό που δεν μπορούμε να «δούμε έξω απ’ αυτό».
Θεωρώ ότι η σχέση μας με το χρόνο θα παραμένει πάντα σχέση ασύμπτωτη, ότι θα είναι πάντα ένα πεδίο προβληματισμού και στοχασμού – επομένως και ιερής αισθητικής ομορφιάς και αιώνιας πρόκλησης της σκέψης μας – και δεν πρόκειται να υπάρξουν οριστικές και αμετάκλητες απαντήσεις. Είναι μια σχέση στη σφαίρα του απόλυτου αξιερώτητου… Είναι νερό που φεύγει μέσα από τη χούφτα μας…

                                                                                                  Πηγή:Ν. Τσούλιας / alfavita.gr

Μηνολόγιο Ιανουαρίου...

Νέος χρόνος και νέος μήνας: Ο Ιανουάριος!




Καινούργιος μήνας και  να το μηνολόγιο του Γενάρη. Από τον Νίκο Σαραντάκο:

Τρ   1	Της πρασίνης τσόχας
Τε  2	Έναρξις αγώνος ανυπακοής και μη βίας υπό Μαχάτμα Γκάντι
Πε  3	† Κοίμησις Αλεξάνδρου Παπαδιαμάντη, συγγραφέως των ταπεινών
Πα   4	† Νικολάου Γύζη τελευτή
Σα   5	Γενέσιον Σωκράτους του φιλοσόφου
Κυ   6	Εφεύρεσις τηλεγράφου υπό Μορς
Δε 7	Ανακάλυψις των δορυφόρων του Διός υπό Γαλιλαίου
Τρ  8	† Γαλιλαίου τελευτή και Ναπολέοντος Λαπαθιώτη αυτοκτονία
Τε  9	† Θεοφίλου Καΐρη του μεγάλου διδασκάλου τελευτή
Πε 10	Νίκη Θρασυβούλου κατά των τριάκοντα τυράννων
Πα 11	Γενέσιον Νικολάου Καββαδία του μαρκονιστή και αυτοκτονία Ααρών Σβαρτς του διαδικτυομάρτυρος
Σα 12	Γενέσιον Σπυρίδωνος Λούη του μαραθωνοδρόμου
Κυ 13	Το «Κατηγορώ» του Αιμιλίου Ζολά
Δε 14	Της Αλκυόνης· και τελευτή Γρηγορίου Ξενοπούλου του Ζακυνθίου
Τρ 15	Γενέσιον Ιωάννου Ποκελέν ή Μολιέρου, ηθοποιού και συγγραφέως
Τε 16	† Ευστρατίου Αναστασέλλη του σκωπτικού
Πε 17	Γενέσιον Βενιαμίν Φραγκλίνου
Πα 18	Γενέσιον και τελευτή Βασιλείου Τσιτσάνη, λαϊκού μουσουργού
Σα 19	Γενέσιον Εδγάρδου Άλλαν Πόε
Κυ 20	† Κοίμησις Χρήστου Καπράλου
Δε 21	Των τριών Λάμδα
Τρ 22	Γενέσιον Λόρδου Βύρωνος, του φιλέλληνος ποιητού
Τε 23	Γενέσιον Αντωνίου Γκράμσι
Πε 24	† Αμεδαίου Μοντιλιάνι
Πα 25	Γενέσιον Γεωργίου Ζαμπέτα, του μεγάλου διασκεδαστού και θανή Θεόδωρου Αγγελόπουλου επί των επάλξεων
Σα 26	Του Ολοκαυτώματος
Κυ 27	† Κοίμησις Ιωσήφ Βέρντι
Δε 28	† Κοίμησις Θεοδώρου Δοστογέφσκι
Τρ 29	† Θανή Αλεξάνδρου Πούσκιν, του ποιητού
Τε 30	† Μεθοδίου Ανθρακίτου, του διαφωτιστού
Πε 31	† Αλεξάνδρου Υψηλάντου τελευτή

Και ένα τραγούδι για τον Γενάρη: Από τον Θ. Μικρούτσικο η μελοποίηση του ποιήματος του Κ.Π.Καβάφη "Γενάρης 1904"