Google, η μεγαλύτερη ιδιωτική εταιρεία πληροφοριών στον κόσμο...

Σε λίγο καιρό η Google θα γνωρίζει πώς είναι το σπίτι μας, τι διαρρύθμιση και πόσα δωμάτια έχει, πόση ενέργεια καταναλώνουμε, τι θερμοκρασία υπάρχει εντός του σπιτιού και εάν πρέπει να ανεβάσει ή να κατεβάσει το θερμοστάτη, ποιος μπαίνει και ποιος βγαίνει, σε τι απόσταση βρισκόμαστε από το σπίτι μας όταν είμαστε εκτός, πού θα πάμε και με ποιόν, τι θα φάμε και πού.

Και κάπως έτσι θα συμπληρώσει το πάζλ και θα ξέρει τα πάντα για μας ακόμα και για δραστηριότητες που δεν έχουν σχέση με το διαδίκτυο!
Οι νέες πληροφορίες που θα συλλέγει η Google έρχονται να προστεθούν σε αυτές που ήδη γνωρίζει για εμάς και συγκεκριμένα:
-το ονοματεπώνυμό μας,
-τη διεύθυνση email
-τον αριθμό τηλεφώνου
-τον αριθμό της πιστωτικής μας κάρτας
-το μοντέλο του υπολογιστή μας
-το λειτουργικό σύστημα που χρησιμοποιούμε
-τη διεύθυνση ΙΡ
-το δίκτυο τηλεφωνίας που χρησιμοποιούμε
-τι ψάχνουμε στο διαδίκτυο
-ποιόν παίρνουμε τηλέφωνο, πότε και πόση ώρα μιλήσαμε
-σε ποιόν αριθμό προωθήσαμε τις κλήσεις μας
-το περιεχόμενο των email που στέλνουμε και λαμβάνουμε
Γιατί η Google από μηχανή αναζήτησης έχει μετατραπεί στην μεγαλύτερη εταιρεία συλλογής πληροφοριών στον κόσμο αλλά εσχάτως και στην εταιρεία με τη μεγαλύτερη πολιτική δραστηριότητα και επιρροή στις ΗΠΑ, όπως αποκαλύπτει έκθεση της οργάνωσης Public Citizen που δόθηκε πριν από λίγες ημέρες στη δημοσιότητα.
Πληροφορίες που όπως σημειώνει η οργάνωση αποτελούν «θησαυρό» για οργανισμούς όπως η NSA με την οποία η Google δεσμεύεται νομικά έτσι ώστε να ανταποκρίνεται στα περισσότερα αιτήματα παροχής πληροφοριών που καταθέτει η Εθνική Υπηρεσία Ασφάλειας των ΗΠΑ.

«Μηχανή» πολιτικής επιρροής

Για ποιο λόγο μια μηχανή αναζήτησης δαπανά περισσότερα χρήματα για λόμπινγκ ( πρακτική επηρεασμού των νομοθετών από οργανωμένες ομάδες πίεσης που έχουν συγκεκριμένο συμφέρον για ένα ζήτημα) από την PhRMA, την πανίσχυρη ένωση της φαρμακευτικής βιομηχανίας;
Για ποιο λόγο μια μηχανή αναζήτησης δαπανά περισσότερα χρήματα ακόμα και από την Goldman Sachs για να χορηγήσει καμπάνιες πολιτικών;
Και είναι τελικά η Google πολύ μεγάλη για να λογοδοτήσει;
Τα ερωτήματα  αυτά θέτει αλλά και απαντά ευθέως η έκθεση με τίτλο “Mission Creep-y: Google Is Quietly Becoming One of the Nation’s Most Powerful Political Forces While Expanding Its Information-Collection Empire” ή πώς η Google εξελίσσεται τα τελευταία χρόνια αθόρυβα σε μια από τις πιο ισχυρές πολιτικές δυνάμεις την ίδια ώρα που επεκτείνει την αυτοκρατορία συλλογής πληροφοριών.
Στην έκθεση παρουσιάζονται οι μέθοδοι που χρησιμοποιεί η εταιρεία για να επεκτείνει το δίκτυο συλλογής πληροφοριών ακόμα και εκτός διαδικτύου αλλά και οι μέθοδοι για τη μετεξέλιξή της σε πανίσχυρη «μηχανή» πολιτικής επιρροής σε ομοσπονδιακό και πολιτειακό επίπεδο.
Η εταιρεία έχει συσσωρεύσει τεράστια πολιτική δύναμη έχοντας μεταφέρει την «επιχείρηση» επιρροής της στην Ουάσιγκτον σε γραφεία τόσο μεγάλα όσο ο Λευκός Οίκος και έχει γίνει μια από τις πιο πολιτικά ενεργές εταιρείες στις ΗΠΑ.
Ιδού ορισμένα στοιχεία που πιστοποιούν την επιθετική πολιτική που ασκεί στη σφαίρα της πολιτικής επιρροής:
-Κατά τους πρώτους εννέα μήνες του 2014, η Google κατέλαβε την πρώτη θέση ανάμεσα σε όλες τις εταιρείες όσον αφορά στα χρήματα που δαπάνησε για λόμπινγκ ενώ έχει προγραμματίσει να ξοδέψει πάνω από 18 εκατομμύρια δολάρια σε λόμπι σε ομοσπονδιακό επίπεδο. Είναι χαρακτηριστικό ότι έχει ξοδέψει 1 εκατομμύριο δολάρια παραπάνω από την PhRMA, την πανίσχυρη ένωση της φαρμακευτικής βιομηχανίας.
 -Από το 2012 καμιά εταιρεία δεν έχει δαπανήσει περισσότερα χρήματα από τη Google για λόμπινγκ, για άσκηση, δηλαδή, πιέσεων σε ομοσπονδιακό επίπεδο.
-Από τους 102 λομπίστες που διαθέτει η εταιρεία, οι 81 έχουν προϋπηρεσία σε κυβερνητικές θέσεις. Παράλληλα πρώην υψηλόβαθμα στελέχη της εταιρείας κάνουν τώρα καριέρα σε υψηλόβαθμες κυβερνητικές θέσεις, ένδειξη της αυξανόμενης επιρροής της Google στη διαμόρφωση του πολιτικού προσωπικού και της πολιτικής ατζέντας σε εθνικό επίπεδο.
-Η Επιτροπή Πολιτικής Δράσης της Google (PAC) δαπάνησε φέτος 1.610.000 δολάρια, σύμφωνα με τα αρχεία της Ομοσπονδιακής Εκλογικής Επιτροπής, ποσό που για πρώτη φορά ξεπερνά τις αντίστοιχες δαπάνες  που έκανε η Goldman Sachs!
-Η Google χρηματοδοτεί περισσότερους από 140 εμπορικούς συλλόγους και μη κυβερνητικούς οργανισμούς από όλο το ιδεολογικό φάσμα
-Η Google έχει τεθεί υπό έρευνα από την Ομοσπονδιακή Επιτροπή Εμπορίου για πολλές πρακτικές της, ενώ της έχει επιβληθεί πρόστιμο 22,5 εκατομμυρίων δολαρίων μετά από διακανονισμό,  για την πρακτική της να παρακάμπτει τις ρυθμίσεις του προγράμματος πλοήγησης Safari έτσι ώστε να παρακολουθεί τους χρήστες.
Όπως σημειώνουν οι συντάκτες της έκθεσης η τεράστια πολιτική επιρροή που έχει αποκτήσει η εταιρεία και οι τεράστιες τεχνολογικές δυνατότητες που έχει αναπτύξει για την συλλογή κάθε είδους πληροφοριών και ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων από τους χρήστες εντός και εκτός διαδικτύου την έχει καταστήσει απόρθητη με αποτέλεσμα ακόμα κι όταν οι ρυθμιστικές αρχές και οι νομοθέτες θα εμφανιστούν - από απρόθυμοι που είναι σήμερα- πρόθυμοι να την χαλιναγωγήσουν αυτό θα είναι αδύνατο.

Τι στοιχεία συλλέγει η Google

Σύμφωνα με την ίδια την εταιρεία, τα στοιχεία που συλλέγει από τους χρήστες μέσω των υπηρεσιών της είναι τα εξής:
–Στοιχεία που παρέχουν οι χρήστες (ονοματεπώνυμο, διεύθυνση email,
αρ. Τηλεφώνου, αρ. πιστωτικής κάρτας κλπ)
–Στοιχεία από τη χρήση των υπηρεσιών (μοντέλο, λειτουργικό σύστημα,
δίκτυο κινητής τηλεφωνίας, ερωτήματα αναζήτησης, αριθμός τηλεφώνου,
αριθμός καλούμενου, αριθμό προώθησης, ημερομηνία και ώρα κλήσης,
διάρκεια κλήσης, διεύθυνση ΙΡ)
–Στοιχεία τοποθεσίας (καθορισμός τοποθεσίας μέσω GPS, CellID και WiFi
-Ως μηχανής αναζήτησης καταγράφει προσωπικά δεδομένα όπως τις λέξεις της αναζήτησης και τη διεύθυνση ΙΡ.
-Οι χρήστες του Gmail πρέπει να γνωρίζουν ότι η Google – όπως και σχεδόν όλοι οι πάροχοι υπηρεσιών email- σαρώνει το περιεχόμενο των μηνυμάτων που φτάνουν ή φεύγουν από τους διακομιστές της.
Εννοείται ότι η συλλογή τέτοιου είδους πληροφοριών, μηνυμάτων, email, κλήσεων, φωτογραφιών κλπ έχει πάρει τρομακτικές διαστάσεις μέσω των smart phone που χρησιμοποιούν το λειτουργικό σύστημα της Google , Android και το οποίο συγχρονίζεται με το Gmail με αποτέλεσμα ότι επαφές, μηνύματα κλπ υπάρχουν στο κινητό να μεταφέρονται αυτομάτως στο Gmail.

Νέα πεδία δράσης

Σύμφωνα με την έκθεση της Public Citizen, η εταιρεία επεκτείνεται μέσω της ανάπτυξης νέων τεχνολογιών και της εξαγοράς άλλων εταιρειών και στη συλλογή πληροφοριών για συνήθειες των χρηστών που δεν εστιάζονται μόνον στο τι κάνουν όταν περιηγούνται στο διαδίκτυο αλλά στην καθημερινότητά τους εκτός internet.
Η Google ανακοίνωσε την εξαγορά της Skybox, εταιρεία η οποία έχει στην ιδιοκτησία της δορυφόρους και ειδικεύεται στη λήψη δορυφορικών φωτογραφιών και βίντεο σε όλα τα μήκη και τα πλάτη του πλανήτη.
Παράλληλα προχώρησε στην εξαγορά της εταιρείας κατασκευής εφαρμογών για «έξυπνα» σπίτια, Nest.  Πρόκειται για εφαρμογές που παρακολουθούν και καταγράφουν από την κατανάλωση ενέργειας ενός σπιτιού, τη ρύθμιση θερμοστάτη, μέχρι την απόσταση που βρίσκεται ο ιδιοκτήτης από το σπίτι του ενώ παράλληλα βιντεοσκοπούν την κατοικία.
Η Nest, στη συνέχεια, προχώρησε στην εξαγορά της Dropcam, μιας εταιρείας που δραστηριοποιείται στην παροχή υπηρεσιών ασφαλείας. Η Dropcam τοποθετεί κάμερες παρακολούθησης σε ένα σπίτι ή μια επιχείρηση, οι οποίες στέλνουν το υλικό που καταγράφουν σε ένα cloud, έτσι ώστε οι πελάτες της – και όχι μόνον – να μπορούν να έχουν πρόσβαση σε αυτό από όπου κι αν βρίσκονται. Έτσι η τεχνολογία της Dropcam σε συνδυασμό με την τεχνολογία της Nest δίνουν στη Google τη δυνατότητα να συλλέγει πολύ κρίσιμες πληροφορίες και να έχει τον απόλυτο έλεγχο των σπιτιών του μέλλοντος και των ιδιοκτητών τους.
Η Google  εξαγόρασε ακόμα την  Emu, μια πολλά υποσχόμενη εταιρεία η οποία είχε αναπτύξει τη δυνατότητα παροχής πληροφοριών, βάσει της ανταλλαγής μηνυμάτων μεταξύ των χρηστών. Η εφαρμογή, δηλαδή, «αντιλαμβάνεται» το περιεχόμενο της συνομιλίας και παρέχει χρήσιμες πληροφορίες στο χρήστη. Για παράδειγμα, αν ένας χρήστης προσκαλούσε για δείπνο σε ένα εστιατόριο κάποιον φίλο του, τότε ο Emu Messenger θα εμφάνιζε πληροφορίες για το συγκεκριμένο εστιατόριο και θα πρότεινε να βάλει μια υπενθύμιση στο ημερολόγιό του. Αντίστοιχα εάν του πρότεινε να δουν μια ταινία, θα δει στην οθόνη του κριτικές, πού παίζεται ενώ θα μπορεί να κάνει και κράτηση εισιτηρίων. Παράλληλα επιτρέπει στο χρήση να μοιράζει την τοποθεσία στην οποία βρίσκεται σε ένα χάρτη που ενημερώνεται σε πραγματικό χρόνο για μισή ώρα τουλάχιστον.
Οι εφαρμογές αυτές, όπως σημειώνουν οι ειδικοί, από μόνες τους είναι χρήσιμες και «αθώες». Συγκεντρωμένες, όμως, κάτω από την «ομπρέλα» της Google, καθιστούν την εταιρεία το απόλυτο «μάτι» και «αφτί» για κάθε χρήστη σε κάθε κίνησή του εντός και εκτός διαδικτύου. Ο συνδυασμός των εφαρμογών αυτών και ποιος ξέρει ποιών άλλων στο μέλλον με τις πληροφορίες που ήδη συλλέγει η εταιρεία την καθιστά κυρίαρχο στη ζωή ενός χρήστη αφού γνωρίζει απόλυτα το προφίλ και τις κινήσεις του. Και εάν σκεφθεί κανείς ότι  η πολιτική της απέναντι σε κάθε είδους αιτήματα από την NSA  είναι υπάκουη και εύκαμπτη, αντιλαμβάνεται ότι εξελίσσεται σε μια εταιρία με ανατριχιαστική δύναμη παρέμβασης.

 Βάλια Μπαζού                                      Πηγή:www.topontiki.gr

Ελεγχος των μαζών μέσω της ψυχολογίας: Τα Πειράματα Milgram-Asch-Συνδρομο Genovese

«ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΣΚΛΑΒΟΥ» – ΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ

Ο Εριχ Φρομ (Erich Fromm) διέκρινε τις αντιδράσεις ενός λαού σε τρεις μορφές.

-Στην πρώτη αντιδρούν, ασχέτως αν είναι αυθόρμητο ή καθοδηγούμενο, – πάντα υπάρχουν τα πραγματικά αίτια – με τη συσσώρευση τόσου μίσους και καταστροφικότητας ώστε οδηγούνται στην αυτοκαταστροφή, όπως είδαμε στην περίπτωση της Ουκρανίας.

-Στην δεύτερη η αντίδραση του λαού μπορεί να δημιουργήσει μια τέτοια ανεξαρτησία και επιθυμία για ελευθερία ώστε να προκύψει μια καλύτερη κοινωνία. Αλλά αυτό εξαρτάται από πολλούς παράγοντες όπως οικονομικούς δηλαδή το μέγεθος της εξαθλίωσης, το πνευματικό του επίπεδο και το πολιτικό περιβάλλον που θα μετουσιώσει τις κοινωνικές απαιτήσεις.

-Στην τελευταία κατηγορία που λείπουν οι άνω παράγοντες αντιδρούν με απάθεια, παραίτηση από την πραγματικότητα, από την πρωτοβουλία, χάνουν το αυτεξούσιο κι αφήνονται στην ροή των γεγονότων. Βέβαια ειναι κι αυτό επίσης «ενοχλητικό» αν και λιγότερο για την δεσποτική εξουσία μιας και οι υπήκοοι παύουν να είναι ικανοί να εκτελέσουν τις ντιρεκτίβες, όπως στην περίπτωση μας το «δεν πληρώνω» ή τα λουκέτα ή φυγή στο εξωτερικών των ικανότερων πολιτών που θα μπορούσαν να δημιουργήσουν την ανάπτυξη, που κι ως λέξη πλέον έχει γίνει του συρμού.

Στις αρχές τις Κρίσης πολλοί περίμεναν να γίνουν οι αντιδράσεις αλυσιδωτές και δρούν αθροιστικά σε κάθε νέο μέτρο, σε κάθε αυτοκτονία, σε κάθε νεοφιλελεύθερη φασιστική μεθόδευση. Αλλοι περίμεναν, από αφέλεια, ότι τελικά θα λειτουργούσε το Μνημόνιο και το χρονοδιαγραμμα που υπόσχονταν, λες κι σε εμάς, από λύπη ή από θαυμασμό, θα μας λυπούνταν και θα σωζόμασταν ωσαν να διαφέραμε από τις 30 και πλέον χώρες που ισοπέδωσε η νεοφιλελεύθερη λοιμική.

Ομως μετά από τέσσερα χρόνια έχουν διαψευστεί όλοι, την πρώτη περιόδο ήμασταν λίγα πληκτρολόγια σε μπλόγκς που προειδοποιούσαμε και δίναμε βήμα στις αντίθετες φωνες να εκφραστούν.

Οι γύπες των Αγορών (μτφ εκ του Volture Funds), όπως αποκαλούνται οι νεοφιλελεύθερες συντεχνίες, εχουν περάσει από δεκάδες χώρες και λαούς πριν από εμας.

Εχουν εκμαυλίσει όλων των ειδών τους Μεγαλοαστούς, έχουν λαδώσει πολιτικούς όλων των ιδεολογίων, έχουν κάνει τα λάθη τους, όπως στη Αργεντινή που έσκασε στα χέρια τους από την απληστεία τους.

Γνωρίζουν λοιπόν εκ των προτέρων πως θα αντιδράσουμε, ξέρουν πότε θα αντιδράσουμε, αν τελικά θα αντιδράσουμε και φυσικά έχουν και τα αντιμετρα, μελετημένα μήνες πριν, είτε για καμψουν τις διαμαρτυρίες με καταστολή και βια, είτε για να μας αφήσουν να εκτονωθούμε και να επιτύχουν έτσι την συμμόρφωση μας.

Για να το πετύχουν αυτό επιστρατεύουν ψυχολόγους, image makers, διαφημιστές, συμβούλους, δημοσκοπήσεις, ΜΜΕ και πανεπιστήμια που μελετούν την ανθρώπινη συμπεριφορα.

Ψυχολογικός Πόλεμος.

Απο την αρχαιότητα ήταν γνωστό ότι το ηθικό και η ψυχή ενός αντίπαλου στρατιώτη έκρινε την μάχη, ακόμη και απένταντι σε υπερτερο στρατό. Ενα παράδειγμα που περιγράφει ο Πολύαινος στα «ΣΤΡΑΤΗΓΙΜΑΤΑ» :

Ο Παν ήταν στρατηγός του Διονύσου και κάποτε είχε να αντιμετωπίσει έναν μεγαλύτερο αντίπαλο, έτσι είπε στους στρατιώτες του, το βράδυ να απλωθούν κατά μήκος μια κοιλάδας και να φωνάξουν όσο το δυνατόν περισσότερο. Οι αλλαλαγμοί μαζί με την ηχώ τρόμαξε τους αντιπάλους που διαλύθηκαν χωρίς μάχη κι από τότε ονομάζουμε την λέξη ως «Πανικό»

Σήμερα με την πρόοδο της επιστήμης υπάρχουν πάρα πολλές δυνατότητες να επιτεθεί μια δύναμη στον αντίπαλο «αναίμακτα» και να παρέμβει στην ανθρώπινη συνειδησιακή υπόσταση και να προκαλέσει συμπεριφορική μεταβολή κατά το δοκούν.

Τα πρόσφατα παραδείγματα του Πολέμου του Ιρακ, του Άμπου Γκράιμπ και του Γκουαντάναμο είναι τρομακτικά. Χωρις να ξεχνάμε και τις ψυχοτρόπες ουσίες που χρησιμοποιούν στις ανακρίσεις, που προκαλούν μερικές φορές και μόνιμες βλάβες στην υγεία (πχ LSD κτλ).

Το Πείραμα Κοινωνικής Συμμόρφωσης του Solomon Asch

Ο Σόλωμον Ας (Solomon E. Asch) ήταν ένας πρωτοπόρος της Κοινωνικής Ψυχολογίας.

Γεννήθηκε στην Βαρσοβία το 1907 και πήγε στις ΗΠΑ το 1920, εξερευνούσε την Μορφολογική (Gestalt) θεωρία προσανατολισμένος στην αντίληψη, την συσχέτιση, την μάθηση και την σκέψη. Εργάστηκε τέλος στο Swarthmore College.

Ο ειδικός στην κοινωνική ψυχολογία και την ευπείθεια, πάνω στην εργασία του για την κοινωνική πίεση και την συμμόρφωση των μαζών έκανε το εξής πείραμα:

Μάζεψε φοιτητές και σε ομάδες των 6  και τους έδειχνε εικόνες όπως αυτή του πίνακα α’
Είναι οφθαλμοφανές ότι το σωστό είναι το C, πολλοι συμμετέχοντες στο πείραμα όμως είχαν λάθος απαντήσεις!

Πως το έκανε αυτό; Σε κάθε ομάδα μόνο ένας ήταν το πραγματικό πειραματόζωο, οι υπόλοιποι ήταν προσυνεννοημένοι να απαντάνε “λάθος”, ετσι ενώ το υποκείμενο του πειράματος έβλεπε και γνωριζε τη σωστή απάντηση, απαντούσε λάθος γιατί κι υπόλοιποι απαντούσαν λάθος.

Για διαφορετικούς λόγους ο καθένας, απαντούσε εις γνώση του την λάθος απάντηση για να μην διαφοροποιηθεί από την ομαδα.

Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα, λόγω της κοινωνικής συμμόρφωσης/πίεσης το 30% να απαντήσει λάθος σε μια οφθαλμοφανή εύκολη ερώτηση.
Οταν επανέλαβε το πείραμα βάζοντας αυτή τη φορά έναν από τους μυημένους να απαντήσει κι αυτός σωστά, τότε τα δεδομένα άλλαξαν και μόνο το 5% απήντησε λάθος, αποτέλεσμα που απέδειξε ότι δεν είναι το πλήθος της ομάδας αρκετό ώστε να επιβάλλει την θεληση της αλλα η ομοφωνία καθ’εαυτή. Οταν σπάει η ομοφωνία ακομη κι από ένα άτομο τότε η δύναμη της ομάδας εκμηδενίζεται.

Όταν τέλος επανέλαβε τις ερωτήσεις ιδιωτικά στον καθε έναν οι συμμετέχοντες έδωσαν τη σωστή απάντηση περισσότερο από 98%
Αυτό σημαίνει ότι πολλοί συνάνθρωποι μας συμμορφώνονται σε καθεστώς κοινωνικής πίεσης ακόμη κι αν η λογική τους λέει ότι είναι λάθος !

Οι διαφημιστικές εταιρείες χρησιμοποιούν αυτήν την τακτική σαν Βίβλο !

Τα πειράματα του Ας που συνεχίστηκαν με διάφορες παραλλαγές, κατέδειξαν πως πολλοί άνθρωποι, υπό ορισμένες συνθήκες, μπροστά στο ενδεχόμενο να περιθωριοποιηθούν από ένα κοινωνικό σύνολο, είναι διατεθειμένοι να αυτοϋποβληθούν, να υποκύψουν και να συμμορφωθούν με το «κοινωνικά ορθό», ακόμη κι όταν αυτό είναι προφανέστατα λάθος κι έρχεται σε ευθεία σύγκρουση με την αντίληψή τους και τα πιστεύω τους!

H συμμόρφωση είναι είτε κανονιστική λόγω της κοινωνικής όμαδας που ανήκουμε και εμπιστευόμαστε, είτε πληροφοριακή συμμόρφωση όταν έναν άτομο λόγω της εμπιστοσύνης που μας εμπνέει και των πληροφοριων που μας παραθέτει μας πείθει ότι έχει δίκιο.
Ετσι εξηγούνται πολλά πράγματα όπως τα δίλληματα των εκλογών και με ποιο τρόπο και ποιοι αποφασίζουν ποια θα ειναι αυτά.

Αυτο αποδεικνύει ότι φοβούνται περισσότερο την διαφοροποίηση των συγκυβερνώντων βουλευτών παρά την ίδια την αντιπολιτευση, γιατί αυτό μπορεί να δώσει δύναμη και σε άλλους να ψηφίσουν εκτός κυβερνητικής γραμμής.

Και επίσης και τον μεγάλο ρόλο των Δημοσιογραφων που αποκαλούν μάλιστα , όχι τυχαία, opinion maker γιατί μπορούν να παραμορφώνουν την πραγματικότητα με ψευδείς ή ελλειπείς ειδήσεις, όπως για παράδειγμα τα «εκατομμύρια» των Δημοσιών Υπαλλήλων όπως κατήγγηλαν οι Ειδήσεις των 8 τελικά όταν μετρηθηκαν, βρέθηκαν μόλις 614.053 εκ των οποίων το 1/3 είναι οι ένστολοι.

Το πείραμα των παρευρισκομένων (bystander effect)

Η επίδραση των παρευρισκομένων (bystander effect) ή αλλιώς το σύνδρομο Genovese είναι ένα φαινόμενο της κοινωνικής ψυχολογίας αντίστοιχο με τον προηγούμενο κατά το οποίο άτομα αρνούνται ή μένουν απαθή από το να βοηθήσουν ένα άλλο ατομο αν και παρευρίσκονται στην ίδια περιοχή με τον άνθρωπο που χρήζει βοήθειας αν κι άλλοι είναι παρόντες, εκτός αν κάποιος άλλος από την όμαδα κάνει την αρχή.

Όσο δηλαδή περισσότεροι άνθρωποι είναι παρόντες τόσο λιγότερο πιθανό είναι να βοηθήσει κάποιος.

Το φαινόμενο πήρε το όνομά του από την υπόθεση της δολοφονίας της Kitty Genovese το 1964 στη Νέα Υόρκη. Η 28χρονη γυναίκα μαχαιρώθηκε μέχρι θανάτου έξω από το σπίτι της στη Νέα Υόρκη.

Ο δρόμος ήταν πολυσύχναστος και 38 άτομα (γείτονες και περαστικοί) που είδαν τη δολοφονία δεν κάλεσαν την αστυνομία ούτε έδωσαν κάποια βοήθεια.

Πως εξηγείται αυτό.

Οπως και στο πείραμα του Σολομον Ας, όταν κάποιος μπροστά μας, χρειάζεται βοήθεια αν είμαστε παρόντες μόνον εμείς, τότε σπεύδουμε ευκολότερα να βοηθήσουμε από το αν είμαστε μαζί με άλλους μπροστά στο συμβάν.

Αυτό γιατί λειτουργεί η αρχή της κοινωνικής επιρροής που μας αποτρέπει να διαφοροποιηθούμε από την ομάδα, με το σκεπτικό ότι αν δεν βοηθούν οι «άλλοι» ή δεν συντρέχει λόγος - «κοινωνική συμμόρφωση» - ή γνωρίζουν οι «άλλοι» κάτι που «εγώ» δεν γνωρίζω (πχ κάποιος μπορεί να είναι γιατρός) όποτε βάση των δεδομένων έχουμε «πληροφοριακή συμμόρφωση»
Επίσης σπουδαίο ρόλο παίζει κι η εικόνα του ανθρώπου που καθορίζεται από τα ταξικά ή ρατσιστικά στερεότυπα.

Για παράδειγμα στο ίδιο πείραμα όταν το «θύμα» φορούσε κοστούμι μέσα σε 4 δευτερόλεπτα κάποιος έσπευσε να βοηθήσει, ενώ όταν ήταν ρακένδυτος χρειάστηκαν 20 λεπτά μέχρι κάποιος να πάρει την απόφαση να βοηθήσει.

Στην πραγματική ζωή το σύνδρομο είχε μοιραία κατάλληξη για ένα μικρό κόριτσι στην Κίνα. Τον Οκτώβριο του 2011 όταν το δύο χρονών κοριτσάκι στη Κίνα, η Wang Yue, χτυπήθηκε από δυο αυτοκίνητα στην πόλη Foshan. Οι καμερες κυκλοφορίας κατέγραψαν 18 άτομα που προσπέρασαν αδιαφορώντας για το αιμόφυρτο κοριτσάκι.

Το άτυχο νήπιο έμεινε αβοήθητο για 7 λεπτά και μόνο μία γυναίκα οδοκαθαριστής – το ταξικό που προαναφέραμε – ενδιαφέρθηκε. Το κοριτσι σε κρίσιμη κατάσταση απεβίωσε μερικές μέρες αργότερα στην εντατική.

Το πείραμα του Stanley Milgram.

O Στάνλεϋ Μίλγκραμ (Stanley Milgram) ηταν καθηγητής Ψυχολογίας στο Yale που θελησε να ερευνήσει τα αιτια των ανθρώπων που συμμετειχαν στην Ναζιστική θηριωδία, καθώς η δικαιολογία των περισσότερων ήταν ότι εκτελούσαν διαταγές.

Ο Stanley Milgram τοποθέτησε έναν ηθοποιό σε μια καρέκλα που υποτίθεται ότι προκαλουσε ηλεκτροσοκ κι αυτός αντιδρούσε προσποιούμενο ανάλογα με την ποσότητα του ρεύματος που δεχόταν.

Το ατομο που ήταν το πειραματόζωο, ο «δάσκαλος», νόμιζε ότι προκαλούσε πραγματικά ηλεκτροσοκ στον ηθοποιο.

Ενας επιστήμονας έκανε ερωτήσεις ασκησης μνήμης στον ηθοποίο και σε κάθε λάθος απάντηση έδινε εντολή στον «δάσκαλο» να αυξάνει την τάση μεγαλώνοντας την ένταση. Στα 75Volt το «θύμα» στενάζει, στα 120 διαμαρτύρεται, στα 150 απαιτεί να σταματήσει το πείραμα στα 285 έκανε πως λιποθυμα.

Το πραγματικό ερώτημα του Μιλγκραμ ήταν , τι κάνει ο «δάσκαλος». Τα αποτελέσματα ήταν τρομακτικά. Οι ψυχίατροι προέβλεπαν ότι μόνο το 4% των «δασκάλων» θα ξεπερνούσαν τα όρια και ότι θα λειτουργούσε η συνείδηση τους, αλλά αντίθετα το 60% αποδείχθηκαν τελείως πειθήνιοι εμπιστευόμενοι τον «Ειδικό» προκαλόντας χωρίς αντίρρηση πόνο στον συνάνθρωπο τους !

Το πείραμα δεν είναι θέσφατο, αλλά παρ” όλες τις αδυναμίες του, δείχνει ότι όταν η εξουσία καταφέρει να επιβληθεί είτε δια της βίας, είτε επιβολής ή ηθικής ανωτερότητας κι αυθεντίας, το άτομο δείχνει μια περίεργη ενδοτικότητα.

Φυσικά αυτό δεν αναιρεί την προσωπική ευθύνη και η «διαταγη» αν και αναγκαίος δεν είναι επαρκής όρος για να προβούμε σε βίες πράξεις.

Για παραδείγμα τα μέλη της Χρυσής Αυγής έχουν προ πολλού εν πλήρη συνείδηση αποδεχθεί εκ των προτέρων ότι οι στρατιωτική εκπαίδευση και οι ασκήσεις ακριβείας δεν είναι για να πάνε βόλτα και να μοιράζουν απλά φυλλάδια της οργάνωσης και μάλιστα και μετά την δολοφονία του Παύλου Φύσσα δεν υπάρχουν ούτε οι προφάσεις.

Αλλά μην ξεχνάμε και το ότι το 40% αρνήθηκε να συνεχίσει το πείραμα.

Η Παιδεία και οι ηθικές αξίες, όχι ως ηθικολογία αλλά ως αξονας κοινωνικής συνοχής κι αλληλεγγύης είναι λόγοι που μπορούν να μας δώσουν την δυναμη να αρνηθούμε.

Ειμαστε θύματα όσο θέλουμε να είμαστε θύματα και έχουν εξουσία και δύναμη όσο εμείς τους δίνουμε αυτή την εξουσία και την δύναμη να μας εξουσιάζουν. Οταν σταματήσουμε να είμαστε υπάκουοι υπήκοοι κι αρχίσουμε να είμαστε πολίτες.

Οπως ο ήρωας του Καμύ στην ΠΤΩΣΗ ακούει κάποιον να πνίγεται κι αδιαφορεί, για να τον σώσει κάποιος άλλος, άλλωστε έκανε κρυο κι αυτό ήταν η αιτία να αλλάξει όλη του η ζωή και να γίνει «Δικαστής και Κριτής» των πάντων και να μας θυμίζει ότι η σκλαβιά είναι εύκολη λύση, να έχεις κάποιον να σου υπαγορεύει το πως θα ζείς, θα αγαπάς και θα πεθαίνεις.

Η Ελευθερία αντίθετα είναι δύσκολη γιατί φέρει και το βάρος του αυτεξούσιου, του λάθους της κριτικής αλλά και το προνόμιο της επιλογής.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΕΡΙΧ ΦΡΟΜ – Η ΥΓΙΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΑΛΜΠΕΡ ΚΑΜΥ – Η ΠΤΩΣΗ

Ε.Π.ΠΑΠΑΝΟΥΤΣΟΣ – Η ΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΜΑΣ

ΡΟΖΑ ΛΟΥΞΕΜΠΟΥΡΓΚ – ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ Ή ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ

Πηγή:www.hellasforce.com

Βόμβα για τις επόμενες γενιές των Ελλήνων...

 Η έκθεση της Κομισιόν για τη γήρανση του πληθυσμού, το προσδόκιμο ζωής και την ανάπτυξη της χώρας τα επόμενα 45 χρόνια θα έπρεπε να αποτελέσουν αντικείμενο σοβαρού προβληματισμού σε ένα… σοβαρό κράτος. Πιθανότατα σε πιο προηγμένες χώρες της Ευρώπης, οι προβολές για το 2060 να απασχολήσουν ιδιαίτερα τις κυβερνήσεις και τους αρμόδιους φορείς. Στην Ελλάδα, όμως, τι γίνεται και κυρίως πώς φτάσαμε στο σημείο να λέμε ότι η χώρα γερνά με ταχύτατους ρυθμούς;
Εδώ και τουλάχιστον 30 χρόνια βγαίνουν ανάλογες εκθέσεις που δείχνουν ότι μετατρεπόμαστε σε χώρα γερόντων και συνταξιούχων. Με τα νέα στοιχεία, το προσδόκιμο ζωής την περίοδο 2013-2060 αναμένεται να αυξηθεί κατά 6,9 χρόνια για τους άνδρες (στα 84,9 χρόνια) και κατά 5,7 χρόνια στις γυναίκες (89 έτη το 2060). Ταυτόχρονα θα μειωθεί, όμως, το ποσοστό γονιμότητας και το ακόμη πιο τραγικό: Ο πληθυσμός άνω των 65 ετών μέχρι το 2060 θα αυξηθεί κατά 12,7%, ενώ ο πληθυσμός άνω των 80 θα δει άνοδο κατά 9,5%.
Δεν θα έπρεπε να εκπλήσσεται κανείς από την κακή εξέλιξη για την ελληνική κοινωνία και οικονομία. Τα επόμενα χρόνια τα σημερινά παιδιά θα βρεθούν αντιμέτωπα με μια χώρα γεμάτη με ηλικιωμένους, οι οποίοι ταυτόχρονα θα συντηρούνται με συντάξεις τις οποίες θα καλούνται να καλύπτουν όλο και λιγότεροι εργαζόμενοι. Σήμερα, 3,5 εκατ. εργαζόμενοι συντηρούν περί τα 2,8 εκατ. συνταξιούχους και πρόκειται για ένα σύστημα οριακά βιώσιμο, με την υποσημείωση ότι όλοι οι εργαζόμενοι πληρώνουν τις εισφορές τους. Κάτι που ειδικά στα χρόνια της κρίσης δεν συμβαίνει, με αποτέλεσμα τα Ταμεία να καταρρέουν.
Ας σκεφτεί λοιπόν κανείς τι πρόκειται να συμβεί σε λίγα χρόνια από σήμερα όταν θα αυξηθούν οι ηλικιωμένοι -και συνταξιούχοι- και θα μειωθούν οι εργαζόμενοι που καταβάλλουν εισφορές.
Τι έχει κάνει, ωστόσο, το ελληνικό κράτος για να σταματήσει το δημογραφικό σοκ που έρχεται και που θα προκαλέσει ανεπανόρθωτες ζημιές και στην οικονομία; Απολύτως τίποτε, αντιθέτως με σειρά μέτρων επιδεινώνει την ήδη κακή κατάσταση.
Οταν π.χ. έχουν κοπεί και τα ελάχιστα κίνητρα που υπήρχαν για να αυξηθούν οι γεννήσεις, πώς μπορεί να περιμένει κανείς αύξηση του ποσοστού γονιμότητας; Οταν ακόμη και οι φοροελαφρύνσεις για την αγορά σπιτιού δεν υφίστανται πλέον ή τα επιδόματα τέκνων χορηγούνται σε όλο και πιο ασφυκτικά πλαίσια, είναι δεδομένο ότι θα αυξηθούν οι άτεκνες οικογένειες ή εκείνες που έχουν μόνο ένα παιδί.
Για να μη μιλήσει κανείς για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενες γυναίκες, κυρίως στον ιδιωτικό τομέα, σε ό,τι αφορά την κύηση και εν συνεχεία την ανατροφή των παιδιών τους.
Σε άλλες χώρες παρέχονται οικονομικά κίνητρα για να γεννιούνται περισσότερα παιδιά, δίνονται άδειες μετ” αποδοχών στις μητέρες να μεγαλώνουν τα παιδιά τους και στους πατέρες υπάρχουν στηρίγματα τόσο από το κράτος όσο και από τον εργασιακό τους χώρο για να στηρίζουν την οικογένειά τους.
Στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια των μνημονίων, κοινωνική πολιτική στήριξης των οικογενειών απλά δεν υφίσταται. Με αποτέλεσμα να καταδικάζουμε τις επόμενες γενιές σε ένα δυσοίωνο μέλλον. Ενα μέλλον με συσσωρευμένο δημόσιο χρέος και με μια χώρα γηρασμένη. Ισως αυτό το σκηνικό να είναι μεγαλύτερη «βόμβα», από τη σημερινή οικονομική κατάσταση της Ελλάδας.

                                                                          Πηγή: Ημερησία / Βασίλης Σ. Κανέλλης

25 χρόνια από την ίδρυση της "Ορχήστρας των Χρωμάτων"

Σαν σήμερα, στις 14 Νοεμβρίου το 1989 ο Μάνος Χατζιδάκις ιδρύει την Ορχήστρα των Χρωμάτων, για να παρουσιάσει «πρωτότυπα προγράμματα που συνήθως δεν καλύπτονται από τις συμβατικές συμφωνικές ορχήστρες», την οποία διηύθυνε μέχρι το 1993, λίγο πριν το τέλος της ζωής του. Η Ορχήστρα των Χρωμάτων με μαέστρο τον Χατζιδάκι έδωσε 20 συναυλίες και 12 ρεσιτάλ ελληνικού και διεθνούς ρεπερτορίου με Έλληνες και ξένους σολίστ.

Εντυπωσιακή τρισδιάστατη ξενάγηση στον τάφο της Αμφίπολης!

Γιάννη Ρίτσου"Το καπνισμένο τσουκάλι"

Γιάννης Ρίτσος: “Ανάβω στίχους για να ξορκίσω το κακό στη χώρα”

«(…) να μην κάνεις κατάχρηση της εξουσίας που σου δόθηκε στ’ όνομα του μεγαλύτερου ιδανικού της ελευθερίας,

να μην κάνεις κατάχρηση περιαυτολογίας στ’ όνομα του αντιατομισμού,

να μην κάνεις αγώνα προσωπικής επικράτησης στ’ όνομα της σεμνής, ανώνυμης μάζας (…)».

Με τον Οδυσσέα Ελύτη και τον Μίκη 

    «Ανάμεσα σε τόσες νύχτες, τόσους βράχους, τόσους σκοτωμένους - είπε - εσύ Επανάσταση, μας άνοιξες τις φαρδιές λεωφόρους/ για μια πανανθρώπινη συνάντηση. (…)/ 
    Αν τίποτ' άλλο δεν κερδίσαμε, - είπε - μάθαμε τουλάχιστον/ πως αύριο θα συναντηθούμε (…)»

Με τον Στέλιο Καζαντζίδη και τον Λάκη Χαλκιά

    «Δε θέλαμε να πεθάνουμε. Κανένας δεν ήθελε να πεθάνει./ Δεν ήταν εύκολο - μην πεις - δεν ήταν εύκολο.(...)/ Ο Αλέκος είπε:/ "Σκέψου η ζωή να τραβάει το δρόμο της, και συ να λείπεις,/ να 'ρχονται οι Ανοιξες με πολλά διάπλατα παράθυρα, και συ να λείπεις, να 'ρχονται τα κορίτσια στα παγκάκια του κήπου με χρωματιστά φορέματα, και συ να λείπεις,(…)/ δυο στόματα να φιλιούνται στον ίσκιο, και συ να λείπεις,/ σκέψου δυο χέρια να σφίγγονται, και σένανε να σου λείπουν τα χέρια/ δυο κορμιά να παίρνονται, και συ να κοιμάσαι κάτου απ' το χώμα/ και τα κουμπιά του σακακιού σου ν' αντέχουν πιότερο από σένα κάτου απ' το χώμα/ κι η σφαίρα η σφηνωμένη στην καρδιά σου να μη λιώνει, όταν η καρδιά σου, που τόσο αγάπησε τον κόσμο, θα 'χει λιώσει".(...)/

    Την ίδια νύχτα πιάσαν τον Αλέκο./ Ο Αλέκος δε μαρτύρησε. Ο Αλέκος έμεινε κρεμασμένος τρία μερόνυχτα. Δε μαρτύρησε./ Ο Αλέκος πέθανε σα μέλος του Κόμματος./ Πέθανε σαν αληθινός σύντροφος. Την τελευταία στιγμή φώναξε: "Είναι χιλιάδες άστρα μέσα μας. Δεν μπορείτε να τα σκοτώσετε"./ Ετούτα τ' άστρα τα 'δωσε ο Αλέκος στη σημαία του Κόμματος (...)

    (…) να λείπεις - δεν είναι τίποτα να λείπεις.

Αν έχεις λείψει για ό,τι πρέπει,

θα 'σαι για πάντα μέσα σ' όλα εκείνα που γι' αυτά έχεις λείψει,

θα 'σαι για πάντα μέσα σ' όλο τον κόσμο».

    «Ήταν μακρύς ο δρόμος ως εδώ. Πολύ μακρύς, αδελφέ μου./ Οι χειροπέδες βάραιναν τα χέρια./ Τα βράδια που ο μικρός γλόμπος κουνούσε το κεφάλι του λέγοντας “πέρασε η ώρα”/ εμείς διαβάζαμε την ιστορία του κόσμου σε μικρά ονόματα/ σε κάποιες χρονολογίες σκαλισμένες με το νύχι στους τοίχους των φυλακών/ σε κάτι παιδιάστικα σχέδια των μελλοθάνατων (...)/ πίσω απ' τα σίδερα του τμήματος μεταγωγών/ κοντά στο θάνατο που δε λέει “αύριο”/ ανάμεσα σε χιλιάδες δεκανίκια από πικρά σακατεμένα χρόνια/ εσύ λες “αύριο” και κάθεσαι ήσυχος και βέβαιος/ όπως κάθεται ένας δίκαιος άνθρωπος αντίκρυ στους ανθρώπους./
    Αυτά τα κόκκινα σημάδια στους τοίχους μπορεί να 'ναι κι από αίμα - όλο το κόκκινο στις μέρες μας είναι αίμα - μπορεί να 'ναι κι απ' το λιόγερμα που χτυπάει στον απέναντι τοίχο/ Κάθε δείλι τα πράγματα κοκκινίζουν πριν σβήσουν/ κι ο θάνατος είναι πιο κοντά(...)/
    Κείνες τις ώρες σφίγγεις το χέρι του συντρόφου σου,/ γίνεται μια σιωπή γεμάτη δέντρα/ το τσιγάρο κομμένο στη μέση γυρίζει από στόμα σε στόμα/ όπως ένα φανάρι που ψάχνει το δάσος - βρίσκουμε τη φλέβα/ που φτάνει στην καρδιά της άνοιξης.
    Χαμογελάμε(…)/  Αύριο μπορεί να μας σκοτώσουν. Αυτό το χαμόγελο/ κι αυτόν τον ουρανό δεν μπορούν να μας τα πάρουν (...)»

    «Και να αδελφέ μου που μάθαμε να κουβεντιάζουμε ήσυχα κι απλά/ Καταλαβαινόμαστε τώρα, δε χρειάζονται περισσότερα./ Κι αύριο λέω θα γίνουμε ακόμα πιο απλοί./ Θα βρούμε αυτά τα λόγια που παίρνουνε το ίδιο βάρος σ' όλες τις καρδιές, σ' όλα τα χείλη./

    Έτσι να λέμε πια τα σύκα-σύκα και τη σκάφη-σκάφη./ Κι έτσι που να χαμογελάνε οι άλλοι και να λένε,/ "Τέτοια ποιήματα, σου φτιάχνουμε εκατό την ώρα"./ Αυτό θέλουμε κι εμείς./

    Γιατί εμείς δεν τραγουδάμε για να ξεχωρίσουμε αδελφέ μου απ' τον κόσμο./

Εμείς τραγουδάμε για να σμίξουμε τον κόσμο./(...)

    Ήταν μακρύς ο δρόμος ως εδώ... δύσκολος δρόμος./ Τώρα είναι δικός σου αυτός ο δρόμος. Τον κρατάς/ όπως κρατάς το χέρι του φίλου σου και μετράς το σφυγμό του/ πάνου σε τούτο το σημάδι που άφησαν οι χειροπέδες./

Κανονικός σφυγμός. Σίγουρο χέρι. Σίγουρος δρόμος».

Με τον Μάνο Κατράκη στη Μακρόνησο

    «Α. Β. Γ./ Τρία μεγάλα γράμματα/ γραμμένα μ' ασβέστη στη ραχοκοκαλιά της Μακρόνησος.(…)/ Α' Τάγμα. Β' Τάγμα. Γ' Τάγμα.(…)/ Α.Β.Γ./ 300 σκοτωμένοι (…)/ Α.Β.Γ/ 600 τρελοί (…)/ Α.Β.Γ./ 900 κουτσοί./ Ζήτω ο βασιλεύς Παύλος.(…)/
    ΜΑΚΡΟΝΗΣΟΣ - ΜΑΚΡΟΝΗΣΟΣ – ΜΑΚΡΟΝΗΣΟΣ(…)/ Σε τούτα τα βράχια τουφεκίστηκαν οι 300 του Α' Τάγματος, τούτα τα φύκια είναι μια τούφα μαλλιά ξεκολλημένα μαζί με το δέρμα απ' το καύκαλο ενός συντρόφου που αρνήθηκε να υπογράψει δήλωση(…)/ Τα συρματοπλέγματα./
    Α.Β.Γ./ Μαύρο, κατάμαυρο τοπίο με σφιγμένα δόντια,/ κόκκινο, κατακόκκινο τοπίο με σφιγμένη γροθιά, μαύρη και κόκκινη καρδιά πηγμένη στο αίμα της/ κι ένας κόκκινος ήλιος πηγμένος μες στο αίμα του».

    «Γιε μου, σπλάχνο των σπλάχνων μου, καρδούλα της καρδιάς μου,/ πουλάκι της φτωχιάς αυλής, ανθέ της ερημιάς μου,/ Πώς κλείσαν τα ματάκια σου και δε θωρείς που κλαίω/ και δε σαλεύεις, δε γρικάς τα που πικρά σου λέω;(...)/

    Πουλί μου, εσύ που μου 'φερνες νεράκι στην παλάμη/ πώς δε θωρείς που δέρνουμαι και τρέμω σαν καλάμι;/ Στη στράτα εδώ καταμεσής τ' άσπρα μαλλιά μου λύνω/ και σου σκεπάζω της μορφής το μαραμένο κρίνο.(...)/

    Μέρα Μαγιού μου μίσεψες, μέρα Μαγιού σε χάνω,/ άνοιξη, γιε, που αγάπαγες κι ανέβαινες απάνω/  Στο λιακωτό και κοίταζες και δίχως να χορταίνεις/ άρμεγες με τα μάτια σου το φως της οικουμένης(...)/

    Και μου ιστορούσες με φωνή γλυκιά, ζεστή κι αντρίκεια/ τόσα όσα μήτε του γιαλού δε φτάνουν τα χαλίκια/ Και μου 'λεες, γιε, πως όλ' αυτά τα ωραία θα 'ναι δικά μας,/ και τώρα εσβήστης κι έσβησε το φέγγος κι η φωτιά μας./

    Βασίλεψες, αστέρι μου, βασίλεψε όλη η πλάση,/ κι ο ήλιος, κουβάρι ολόμαυρο, το φέγγος του έχει μάσει./ Κόσμος περνά και με σκουντά, στρατός και με πατάει/ κι εμέ το μάτι ουδέ γυρνά κι ουδέ σε παρατάει./

    Και δες, μ' ανασηκώνουνε χιλιάδες γιους ξανοίγω,/ μα, γιόκα μου, απ' το πλάγι σου δε δύνουμαι να φύγω./ Ομοια ως εσένα μου μιλάν και με παρηγοράνε/ και την τραγιάσκα σου έχουνε, τα ρούχα σου φοράνε.(...)/

     Και να που ανασηκώθηκα το πόδι στέκει ακόμα,/ φως ιλαρό, λεβέντη μου, μ' ανέβασε απ' το χώμα./ Τώρα οι σημαίες σε ντύσανε. Παιδί μου, εσύ, κοιμήσου,/ κι εγώ τραβάω στ' αδέρφια σου και παίρνω τη φωνή σου./

    Γλυκέ μου, εσύ δε χάθηκες, μέσα στις φλέβες μου είσαι./ Γιε μου, στις φλέβες ολουνών, έμπα βαθιά και ζήσε./ Δες, πλάγι μας περνούν πολλοί, περνούν καβαλαραίοι, -/ όλοι στητοί και δυνατοί και σαν κι εσένα ωραίοι./

    Ανάμεσά τους, γιόκα μου, θωρώ σε αναστημένο, -/ το θώρι σου στο θώρι τους μυριοζωγραφισμένο.(...)/

    Κι ακολουθάς και συ νεκρός, κι ο κόμπος του λυγμού μας/ δένεται κόμπος του σκοινιού για το λαιμό του οχτρού μας./ Κι ως το 'θελες (ως το 'λεγες τα βράδια με το λύχνο)/ ασκώνω το σκεβρό κορμί και τη γροθιά μου δείχνω./

    Κι αντίς τ' άφταιγα στήθια μου να γδέρνω, δες, βαδίζω/ και πίσω από τα δάκρυα μου τον ήλιον αντικρίζω./ Γιε μου, στ' αδέρφια σου τραβώ και σμίγω την οργή μου,/ σου πήρα το ντουφέκι σου, 

κοιμήσου, εσύ, πουλί μου».

    «Γιε μου, είχε συναχτεί προψές το βράδι/ όλ' η φτωχολογιά μας, η αργατειά μας/ οι ματιές τους αστράφταν στο σκοτάδι/ σαν κάρβουνα πυρά και τρομερά/ κι ανάμεσά τους χτύπαγε η καρδιά μας/ γιομάτη εμπιστοσύνη και χαρά/
    Έτσι, καθώς με κλείναν γύρα – γύρα/ μορφές που ιδρώσαν, κλάψαν και πασκίσαν,/ ψημένες απ' του πέλαου την αρμύρα,/ σκαμμένες απ' το κρύο κι απ' το χιονιά,/ ένιωσα, τάχα, αδέλφια μου πως είσαν/ κ' ήβρα στη σκιά τους ήλιο, απανεμιά/
    Στη μέση της πλατείας κάποιος μιλούσε/ δεν ξέρω ποιος, μα ξέρω ότι η λαλιά του/ την ίδια την καρδιά μου αντιλαλούσε:/ "Μας κλέβουν τον ιδρώ μας, το ψωμί,/ για να φτιάξουνε σύνεργα θανάτου,/ και βόλια μας πετούν για πλερωμή"./
    Και τότε οι γαλονάδες πέσαν, γιε μου,/ κ' είδα να δέρνουν, να τσαλαπατάνε/
κ' είδα τη φρίκη ακέρια του πολέμου./ Μας λένε: "οι Τούρκοι, οι Βούλγαροι είναι οχτροί"/ μα τους Ρωμιούς, Ρωμιοί να τους χτυπάνε;/ Γιε μου, έχεις δίκιο, εχτροί μας είναι Αυτοί».

    «Είναι λάθος να χωρίζουμε την ποίηση σε κατηγορίες. Η ποίηση είναι απέραντη σαν τη ζωή, ένα διαρκές γίγνεσθαι. Στο χώρο της δεν υπάρχουν όρια, δεν υπάρχουν απαγορεύσεις.
     Σε μια ομιλία του ο Ελυάρ είχε πει ότι, ενώ παλιότερα πίστευε πως υπάρχουν λέξεις απαγορευμένες για την ποίηση, αργότερα πείστηκε πως δεν ίσχυε κάτι τέτοιο. Μέσα και πάνω στις λέξεις του ποιητή αποτυπώνονται πολιτιστικές μνήμες αιώνων, αποθησαυρίζεται η παγκόσμια ιστορία.
    Το ποίημα ξεπηδάει από μιαν ανάγκη ν' αποδοθεί η σιωπή, από μιαν εντολή της ανθρώπινης προϊστορίας, ιστορίας και μεθιστορίας. Μια εντολή που δίνεται στον ποιητή άθελά του κι εκφράζεται μέσα απ' αυτόν.
     Γράφοντας ποίηση κάνει, χωρίς να το ξέρει, μια μάχη, σώμα με σώμα, με το θάνατο. Κι όταν λέμε θάνατο δεν εννοούμε μόνο τον φυσικό, αλλά και όλες τις μορφές κοινωνικού θανάτου.

     Η καταπίεση, η σκλαβιά, οι επιθυμίες που δεν εκπληρώνονται, όλα αυτά είναι μια καθημερινή εκτέλεση, ένας θάνατος. Κι όσο θα υπάρχει ο θάνατος, θα υπάρχει και η αντίσταση στο θάνατο. Μια αναμέτρηση μ' αυτή τη μορφή του θανάτου είναι η πολιτική ποίηση (ή τουλάχιστον η δική μου πολιτική ποίηση) μια μάχη για να φτάσουμε στο "αταξικό γαλάζιο"».Με την Φαλίτσα και την κόρη τους, την Ερη

    «(...) Α, ναι, πόσες ανόητες μάχες, ηρωισμοί, φιλοδοξίες, υπεροψίες,/ θυσίες και ήττες και ήττες, κι άλλες μάχες, για πράγματα που κιόλας/ ήταν από άλλους αποφασισμένα, όταν λείπαμε εμείς. Και οι άνθρωποι, αθώοι/ να χώνουν τις φουρκέτες των μαλλιών μες στα μάτια τους, να/ χτυπούν το κεφάλι/ στον πανύψηλο τοίχο, γνωρίζοντας βέβαια πως ο τοίχος δεν πέφτει/ ούτε ραγίζει καν, να δουν τουλάχιστον μέσ' από μια χαραμάδα/ λίγο γαλάζιο ασκίαστο απ' το χρόνο και τη σκιά τους.

    Ωστόσο - ποιος ξέρει -ίσως εκεί που κάποιος αντιστέκεται χωρίς ελπίδα, ίσως εκεί να/ αρχίζει η ανθρώπινη ιστορία, που λέμε, κι η ομορφιά του άνθρωπου (...).»

Στον Αϊ - Στράτη…

    «Τα καζάνια του λαϊκού συσσιτίου χτυπάν όλη νύχτα σαν ταμπούρλα./ Νύχτα αποφασισμένη. Συνοικίες γκαστρωμένες/  με την κοιλιά τους βαριά από πείνα από καημό κι από άγιο μίσος. Πάνου στο πεζούλι/ ο λαϊκός ρήτορας: / "Σύντροφοι". Τίποτ' άλλο. Ενα σπίρτο. Το φυτίλι./  Κι οι μεγάλες δρασκελιές μιας σημαίας πάνου απ' τον ύπνο./ Κι η μεγάλη αψίδα της νύχτας όλη βαμμένη με πελώρια σφυροδρέπανα αγρύπνιας (...)/
    Ένα παράθυρο ανοίγει. Κι ένα άλλο. Αυτός σκουπίζει/ τον ιδρώτα του./ Καλημέρα - είπε. Καλημέρα. Ζέστη σήμερα. Μεγάλη ασβεστωμένη κάτοψη./
Κι η πινακίδα - ξύλινη τετράγωνη - αυτό όλο κι όλο - είπε,/ τίποτ' άλλο -/ στη διασταύρωση εκεί: "Από εδώ προς τον ήλιο". Μεθαύριο/ που θα περνάνε μες στον ήλιο με σημαίες κι εργαλεία/ μπορεί και κάποιος να σταθεί μια σύντομη στιγμή και να ρωτήσει:/ "Ποιος να 'γραψε με τόσο αδέξια γράμματα τούτη την πινακίδα;"/ και κάποιος άλλος ίσως να θυμάται και να πει:/
    "Ο Γιάννης Ρίτσος- ποιητής της τελευταίας προ Ανθρώπου εκατονταετίας"».

  
    «Σηκώθηκα κι έκανα τα τρία βήματα που απομένανε. Με περιμένανε όλοι, όλοι. Δεν έλειπε κανείς, ούτε και η άδεια μου καρέκλα, ούτε η πένα που θα υπόγραφα. Όλοι και όλα ήταν εκεί.

-Δεν θα σας απασχολήσω πολύ κύριοι, είπα.

 -Καθίστε.

-Όχι, ευχαριστώ. Ήρθα μόνο να σας πω ότι δεν θα υπογράψω.

-Πως; Μα το πρωί…

-Έχετε δίκιο. Όμως, πριν μπω εδώ, σταμάτησα και κουβέντιασα με τη συνείδησή μου.

-Έκανες σε κανένα κακό; Τη ρώτησα. Μου είπε: Όχι. Αγαπάς όλο τον κόσμο; Μου απάντησε, ναι. Αγαπάς πολύ την Ελλάδα; Μου είπε: Απέραντα. Βλέπετε κύριοι αυτά τα πράγματα οι άνθρωποι τα ζουν, δεν τα υπογράφουν. Και έφυγα.   

Έτσι που ακουμπούσαν τα μάγουλά μας πάνω στα χέρια μας, είχανε τόσο τρέξει τα δάκρυα που τα μανίκια μας ήτανε μουσκεμένα. Εκείνη την ώρα δεν ζούσαμε. Ήτανε μια υπέροχη κοινωνία.

-Γιάννης Ρίτσος (…)»

( Απόσπασμα από την αφήγηση του ζωγράφου Μάνθου Κέτση, συνεξόριστου του Γιάννη Ρίτσου, για το πώς ο ποιητής αρνήθηκε την υπογραφή δήλωσης μετανοίας στο διοικητήριο των βασανιστών του στη Μακρόνησο – «Γιάννης Ρίτσος, Κινηματογραφική αυτοβιογραφία, Γιώργος και Ηρώ Σγουράκη, έκδοση Αρχείο Κρήτης»)

Ο Γιάννης Ρίτσος,

• που όταν το 1972 ο Πάμπλο Νερούδα παρέλαβε το Νόμπελ Λογοτεχνίας δήλωσε: «Ξέρω κάποιον άλλο με περισσότερα προσόντα γι' αυτή την τιμή: τον Γιάννη Ρίτσο»,
• που ο Παλαμάς έγραψε εκείνο το «παραμερίζουμε, ποιητή, για να περάσεις»,  
• που δεν τιμήθηκε ποτέ με το Νόμπελ Λογοτεχνίας αλλά με φυλακίσεις, με εξορίες και εκτοπίσεις,
• που δεν εννόησε ποτέ να συνθηκολογήσει με τους δεσμοφύλακές του, που ως εξόριστος και δεσμώτης, στις δικές τους προτροπές να «υπογράψει», εκείνος άπλωνε τα χέρια για να του περάσουν κι άλλες χειροπέδες,
• που στις συστάσεις να «συμμορφωθεί», εκείνος απαντούσε γράφοντας ποιήματα ίδια και καλύτερα με εκείνα που τον είχαν οδηγήσει στη φυλακή,
• που ο Αραγκόν έβλεπε στην ποίησή του «το βίαιο τράνταγμα μιας μεγαλοφυΐας»,
• που ο Λειβαδίτης έλεγε ότι η ποίησή του ήταν συνώνυμη ενός κόσμου που «γίνεσαι ικανός και να πεθάνεις ακόμα για έναν τέτοιο κόσμο»,
• που στο ερώτημα αν ήταν ποιητής γιατί ήταν κομμουνιστής ή αν ήταν κομμουνιστής γιατί ήταν ποιητής, εκείνος απευθυνόμενος στον Χαρίλαο Φλωράκη και στο ακροατήριο της εκδήλωσης για τα 75χρονα του ποιητή που διοργάνωσε προς τιμήν του το ΚΚΕ, απαντούσε: «Ο,τι είμαι κι ό,τι έχω σας το χρωστάω»,
• που πορεύτηκε όπως έλεγε ο Σολωμός, κρατώντας «πάντα ανοιχτά, πάντα άγρυπνα τα μάτια της ψυχής μου»,
• που πορεύτηκε με πυξίδα ότι «ο δρόμος ο πιο μακρινός είναι ο πιο κοντινός»,
• που πορεύτηκε μια ζωή λέγοντας ότι «η ζωή θα σε πει σύντροφο, τα έργα σου θα σε κάνουν σύντροφο, να αξίζουν τα έργα σου»

ο Γιάννης Ρίτσος «έφυγε» σαν χθες, πριν από 24 χρόνια, στις 11 Νοέμβρη 1990.

Νίκος Μπογιόπουλος/enikos.gr