Μηνολόγιο Ιουνίου

Και πάλι το μηνολόγιο, του Ιουνίου αυτή τη φορά, από το εξαιρετικό   sarantakos.wordpress.com...

Τε 1	Εφεύρεσις ραδιοφώνου υπό Μαρκόνι
Πε 2	Τα ιερά Θαργήλια (και γενέθλια Γης)
Πα 3	Γεωργίου Μπιζέ και Ιωάννου Στράους του νεωτέρου
Σα 4	Διεθνής Ημέρα των δικαιωμάτων των παιδίων
Κυ 5	Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος
Δε  6	Πυρπόλησις ναυαρχίδος Καραλή υπό Κωνσταντίνου Κανάρη εν Χίω. Και αναχώρησις Ρέη Μπράντμπερη προς τα δίδυμα φεγγάρια του Άρη
Τρ  7	Γενέσιον Παύλου Γκωγκέν
Τε  8	Γενέσιον Ροβέρτου Σούμαν, του συνθέτου
Πε 9	† Καρόλου Ντίκενς
Πα 10	Των εν Διστόμω υπό των χιτλερικών σφαγιασθέντων αθώων
Σα 11	† Ανδρέου Μιαούλη
Κυ 12	† Ρήγα Φερραίου, του εθνομάρτυρος, στραγγαλισμός
Δε 13	† Μιχαήλ Μπακούνιν
Τρ 14	† Νικηφόρου Λύτρα και γενέσιον Ερνέστου Τσε Γκεβάρα
Τε 15	† Κοίμησις Μάνου Χατζιδάκι
Πε 16	† Μάρκου Αυγέρη· αυτοκτονία Άρη Βελουχιώτη στη Μεσούντα
Πα 17	Δίωξις Ιωάννου Συκουτρή επί αθεϊα
Σα 18	Διεθνής Ημέρα Διακηρύξεως των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου
Κυ 19	Ακριβής υπολογισμός της περιμέτρου της Γης υπό Ερατοσθένους
Δε 20	Παγκόσμια ημέρα προσφύγων
Τρ 21	Ευρωπαϊκή Ημέρα Μουσικής
Τε 22	Γαλιλαίου ταπείνωσις προ της Ιεράς Εξετάσεως
Πε 23	Ολυμπιακή ημέρα – Μνήμη βαρώνου Κουμπερτέν
Πα 24	Σύλληψις της ιδέας του Ερυθρού Σταυρού, υπό Ερρίκου Ντυνάν
Σα 25	Γενέσιον Αντωνίου Γκαουντί, του εκκεντρικού αρχιτέκτονος
Κυ 26	Παγκόσμια ημέρα κατά των ναρκωτικών
Δε 27	Αρίωνος του κιθαρωδού διάσωσις υπό δελφίνων
Τρ 28	Γενέσιον Λουδοβίκου Πιραντέλο
Τε 29	† Αιμιλίου Βεάκη
Πε 30	Θάνατος των τριών κοσμοναυτών του διαστημοπλοίου Σογιούζ ΧΙ

Καλό μήνα!

 Ο Ιούνιος ετυμολογείται μάλλον από τη θεά Juno των Ρωμαίων, που είναι το αντίστοιχο της Ήρας. Η λαϊκή του ονομασία είναι Θεριστής, αλλά και Κερασάρης -ευεξήγητη και στις δυο περιπτώσεις η προέλευση του ονόματος.

Μια άλλη λαϊκή ονομασία είναι η «πρωτογιούλης», ενώ ο Ιούλιος που ακολουθεί λέγεται «δευτερογιούλης». Στην Κρήτη λέγονται, αντίστοιχα, Πρωτόλης και Δευτερόλης και έχουν παρετυμολογηθεί από την πρώτη και τη δεύτερη ελιά (ότι τότε δένει ο καρπός).

Ο Ιούνης είναι ο μήνας με τις μεγαλύτερες μέρες του χρόνου. Στις 21 Ιουνίου έχουμε το θερινό ηλιοστάσιο ή λιοτρόπι, και συνάμα τη μεγαλύτερη μέρα του χρόνου. Στο δικό μας γεωγραφικό πλάτος, οι μέρες γύρω στην 21η Ιουνίου διαρκούν σχεδόν 15 ώρες (παρά 12 λεπτά). Βορειότερα, οι μέρες διαρκούν περισσότερο -στο Λονδίνο 16 ώρες και 40 λεπτά, και πιο πάνω φτάνουμε στις λευκές νύχτες.

Στην παλιά αγροτική κοινωνία, οι τελευταίοι μήνες της άνοιξης και οι πρώτοι του καλοκαιριού ήταν οι πιο δύσκολοι, ιδίως για όσους δεν είχαν και ζώα: η καινούργια σοδειά δεν είχε ακόμα θεριστεί ενώ η παλιά είχε τελειώσει ή κόντευε να τελειώσει, τουλάχιστο στα φτωχά νοικοκυριά. Ο Μάης και ο Ιούνης ήταν λοιπόν μήνες στενεμένοι, εξού και η κεφαλονίτικη παροιμία «Ο Μάης έχει τ’ όνομα κι ο Θεριστής την πείνα». Και επειδή τον Ιούνιο η ελιά έχει μεν χάσει τον ανθό της αλλά δεν έχει ακόμα φανερώσει τον καρπό της, μια άλλη παροιμία λέει «Τον Θεριστή ο νοικοκύρης τηράει την ελιά και τραβάει τα μαλλιά του» (επειδή βλέπει σκέτα φύλλα).

Ο Ιούνιος έχει δώσει και τα Ιουνιανά, που ήταν οι πολύνεκρες συγκρούσεις του 1863 μετά την εκδίωξη του Όθωνα και πριν έρθει ο Γεώργιος Α’. Κάποιοι είπαν και για Ιουνιανά του 2011, τις μεγάλες διαδηλώσεις με την περικύκλωση της Βουλής, αλλά αυτά δεν έπιασαν ενώ τα πρώτα έχουν μάλλον ξεχαστεί.

Ένα άλλο θλιβερό χαρακτηριστικό του Ιούνη είναι πως οι δέκα πρώτες μέρες του σημαδεύονται από τέσσερα ναζιστικά ολοκαυτώματα...

                                                          Κ Α Λ Ο  Μ Η Ν Α ! !

Ενα ηθικό κενό...

                                                                                                                      Του Μιχάλη Μητσού

Μια ομάδα οικονομολόγων πραγματοποίησε πριν από λίγα χρόνια έρευνα σε μερικά χωριά της Ελβετίας για να διαπιστώσει αν οι κάτοικοι θα συμφωνούσαν με την κατασκευή ενός εργοστασίου επεξεργασίας πυρηνικών αποβλήτων στην περιοχή τους. Αν και οι κάτοικοι αντιμετώπισαν με δυσαρέσκεια αυτό το ενδεχόμενο, αναγνώρισαν τη σημασία που θα είχε για τη χώρα τους και ψήφισαν θετικά σε ποσοστό 51%. Οι οικονομολόγοι ρώτησαν στη συνέχεια τους κατοίκους πώς θα ψήφιζαν αν η κυβέρνηση τούς αποζημίωνε για τη φιλοξενία του εργοστασίου με ένα ετήσιο ποσό. Το ποσοστό μειώθηκε αμέσως στο 25%.

Το αποτέλεσμα αυτής της έρευνας φαίνεται βέβαια απίστευτο σε μια χώρα σαν την Ελλάδα, με την εμπειρία της Κερατέας. Αλλά αυτό είναι μια άλλη συζήτηση. Ο καθηγητής πολιτικής φιλοσοφίας στο Χάρβαρντ Μάικλ Σαντέλ (που το βιβλίο του «Δικαιοσύνη - Τι είναι το σωστό» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πόλις) χρησιμοποιεί αυτό το παράδειγμα για να δείξει ότι στη ζωή του ανθρώπου δεν μπορεί όλα να αξιολογούνται με οικονομικά κριτήρια. Κι ότι πολλές φορές η αίσθηση καθήκοντος του πολίτη αποδεικνύεται ισχυρότερη από το χρήμα. Για να χρησιμοποιήσουμε ακόμη ένα παράδειγμα: ποιο σύστημα έχει αποδειχθεί αποτελεσματικότερο, η εθελοντική αιμοδοσία που εφαρμόζεται στην Ευρώπη ή η δυνατότητα πώλησης του αίματός τους που έχουν οι φτωχοί στην Αμερική; Το πρώτο, φυσικά.

Ζούμε σε μια κοινωνία όπου όλα έχουν μια τιμή, γράφει ο............59χρονος αμερικανός φιλόσοφος στο νέο του βιβλίο με τίτλο «Τι δεν μπορεί να αγοράσει το χρήμα» (εκδ. Allen Lane). Στο Ντάλας, τα σχολεία πληρώνουν τους μαθητές δύο δολάρια για κάθε βιβλίο που διαβάζουν. Σε πολλές αμερικανικές πόλεις, μπορείς να πληρώσεις 10 δολάρια για να χρησιμοποιείς κατ' αποκλειστικότητα μια λωρίδα κυκλοφορίας για το αυτοκίνητό σου. Στην Ουάσιγκτον, στελέχη των λόμπι πληρώνουν περαστικούς για να τους κρατούν μια θέση στην ουρά για μια ακρόαση στο Κογκρέσο. Στη Βόρεια Καρολίνα, προβλέπεται αμοιβή 300 δολαρίων για όποιον τοξικομανή δέχεται να στειρωθεί. Ακόμη και το κρανίο σου μπορείς να νοικιάσεις: η Air New Zealand πληρώνει ανθρώπους για να ξυρίζουν το κεφάλι τους και να κυκλοφορούν με τατουάζ που διαφημίζουν την εταιρεία.

Σύμφωνα με τη λογική της αγοράς, το κατά πόσον αυτού του είδους οι συναλλαγές είναι ορθές είναι μια ερώτηση χωρίς νόημα. Σημασία έχει μόνο το αποτέλεσμα. Για τον Σαντέλ, πάλι, πρέπει πάντα να τίθενται δύο ερωτήματα. Είναι σωστό να πωλείται ή να αγοράζεται αυτή η δραστηριότητα ή εκείνο το προϊόν; Η απάντηση είναι κατά κανόνα ΟΧΙ. Η αγοραπωλησία αυτή συνιστά υποβάθμιση; Η απάντηση είναι κατά κανόνα ΝΑΙ. «Η θριαμβολογία της αγοράς στη δυτική πολιτική τα τελευταία 30 χρόνια», λέει στην Γκάρντιαν, «συμπίπτει με ένα ηθικό κενό στην καρδιά της δημόσιας συζήτησης. Πρέπει να θυμόμαστε πάντα ότι η οικονομία δεν είναι μια ουδέτερη επιστήμη. Αλλά ένας κλάδος της ηθικής και πολιτικής φιλοσοφίας».

 
                                                                                                                            Πηγή:tanea.gr

Σαν σήμερα το 1941 οι ήρωες Γλέζος και Σάντας κατεβάζουν την γερμανική σημαία από την Ακρόπολη...

Στα τέλη Μαΐου του 1941 είχε συμπληρωθεί ένας μήνας από την παράδοση της Αθήνας στους Γερμανούς, που ολοκλήρωναν τις επιχειρήσεις τους στην Ελλάδα με την κατάληψη της Κρήτης.
Ο Μανώλης Γλέζος  και ο Λάκης Σάντας ήταν δύο νεαροί φοιτητές, που δάκρυζαν, όπως και χιλιάδες Αθηναίοι, βλέποντας τη γερμανική σβάστικα να κυματίζει στην Ακρόπολη. Το χιτλερικό σύμβολο προκαλούσε την ελληνική υπερηφάνεια. Έπρεπε, λοιπόν, να κατέβει.
Το παράτολμο σχέδιο γεννήθηκε στο μυαλό τους ένα ανοιξιάτικο σούρουπο στο Ζάππειο, καθώς αντίκριζαν την Ακρόπολη και στρώθηκαν στη δουλειά για να το υλοποιήσουν. Πήγαν στην Εθνική Βιβλιοθήκη και διάβασαν ό,τι σχετικό με τον Ιερό Βράχο. Στη Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια ανακάλυψαν όλες τις σπηλιές και τις τρύπες της Ακρόπολης. Γρήγορα, αντιλήφθηκαν ότι η μόνη διαδρομή που έπρεπε να ακολουθήσουν για να μην γίνουν αντιληπτοί από τους γερμανούς φρουρούς ήταν μέσω του Πανδρόσειου Άντρου.
Το πρωί της 30ης Μαΐου 1941, ο Γλέζος και ο Σάντας πληροφορήθηκαν από το ραδιόφωνο ότι η Κρήτη είχε πέσει. Οι Γερμανοί με προκηρύξεις κόμπαζαν για το κατόρθωμά τους. Οι δύο νέοι αποφάσισαν να δράσουν το ίδιο βράδυ. Όπλα δεν είχαν, παρά μόνο ένα φαναράκι κι ένα μαχαίρι. Η ώρα είχε φθάσει 9:30 το βράδυ. Η μικρή φρουρά της Ακρόπολης ήταν μαζεμένη στην είσοδο των Προπυλαίων και διασκέδαζε με νεαρές Ελληνίδες, που πουλούσαν τον ερωτά τους, πίνοντας μπύρες και μεθοκοπώντας.
Με άγνοια κινδύνου, πήδηξαν τα σύρματα, σύρθηκαν ως τη σπηλιά του Πανδρόσειου Άντρου και άρχισαν να σκαρφαλώνουν από τις σκαλωσιές, που είχαν φτιάξει οι αρχαιολόγοι για τις ανασκαφές. Φθάνοντας σε απόσταση ολίγων μέτρων από τον ιστό της σημαίας δεν αντιλήφθηκαν κανένα φρουρό και με γρήγορες κινήσεις κατέβασαν από τον ιστό το μισητό σύμβολο του ναζισμού. Ήταν μία τεράστια σημαία, διαστάσεων 4×2 μ. Είχαν φθάσει πια μεσάνυχτα. Οι δύο «κομάντος» δίπλωσαν και πήραν μαζί τους τη σημαία και ακολουθώντας το ίδιο δρομολόγιο απομακρύνθηκαν από την Ακρόπολη, χωρίς και πάλι να γίνουν αντιληπτοί από τους Γερμανούς, που συνέχιζαν τη διασκέδασή τους.
Με έκπληξη η γερμανική φρουρά αντιλήφθηκε νωρίς το πρωί ότι η σβάστικα έλειπε από τον ιστό. Οι γερμανικές αρχές πανικοβλημένες διέταξαν ανακρίσεις. Μόλις στις 11 το πρωί ανάρτησαν μια νέα σημαία στον κενό ιστό.
Γλέζος και Σάντας καταδικάσθηκαν ερήμην σε θάνατο, οι άνδρες της φρουράς εκτελέστηκαν, οι έλληνες διοικητές των αστυνομικών τμημάτων της περιοχής απαλλάχθηκαν από τα καθήκοντά τους, ενώ για τους φύλακες της Ακρόπολης δεν προέκυψε κάποιο ενοχοποιητικό στοιχείο.
Η υποστολή της σβάστικας από την Ακρόπολη αποτέλεσε ουσιαστικά την πρώτη αντιστασιακή πράξη στην κατεχόμενη Αθήνα, μία ενέργεια με συμβολικό χαρακτήρα, αλλά τεράστια απήχηση στο ηθικό των δοκιμαζόμενων Ελλήνων. Το Σεπτέμβριο της ίδιας χρονιάς ιδρύθηκαν οι δύο μεγάλες αντιστασιακές οργανώσεις ΕΑΜ και ΕΔΕΣ.
Κατά τη διάρκεια της Κατοχής, ο Μανώλης Γλέζος συνελήφθη τρεις φορές από τους Γερμανούς, φυλακίστηκε και κατόρθωσε να δραπετεύσει, ενώ ο Λάκης Σάντας ξέφυγε από τους διώκτες του και κατετάγη στον ΕΛΑΣ.

Τα 25 κορυφαία βρετανικά μυθιστορήματα όλων των εποχών...

Μια έρευνα του BBC αναδεικνύει τα εκατό καλύτερα βρετανικά μυθιστορήματα όλων των εποχών. Επιλέγουμε τα εικοσιπέντε πρώτα.
Η Αγγλία είναι αναμφισβήτητα μια χώρα με μεγάλη λογοτεχνική παράδοση. Πριν μερικούς μήνες μια δημοσιογράφος από το BBC πραγματοποίησε έρευνα σχετικά με τα 100 καλύτερα βρετανικά μυθιστορήματα όλων των εποχών, όπως τα βλέπουν οι κριτικοί λογοτεχνίας από όλον τον κόσμο και όχι οι ίδιοι οι Βρετανοί.
Στην έρευνα συμμετείχαν 82 κριτικοί λογοτεχνίας από όλον τον κόσμο: από τις ΗΠΑ, την Ευρώπη, την Ασία, την Αυστραλία, την Ινδία, τη Μέση Ανατολή. Ο κάθε κριτικός έδωσε τη λίστα με τα δικά του 10 καλύτερα μυθιστορήματα, με το πρώτο να κερδίζει δέκα βαθμούς. Στο τέλος όλοι οι βαθμοί προστέθηκαν για να δημιουργήσουν ένα μεγάλο κατάλογο που περιελάμβανε συνολικά 228 τίτλους. Να σημειώσουμε ότι η έρευνα αφορούσε μόνο μυθιστορήματα, αποκλείοντας άλλα λογοτεχνικά είδη, όπως η ποίηση, το θέατρο, τα διηγήματα.
Ακολουθεί η λίστα με τα 25  κορυφαία μυθιστορήματα όπως τα ψήφισαν οι κριτικοί λογοτεχνίας από όλον τον κόσμο. Τα περισσότερα κυκλοφορούν στα ελληνικά από μεγάλους εκδοτικούς οίκους, σε πολύ καλές μεταφράσεις. Αναζητήστε τα!

τα! 
1. Middlemarch του George Eliot (Middlemarch, εκδόσεις Ίνδικτος, μετάφραση: Εύη Γεωργούλη)

2. To the Lighthouse της Virginia Woolf (Μέχρι το φάρο,  εκδόσεις Οδυσσέας, μετάφραση: Έλλη Μαρμαρά) 
3. Mrs Dalloway της Virginia Woolf (Η κυρία Ντάλογουεϊ, εκδόσεις Μίνωας, μετάφραση: Βασιλική Κοκκίνου) 

4. Great expectations του Charles Dickens (Μεγάλες προσδοκίες, εκδόσεις Πόλις, μετάφραση: Άρτεμις Σταμπουλοπούλου)
5. Jane Eyre της Charlotte Brontë (Τζέιν Έυρ, εκδόσεις Σμίλη, μετάφραση: Δημήτρης Γ. Κίκιζας)

6. Bleak House του Charles Dickens (Ο ζοφερός οίκος, εκδόσεις Gutenberg, μετάφραση: Κλαίρη Παπαμιχαήλ) 

7. Wuthering Heights της Emily Brontë (Ανεμοδαρμένα ύψη, εκδόσεις Άγρα, μετάφραση: Άρης Μπερλής)
8. David Copperfield του Charles Dickens (Ντέιβιντ Κόπερφιλντ, εκδόσεις Άγκυρα, μετάφραση: Τασία Καλογρίδου, διασκευή για παιδιά )

9. Frankenstein της Mary Shelley (Φρανκεστάιν, εκδόσεις Μίνωας, μετάφραση: Εύη Βαγγελάτου)
10.  Vanity Fair του William Makepeace Thakeray (Το πανηγύρι της ματαιοδοξίας, εκδόσεις Εξάντας)
11. Pride and Prejudice της Jane Austen (Περηφάνια και προκατάληψη, εκδόσεις Πατάκη, μετάφραση: Αργύρης Χιόνης)

12. 1984 του George Orwell (1984, εκδόσεις Κάκτος, μετάφραση: Νίνα Μπάρτη)
13. The Good Soldier του Ford Madox Ford (Ο καλός στρατιώτης, εκδόσεις Δελφίνι, μετάφραση: Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης)
14. Clarissa του Samuel Richardson (Δεν βρέθηκε μετάφραση στη βάση της biblionet)
15. Atonement του Ian McEwan (Εξιλέωση, εκδόσεις Νεφέλη, μετάφραση: Γιάννης Σκαρπέλος)
16. The Waves της Virginia Woolf (Τα κύματα, εκδόσεις Ύψιλον, μετάφραση: Άρης Μπερλής)
17. Howards End του Edward Morgan Forster (Επιστροφή στο Χάουαρντς Εντ, εκδόσεις Μεταίχμιο, μετάφραση: Γωγώ Αρβανίτη)
18. Remains of the Day του Kazuo Ishiguro (Τ' απομεινάρια μιας μέρας, εκδόσεις Καστανιώτη, μετάφραση: Γιούρι Κοβαλένκο)
19. Emma της Jane Austen (Έμμα, εκδόσεις Σμίλη, μετάφραση: Ανδρέας Παππάς)
20. Persuasion της Jane Austen (Πειθώ, εκδόσεις Σμίλη, μετάφραση: Δημήτρης Γ. Κίκιζας)
21. Heart of Darkness του Joseph Conrad (Η καρδιά του σκότους, εκδόσεις Πατάκη, μετάφραση: Αλεξάνδρα Παπαθανασοπούλου)
22. The History of Tom Jones, a Foundling του Henry Fielding (Η ιστορία του Τομ Τζόουνς, ενός έκθετου, εκδόσεις Πατάκη, μετάφραση: Φώντας Κονδύλης)
23. Jude the Obscure του Thomas Hardy (Τζουντ ο αφανής, εκδόσεις Νεφέλη, μετάφραση: Λητώ Σεϊζάνη)
24. The Golden Notebook της Doris Lessing (Το χρυσό σημειωματάριο, εκδόσεις Καστανιώτη, μετάφραση: Μαργαρίτα Μπονάτσου)
25. White Teeth της Zadie Smith (Λευκό χαμόγελο σε μαύρο φόντο, εκδόσεις Ψυχογιός, μετάφραση: Ρένα Χάτχουτ) 
Στην 26η θέση βρίσκεται ο Άρχοντας των δαχτυλιδιών του J.R.R. Tolkien (κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κέδρος σε μετάφραση Ευγενίας Κόλλια-Χατζηθανάση)
Αξίζει να παρατηρήσει κανείς ότι το «Middlemarch», το κορυφαίο μυθιστόρημα της λίστας, έχει κυκλοφορήσει στα ελληνικά από την Ίνδικτο,  έναν μικρό αλλά πολύ αξιόλογο εκδοτικό οίκο που αγαπάει την κλασική λογοτεχνία. Θυμίζουμε ότι από τον Ίνδικτο κυκλοφορήσαν οι νέες μεταφράσεις του Ντοστογιέφσκι
Η Βιρτζίνια Γουλφ έχει δύο μυθιστορήματα στην πρώτη δεκάδα: «Η Κυρία Νταλαγουέι» κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις εκδόσεις Μίνωας και από τις εκδόσεις Μεταίχμιο, ενώ το μυθιστόρημά της «Στο Φάρο» κυκλοφορεί από μικρούς εκδοτικούς οίκους (Οδυσσέας,Ύψιλον) και είναι μάλλον δύσκολο να το βρει κανείς.
Ο Τσαρλς Ντίκενς, με τρία μυθιστορήματα στην πρώτη δεκάδα,  μάλλον είναι ο κορυφαίος βρετανός μυθιστοριογράφος. «Ο Ζοφερός οίκος» κυκλοφορεί στα ελληνικά στην εξαιρετική μετάφραση της Κλαίρης Παπαμιχαήλ (από τις εκδόσεις Gutenberg). Το «Μεγάλες Προσδοκίες» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πόλις και τις εκδόσεις Πατάκη, ενώ το «Ντέιβιντ Κόπερφιλντ» κυκλοφορεί στα ελληνικά μόνο στην έκδοση για παιδιά.
Γεγονός είναι ότι  τα κλασικά μυθιστορήματα της λίστας (Μεγάλες προσδοκίες, Τζέιν Έυρ, Ανεμοδαρμένα ύψη, Περηφάνια και προκατάληψη, Έμμα) κυκλοφορούν σε πολλές και διαφορετικές εκδόσεις και διασκευές «για παιδιά και για νέους» και λιγότερο ως πλήρη λογοτεχνικά έργα που απευθύνονται σε ενήλικες αναγνώστες....

                                                                                   Πηγή: http://www.bbc.com/culture/

Η Πολιορκία και η Άλωση της Πόλης...

Θεόφιλος Χατζημιχαήλ, Η Άλωση της Κωνσταντινούπολης

"...Η ρήγισσα, από εκείνη τη στιγμή που την αποχαιρέτισε ο καίσαρ, έλαβε και το σχήμα. Οι στρατηγοί κι οι άρχοντες που έμειναν εκεί πήραν τη ρήγισσα και τις αρχοντοπούλες και πολλές άλλες νεαρές γυναίκες και τις έστειλαν με τα καράβια και τα κάτεργα του Γιουστινιάνη στα νησιά και στο Μωριά στους συγγενείς τους.

Ο λαός στους δρόμους και τα σπίτια δεν υποτάχθηκε στους Τούρκους, αλλά τους επολέμαγε κι εσκότωσαν πολλούς εκείνη την ημέρα, αλλά έπεσαν και πολλοί από αυτούς τους ίδιους, καθώς και γυναίκες και παιδιά` κι άλλους τους εσκλάβωναν οι Τούρκοι.
Αυτοί που ήταν απάνω στις τάπιες δεν θέλησαν να τις παραδώσουν, επολέμησαν με τους Τούρκους και στις δυο μεριές - με κείνους που ήταν ακόμα όξω και με τους άλλους μέσα στην πόλη` κι όταν την ημέρα τους ενίκαγαν οι Τούρκοι, αυτοί κατέβαιναν στους κρυψώνες και τις νύχτες έβγαιναν κι εχτύπαγαν τους Τούρκους. Μα κι άλλοι άντρες, γυναίκες και παιδιά, τους έρριχναν  ψηλά από τα σπίτια κεραμίδες και τούβλα ή έβαναν φωτιά στις ξύλινες σκεπές των σπιτιών και τους επολέμαγαν μ' αναμμένα δαυλιά, τους έκαναν πολλές και μεγάλες ζημιές, τόσο που εφοβήθηκαν οι πασάδες κι οι σαντζάκ - μπέηδες και δεν ήξεραν τι να κάνουν, αλλά έστειλαν στο Σουλτάνο και του είπαν : " Αν ο ίδιος δεν έμπεις στην πόλη, είναι αδύνατο να την πάρουμε". Αυτός είχε βάλει να ψάχνουν παντού για τον καίσρα και τη ρήγισσα και δεν αποφάσιζε να έμπει` το σκέφτηκε πολύ κι είπε  να φέρουν μπροστά του όσους άρχοντες και στρατηγούς έπιασαν σκλάβους στις μάχες ή οι ίδιοι παραδόθηκαν στα χέρια των πασάδων` τους έδωκε το λόγο της τιμής του - και δώρα έταξε - και τους έστειλε μαζί με τους πασάδες  και τους σαντζάκ - μπέηδες ν' αναγγείλουν στους κατοίκους σ' όλους τους δρόμους και σ' αυτούς εκεί που εκράτηγαν τις τάπιες τον λόγο και τον όρκο του Σουλτάνου: να πάψουν τον πόλεμο χωρίς κανένα φόβο ότι θα τους θανατώσουν ή θα τους σκλαβώσουν` κι αν όχι - όλους σας τότε, και τις γυναίκες σας και τα παιδιά σας, θα σας φάει το μαχαίρι.

Έγινε κι αυτό. Έτσι έπαψε ο πόλεμος και παραδόθηκαν όλοι στα χέρια των αρχόντων, των στρατηγών και των πασάδων` μόλις το άκουσε ο Σουλτάνος εχάρηκε κι έστειλε να καθαρίσουν την πόλη, τους δρόμους και τις πλατείες, και την 11η ημέρα έβαλε πάλι τους σαντζάκ - μπέηδες να πιάσουν  τους δρόμους  με πολλούς  στρατιώτες μήπως γίνει καμιά προδοσία. Κι ο ίδιος, μαζί μ' όλους τους αξιωματούχους του σεραγιού, εμπήκε από την πύλη του αγίου Ρωμανού κι επήγε στη μεγάλη εκκλησία` εκεί μέσα ήταν ο Πατριάρχης κι όλος ο κλήρος κι αμέτρητος λαός, επίσης γυναίκες και παιδιά` κι έφτασε στην πλατεία, μπροστά στη μεγάλη εκκλησία, ξεπέζεψε κι έπεσε με το πρόσωπο χάμω στη γη, επήρε χώμα με το χέρι του και το εσκόρπισε στο κεφάλι του` έτσι ευχαριστούσε το Θεό. Κι αφού εθαύμασε το μέγιστο αυτό κτίσμα είπε τα ακόλουθα : " Αλήθεια, οι άνθρωποι αυτοί ήρθαν κι έφυγαν κι ύστερα από κείνους άλλοι τέτοιοι ποτέ δεν θα υπάρξουν". Εμπήκε και στο ναό κι είδε  την αίσχιστη ερήμωση μέσα στο ιερό του Θεού κι επήγε κι εστάθηκε εκεί ακριβώς, στ' άγια των αγίων. Ο Πατριάρχης κι όλος ο κλήρος και λαός έσυραν βοή με δάκρυα και θρήνους κι έπεσαν να τον προσκυνήσουν. Τους έδωσε με το χέρι σημείο να σηκωθούν και τους είπε: " Γνώριζε, Αναστάσιε, κι εσύ κι ο κλήρος σου κι όλος ο λαός ότι από σήμερα και στο εξής κανείς να μη φοβάται την οργή μου, κανείς δεν θα θανατωθεί, ούτε θα σκλαβωθεί πλέον". Και γυρίζοντας στους πασάδες και τους σαντζάκ - μπέηδες είπε ν' απαγορέψουν σ' όλο το στρατό και σε κάθε αξιωματούχο  του σεραγιού μου κανέναν να μην πειράξουν από τους κατοίκους της πόλης, ούτε τις γυναίκες τους, ούτε τα παιδιά τους, κανέναν να μην σκοτώσουν, ούτε να πάρουν σκλάβο τους, ούτε καμιά άλλη εχθρική πράξη` κι όποιος παραβεί τη διαταγή μας θα πεθάνει κακό θάνατο. Και διάταξε να βγουν από το ναό κι ο κάθε ένας να πάει στο σπίτι του` ήθελε να μείνει αυτός εκεί και να ιδεί τον καλλωπισμό και τους θησαυρούς του ιερού και ν' αληθέψει ο χρησμός: " Και θα πέσει το χέρι του επί τα ιερά του θυσιαστηρίου και θα τα πάρει και θα τα διαμοιράσει στους υιούς του διαβόλου". Έβγαινε ο λαός ίσαμε την ένατη ώρα και πολλοί άλλοι έμεναν ακόμα μέσα - κι αυτός δεν είχε άλλη υπομονή να περιμένει  κι εβγήκε από το ναό. Σαν είδε ότι εγέμισε απόξω η πλατεία από αυτούς που έβγαιναν κι όλοι οι δρόμοι ήταν γεμάτοι, απόρησε πώς μέσα από ένα ναό εβγήκε τόσο πλήθος` κι ετράβηξε για το ανάκτορο του καίσαρα.

Εκεί ένας σέρβος εβγήκε μπροστά του και του έφερε το κεφάλι του καίσαρα. Αυτός καταχάρηκε κι εφώναξε αμέσως τους άρχοντες και στρατηγούς κι ερώτησε να μάθει αν αλήθεια είναι του καίσαρα το κεφάλι. Εκείνοι κατατρομαγμένοι αποκρίθηκαν; " Είναι το αληθινό κεφάλι του καίσαρα". Τότε αυτός το ασπάστηκε κι είπε: " Μα την αλήθεια, ο ίδιος ο Θεός σ' έφερε στον κόσμο και σ' έκαμε και καίσαρα` γιατί λοιπόν να πας έτσι άδικα χαμένος;". Κι έστειλε την κεφαλή στον Πατριάρχη να την χρυσώσει και να την ασημώσει και να την φυλάξει καταπώς αυτός γνωρίζει. Ο Πατριάρχης επήρε την κάρα και την εκλείδωσε σε αργυρό και χρυσωμένο σκεύος και την έκρυψε στη μεγάλη εκκλησία κάτω από την αγία τράπεζα. Από άλλους όμως ακούσαμε ότι κάποιοι που εσώθηκαν, από αυτούς που ήταν μαζί με τον καίσαρα στη Χρυσή Πύλη, επήραν κρυφά το σώμα, εκείνη την ίδια νύχτα, και το επήγαν στον Γαλατά και εκεί τον έχουν θαμμένον.

Και για τη ρήγισσα έγιναν μεγάλες έρευνες κι ανακρίσεις` κάποιοι επήγαν κι είπαν στο Σουλτάνο ότι ο μέγας δούκας, ο μέγας δομέσρτιχος των ανακτόρων κι ο γιός του πρωτοστράτορα Αντρέας κι ο ανιψιός του Ασάν Θωμάς Παλαιολόγος κι ο έπαρχος της πόλης Νικόλαος εφυγάδεψαν τη ρήγισσα με το καράβι. Είπε λοιπόν να τους βασανίσουν και να τους θανατώσουν..."

Οι σκηνές της Άλωσης είναι από το Ρωσικό Χρονικό του Νέστορα Ισκεντέρη , Η Πολιορκία και η Άλωση της Πόλης σε απόδοση,  εισαγωγή και σχόλια Μήτσου Αλεξανδρόπουλου.

Στο τέλος του Χρονικού παρατίθεται "Το Σημείωμα του Χρονικογράφου" :

" Τα έγραψα αυτά εγώ ο πολυαμαρτωλός και κολασμένος Νέστωρ Ισκεντέρης που από μικρόν μ' επήραν οι Τούρκοι και μου έκαναν το σουνέτι, πολλά χρόνια επέρασα στις σκληρές εκστρατείες του πολέμου κι εκρυβόμουνα εδώ κι εκεί μην τύχει και πεθάνω στην επάρατη τούτη πίστη. Έτσι έκανα και τώρα με διάφορες πονηρίες σε τούτη τη μεγάλη και φοβερή εκστρατεία, άλλοτε κάνοντας τον ασθενή, άλλοτε κρυβόμενος, άλλοτε πάλι με τη συνδρομή των φίλων μου, δεν έχανα όμως τον καιρό, αλλά εφρόντιζα να μαθαίνω όσα έκαναν οι Τούρκοι έξω από την πόλη. Κι όταν πάλι με το θέλημα του Θεού εμπήκαμε στην πόλη, ερώταγα με τον καιρό κι εμάζευα από αξιόπιστους και σημαντικούς ανθρώπους όλα τα γενόμενα μέσα στην πόλη εναντίον των απίστων. Και τα σύναξα μετά συντομίας και τα παραδίνω στους χριστιανούς να θυμούνται το υπερτρομερό και υπερθαυμαστό θέλημα του Θεού. Η παντοδύναμη και ζωοποιός Τριάδα ας με δεχτεί και πάλι στο ποίμνιό της, μετά των προβάτων της κι εγώ να ζω και να δοξάζω και ν' ανυμνώ το μέγα και υπερούσιο όνομά σου, αμήν."

Ο Μήτσος Αλεξανδρόπουλος γράφει ανάμεσα στα άλλα στην Εισαγωγή :

" Έχουμε λοιπόν ένα Ημερολόγιο για την Πολιορκία και την Άλωση της Κωνσταντινούπολης. Έτσι θα το διαβάσουμε και θα εκτιμήσουμε αυτά που μας λέει κι όσα δεν μας λέει - και τα δύο πολλά και σημαντικά. Ο συγγραφέας δεν κάνει ιστορία, ούτε γράφει έπειτα από χρόνια απομνημονεύματα, όπως είναι τα περισσότερα από τα παλιά αφηγηματικά κείμενα για την Άλωση. Το δικό του αφήγημα έχει τις αρετές της προσωπικής κατάθεσης, σχεδόν ταυτόχρονης με τα γεγονότα. Αλλά συνοδεύεται κι απόλες τις σχετικές ελλείψεις που κι αυτές πάλι με τον τρόπο τους είναι τεκμήριο για το γνήσιο της γραφής. Μέσα απ' αυτά που λέει και παραλείπει ο Ισκεντέρης θα μπορέσουμε να διακρίνουμε κι εκείνον τον ίδιον και τη μικρή του σκοπιά, απόπου προσπαθεί να ρίξει φως στα διαδραματιζόμενα. Αποκεί που κοιτάζει, όλα δεν μπορεί να τα πιάσει. Θα τον δούμε να πέφτει και σε υπερβολές, ν' αγνοεί σημαντικά περιστατικά, όπως λ.χ. το πέρασμα του Τουρκικού στόλου δια ξηράς μέσα στον κόλπο του Γαλατά για το οποίο δε λέει τίποτα. Θα διαπιστώσουμε κι άλλες ελλείψεις κι ελαττώματα. Όμως και μέσα απ' αυτά θα βεβαιωθούμε ότι η προσφορά του στις ιστορικές μας γνώσεις για την Πολιορκία και την άλωση είναι σπουδαία και μεγάλη. Θα μας διηγηθεί περιστατικά που χωρίς εκείνον δεν τα ξέρουμε. Μιλάει για πρόσωπα, για μάχες και ημερομηνίες που οι άλλοι δεν σημείωσαν . Και σε μια σειρά απορίες, που ακόμα έχουμε για τους δυο μήνες της Πολιορκίας και για την ημέρα της Καταστροφής, κάτι θα μας ανακοινώσει - όπως το είδε  ή ρώτησε κι έμαθε εκείνες κιόλας τις μέρες. Το κείμενο του Ισκεντέρη μας δίνει, λοιπόν, μια μοναδική γεύση από την πολιορκημένη κι έπειτα ρημαγμένη Κωνσταντινούπολη. Αυτό δεν είναι με κανένα τρόπο αξιολόγηση των άλλων πηγών. Μα είναι απαραίτητο - επειδή το κείμενο έχει μείνει, σε μας τουλάχιστον στην Ελλάδα, αναξιοποίητο και μάλλον άγνωστο - να υπογραμμιστεί η ιδιομορφία του και η σημασία του..."

Η Πολιορκία και η Άλωση της Πόλης. Το Ρώσικο χρονικό του Νέστορα Ισκεντέρη. Απόδοση: Μήτσος Αλεξανδρόπουλος με Εισαγωγή και Σχόλια, Κέδρος , Αθήνα 1978

                    

                                                                   Πηγή: ofisofi.blogspot.gr

Τελευταία παράσταση για τους Buena Vista Social Club...

Το μυθικό συγκρότημα της Κούβας, οι θρυλικοί Buena Vista Social Club  έδωσαν την τελευταία συναυλία τους στο θέατρο Καρλ Μαρξ της Αβάνας στις 14 Μάη 2016, ολοκληρώνοντας την τελευταία μεγάλη περιοδεία τους (Αdiós Tour)  στο εξωτερικό, αλλά και τον κύκλο ζωής του συγκροτήματος που έγινε ο καλύτερος πρεσβευτής της κουβανικής μουσικής τα τελευταία 20 χρόνια.

Mεγάλες φωνές και μουσικοί πέρασαν αυτά τα 20 χρόνια από το συγκρότημα, όπως οι Juan de Marcos González,  Manuel “Guajiro” Mirabal,  Eliades Ochoa , Papi Oviendo,  Maximo Francisco Repilado Munóz (Compay Segundo) ,  Ruben González ,  Ibrahim Ferrer, Pío Leyva , Omara Portuodo,  Barbarito Τorres , Luis Barzaga , Joachim Cooder,   Ry Cooder ,   Carlos Gonzñalez,  ,  Julienne Oviendo Sanchez  ,  Amadito Valdés,  Alberto “Virgilio” Valdés,  Lázaro Villa , Jesus “Αguaje” Ramos , Manuel “Puntilita” Licea ,   Anga Diáz,  Orlando “Cachaíto” López ,  Manuel Galbán και τα λιγοστά μέλη του αρχικού σχήματος που βρίσκονται ακόμα στη ζωή,  βρέθηκαν στο Θέατρο Καρλ Μαρξ για να ξεσηκώσουν και να αποχαιρετήσουν τους πολυάριθμους φίλους τους.

Το σχήμα γεννήθηκε το 1996, όταν ο Ράι Κούντερ, ο Βρετανός παραγωγός Νικ Γκολντ και ο Κουβανός διευθυντής ορχήστρας Χουάν ντε Μάρκος Γκονσάλες   συγκεντρώνοντας σε αυτό  μια ομάδα βετεράνων μουσικών της Κούβας και του έδωσαν το όνομα Βuena Vista  Social Club, που ήταν το όνομα ενός κλαμπ της Αβάνας που είχε κλείσει από την δεκαετία του 40. Ο πρώτος τους δίσκος πούλησε 12 εκατομμύρια αντίτυπα σε όλο τον κόσμο και η ομώνυμη ταινία – ντοκιμαντέρ για το συγκρότημα που γύρισε ο Βιμ Βέντερς, ήταν υποψήφια για Όσκαρ το 2000.

14 άλμπουμ (Chan Chan, De Camino A La Vereda, El Cuarto De Tula, Pueblo Nuevo, Dos Gardenias, Y Tu Que Has Hecho, Veinte Anos, El Carretero, Candela, Amor De Loca Juventud, Orgullecida , Murmullo, Buena Vista Social Club, La Bayamesa) και  εκατοντάδες συναυλίες σε όλο τον κόσμο έκαναν το γκρουπ  συνώνυμο της κουβανικής μουσικής στο πλατύ κοινό στο εξωτερικό και έφεραν σε επαφή  εκατομμύρια με την παραδοσιακή κουβανική μουσική.

Μετά τον θάνατο των θρύλων   Ibrahim Ferrer ,  Compay Segundo)  και   Ruben González  η μπάντα συνέχισε να τροφοδοτείται και να αναδεικνύει κορυφαίους μουσικούς και φωνές συνεχίζοντας το έργο που ξεκίνησαν οι ιδρυτές της. Από τα αρχικά της μέλη, η  85χρονη Οmara Portuondo, o Εliades Ochoa και  o  Barbarito Τorres, έδιναν μέχρι το τέλος το άρωμα της φυσικής παρουσίας του αρχικού γκρουπ που ιδρύθηκε πριν 20 χρόνια.

Buena Vista Social Club, Adiós Tour, La Habana, 14 5 2016

Η τελευταία μεγάλη περιοδεία του συγκροτήματος, το Adiós Tour του, πέρασε από τις μεγαλύτερες πόλεις του κόσμου για να αποχαιρετήσει τους πολυάριθμους οπαδούς του και έκλεισε με τον καλύτερο τρόπο εκεί που γεννήθηκε στην αγαπημένη τους Αβάνα, το βράδυ της 14ης Μάη 2016.

Όλοι ξέρουμε ότι ορισμένα πράγματα, όπως το καλλιτεχνικό έργο, ζουν πολύ περισσότερο από τους δημιουργούς τους. Πολλές φορές, η ζωή τους αρχίζει και μετά το φυσικό τέλος του δημιουργού τους. Το Βuena Vista Social Club δεν ανήκει σε αυτή την κατηγορία. Η αρχικοί δημιουργοί του, σε προχωρημένη ήδη ηλικία, γνώρισαν την αποθέωση έξω από τη χώρα και γίνανε οι πρεσβευτές της κουλτούρας της σε εκατομμύρια ανθρώπους.

Οι Βuena Vista ακούγονται περισσότερο στο εξωτερικό, παρά μέσα στην Κούβα. Στην Κούβα  αυτά τα ίδια τα τραγούδια και το είδος της μουσικής είναι γνωστά και κομμάτι της καθημερινότητας των κουβανών εδώ και πολλά χρόνια. Οι θρύλοι της Βuena Vista ήταν γνωστοί, αγαπητοί και αναγνωρισμένοι μέσα στην Κούβα πολύ πριν την ίδρυση του θρυλικού γκρουπ.

Χιλιάδες Buena Vista  γεννιούνται σήμερα στην Κούβα, σε κάθε γειτονιά, σε κάθε σπίτι, στο δρόμο, στις φιέστες με τρόπο απλό και φυσικό. Η κουβανική μουσική έχει αυτή την ποιότητα για μια σειρά ιστορικούς λόγους, γιατί συνενώνει διαφορετικούς πολιτισμούς, όπως ακριβώς και η ίδια η εθνική ταυτότητα των κουβανών.

Η κουβανική μουσική είναι πρώτα απ΄ όλα λαϊκή και μαζική. Απόλυτα λαϊκή και μαζική, σχεδόν παλλαϊκή. Γι αυτό έχει συνέχεια, στην Κούβα υπάρχουν συγκροτήματα, πολλά, όχι ένα και δύο,  που ιδρύθηκαν πριν 40 χρόνια και συνεχίζουν μέχρι σήμερα να δημιουργούν και να εξελίσσουν την κουβανική μουσική. Κλασσικότερο παράδειγμα είναι οι θρυλικού Van-van, που ο ιδρυτής τους Juan Formel πέθανε στην Αβάνα την Πρωτομαγιά του 2015.

Πέρα από αυτό, σε επαγγελματικό επίπεδο η κουβανική μουσική και οι συντελεστές της κυριαρχούν διεθνώς και  σαρώνουν βραβεία και κάνουν εμπορικές επιτυχίες σε όλο τον κόσμο και κυρίως στις ίδιες τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Εκτός από τους φυσικούς ή έμφυτους λόγους γι αυτό ,υπάρχει και κάτι ακόμα που κάνει την διαφορά. Οι κουβανοί μουσικοί είναι πολύ καλά εκπαιδευμένοι. Όλοι οι κουβανοί τραγουδούν και χορεύουν με την καρδιά τους, όμως οι μουσικοί που παίζουν “επαγγελματικά” δεν υπάρχει η παραμικρή πιθανότητα να μην έχουν κάνει ανώτερες σπουδές μουσικής.  Και η μουσική εκπαίδευση γενικότερα, αρχίζει – από την οικογένεια βεβαίως – αλλά επίσης και από τα πρώτα χρόνια στο σχολείο.

Οι Buena Vista Social Clubω έκλεισαν τον κύκλο τους , σε αντίθεση με άλλα μεγάλα συγκροτήματα της Κούβας, γιατί έτσι έπρεπε. Οι συντελεστές τους ήταν μεγάλοι καλλιτέχνες πριν την ίδρυση του συγκροτήματος και όσοι ζουν ακόμα έχουν την προσωπική τους  καριέρα. Ο καλλιτέχνης – ειδικά ο κουβανός – σταματάει μόνο όταν πεθάνει, γιατί αν σταματήσει πριν πεθαίνει.

Oi Buena Vista ήταν ένα όχημα που φτιάχτηκε με ειδική αποστολή να κατακτήσει τον κόσμο. Εξετέλεσε στο ακέραιο την αποστολή του και έκλεισε τον κύκλο του με απόλυτα φυσικό τρόπο. Το στίγμα του θα μείνει για πολλές δεκαετίες, εξ άλλου πολλές από τις επιτυχίες που τραγούδησε ήταν ήδη επιτυχίες, 50 χρόνια πριν  ιδρυθεί το συγκρότημα. Έτσι είναι όλα τα πράγματα στην Κούβα. Η Κούβα είναι ποιότητα, συνέπεια και κυρίως αντοχή.

                                                                                                Πηγή: atexnos.gr/Βαγγέλης Γονατάς

 Από την τελευταία τους εμφάνιση στη Θεσσαλονίκη τούτο το εξαίσιο κομμάτι...