Μόλις πριν λίγες μέρες, στις 10 Οκτώβρη, συναντήσαμε όπως κάθε χρόνο την Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας. Σε έναν κόσμο
επιβαρυμένο από τις δύσκολες συνθήκες της πανδημίας (επιδημιολογικές,
οικονομικές, κοινωνικές) - όλα έχουν βραχυπρόθεσμα ή μακροπρόθεσμα
επιπτώσεις και στην ψυχική υγεία των ανθρώπων.
Το στίγμα της
ψυχικής νόσου είναι ακόμα ανεξίτηλο στην ελληνική κοινωνία, παρόλο που
έχουν γίνει πολλά βήματα μπροστά. Σήμερα είναι πιο εύκολο να αποδεχτεί
κάποιος να συμβουλευτεί έναν ψυχολόγο, ακόμα όμως για πολλούς είναι
"ταμπού" το άκουσμα της λέξης "ψυχίατρος", ή η κάποτε αναγκαία χορήγηση
φαρμακευτικής αγωγής, επικουρικά προς την ψυχοθεραπεία, ή ως βασική
πρακτική αντιμετώπισης.
Το βλέπουμε στις ειδήσεις "Αντιμετώπιζε
ψυχολογικά προβλήματα" λέμε για τον δράστη ενός εγκλήματος ή για έναν
αυτόχειρα, συνδέοντας ασυνείδητα την ψυχική νόσο με την όποια
"παρέκκλιση" από την "κανονικότητα". Έχετε ακούσει ποτέ να λένε
"Αντιμετώπιζε προβλήματα αναπνευστικά , η ενδοκρινολογικά ή
καρδιολογικά;" Πόσο εύκολα θα έλεγε κάποιος "πρέπει να φύγω έχω συνεδρία
με τον ψυχολόγο μου", όσο λέει "πρέπει να φύγω, έχω οδοντίατρο;" Πόσο
εύκολα μιλάει κανείς για τις παρενέργειες ενός φαρμάκου για την
κατάθλιψη όσο εύκολα μπορεί να αναφερθεί στις παρενέργειες ενός
εμβολίου; Πόσο εύκολα μπορείς να συστήσεις σε ένα φίλο σου να απευθυνθεί
για τον ίδιο ή για το παιδί του σε ειδικό ψυχικής υγείας; Σίγουρα όχι
όσο εύκολα μπορείς να του συστήσεις έναν καρδιολόγο ή δερματολόγο. Πόσο
εύκολα θα πει κάποιος "άστα να πάνε, έχω κατάθλιψη" τουλάχιστον όσο
εύκολα θα έλεγε "έχω πρόβλημα στον θυρεοειδή";
Κι όμως, πόσο πιο
εύκολη θα είχε γίνει η ζωή πολλών ανθρώπων αν ένιωθαν ελεύθεροι να
απευθυνθούν σε ειδικό ψυχικής υγείας; Πόσο θα μπορούσε να έχει βοηθηθεί
ένας άνθρωπος που μπορεί να υποφέρει χρόνια κάνοντας μερικές συνεδρίες
ψυχοθεραπείας ή ακολουθώντας μια φαρμακευτική αγωγή (είναι οδυνηρό να
ακούς ανθρώπους να λένε για πλάκα "θα καταλήξω με ψυχοφάρμακα" σαν να
είναι η απόλυτη κατάντια).
Και πόσοι άνθρωποι αντί να απευθυνθούν
σε ειδικό και να ακολουθήσουν την ενδεδειγμένη θεραπεία, "το κρατάνε
μέσα τους" και χειροτερεύει; Πόσοι κάνουν αυτοδιαγνώσεις από το
διαδίκτυο ή προσφεύγουν στις υπηρεσίες ανθρώπων που ουδεμία σχέση έχουν
με την επιστήμη, πόσοι πέφτουν όχι στα "ψυχοφάρμακα" αλλά στο αλκοόλ και
τις ουσίες, πόσοι ψαλιδίζουν τα δικά τους φτερά επειδή επιλέγουν ή
αναγκάζονται να μην ζητήσουν βοήθεια; Πόσοι πιστεύουν, πάλι, ότι πάσχουν
από "κατάθλιψη" μόνο και μόνο επειδή νιώθουν για λίγο κάποια αρνητικά
συναισθήματα, πόσοι καταπίνουν φάρμακα στην τύχη και χωρίς συνταγή, ενώ
θα μπορούσαν να βελτιώσουν τη ζωή τους με μερικές συνεδρίες
ψυχοθεραπείας ή μια συνταγογραφημένη και στοχευμένη αγωγή;
Ο
καλύτερος σύμμαχος της ψυχικής νόσου είναι ταυτοχρόνως και ένα από τα
συμπτώματά της. Είναι η αδράνεια. Η απραξία απέναντί της, που την κάνει
να κυριαρχεί στον άνθρωπο. Και η άρνηση ή ο φόβος να ζητήσει κανείς
βοήθεια είναι αυτό που μπορεί να σκοτώσει τον άνθρωπο που πάσχει από
κάποιο ψυχικό νόσημα, πολύ περισσότερο από το ίδιο το νόσημα.
Ας μιλήσουμε λοιπόν. Αλλά ας μιλήσουμε αρχικά με τους ειδικούς...
Μπήκαμε από χθες στον δέκατο μήνα του χρόνου, τον Οκτώβρη, που μαζί με αυτόν ήρθαν οι πρώτες δροσιές. Καλοδεχούμενες μετά από ένα ολόθερμο καλοκαίρι...
Ο Οκτώβρης στο λαϊκό μηνολόγιο λέγεται Αγιοδημητριάτης, από τη
γιορτή του Αγίου Δημητρίου στις 26 του μήνα. Στον Πόντο λεγόταν
Τρυγομηνάς, από τον τρύγο. Όπως διαβάζουμε στο sarantakos.wordpress.com, καμιά φορά λέγεται και Σποριάς ο Οκτώβριος αν
και συνήθως ο Νοέμβρης έχει αυτό το όνομα.
Ο Οκτώβρης έδωσε το όνομά του στην Οκτωβριανή επανάσταση, η οποία
όπως ξέρετε έγινε στις 25 Οκτωβρίου 1917 με το Ιουλιανό (παλιό)
ημερολόγιο που ίσχυε τότε στη Ρωσία, κι επειδή μια από τις πρώτες
ενέργειες των μπολσεβίκων ήταν να αλλάξουν το ημερολόγιο υιοθετώντας το
Γρηγοριανό, αμέσως η επέτειος μεταφέρθηκε στις 7 Νοεμβρίου, κι έτσι όλα
τα χρόνια η Οκτωβριανή γιορταζόταν Νοέμβριο. Φέτος, κλείνουν 104 χρόνια
από αυτή τη δεύτερη έφοδο στον ουρανό. Η τρίτη θα είναι η καλή...
Ο Οχτώβρης είναι ο πρώτος πραγματικά φθινοπωρινός μήνας -την τελευταία
Κυριακή αλλάζει και η ώρα, νυχτώνει απότομα νωρίτερα και επισημοποιείται
έτσι ο επικείμενος ερχομός του χειμώνα. Επειδή όμως αλλάζει και η ώρα,
και παίρνουμε πίσω την ώρα που είχαμε χάσει στα τέλη Μαρτίου, ο Οκτώβρης
είναι ο μήνας του χρόνου με τη μεγαλύτερη διάρκεια, αφού διαρκεί 31
μέρες και μία ώρα. Φέτος δεν ξέρω αν θα αλλάξει η ώρα...Θα δούμε...Προς το παρόν, να το μηνολόγιο του Οκτώβρη, πάντα από το ιστολόγιο του Ν. Σαραντάκου:
Πα 1
Πρώτη κυκλοφορία του «Κεφαλαίου» υπό Καρόλου Μαρξ. Και η ανεξαρτησία
της Κυπριακής Δημοκρατίας, Και θανή Αντωνίου Κοντογεωργίου, του
μαέστρου των χορωδιών.
Σα 2
Θανή Αριστοτέλους του Σταγειρίτου και Μαχάτμα Γκάντη γενέσιον.
Κυ 3
Φραγκίσκου της Ασίζης γέννησις. Και θανή Κατερίνας Γώγου.
Δε 4
Θάνατος Τζάνις Τζόπλιν και Γκλεν Γκουλντ
Τρ 5
Εκτόξευσις του Σπούτνικ Ι, του πρώτου τεχνητού δορυφόρου της Γης
Τε 6
Εφεύρεσις τηλεφωνίας υπό Αλεξάνδρου Γκράχαμ Μπελ και θάνατος του επανεφευρέτη της, Στιβ Τζομπς
Η ιστορία του Μίκη είναι η ιστορία
της Αριστεράς σε αυτόν τον τόπο. Η ιστορία του Λαϊκού Κινήματος. Με όλο το
μεγαλείο της και όλη τη λάμψη του αγώνα για έναν κόσμο δίκαιο, για την ισότητα
και την ελευθερία, για την κοινωνική απελευθέρωση και χειραφέτηση. Με όλες τις
αυταπάτες της και με όλες τις τραγικές στιγμές, τις ήττες και τους πολιτικούς
συμβιβασμούς, την υποταγή στο καθεστώς, αλλά και την αγωνιστική ανάταση, τον
ριζοσπαστισμό εκφράζοντας το πείσμα του φτωχού και του αδικημένου.
Ήταν εκεί, ο ίδιος, με τη φυσική του παρουσία, 19 χρονών, κρατώντας τη σημαία
πεισματικά μόνος, όταν οι σφαίρες θέριζαν το πλήθος στην πλατεία Συντάγματος το Δεκέμβρη του ’44.
Ήταν εκεί, στην πρώτη γραμμή, απέναντι στη βαρβαρότητα της αστυνομίας και της
ΕΚΟΦ.
Ήταν εκεί, στο Τρίτο Νεκροταφείο, όταν το κράτος ήθελε να θάψει νύχτα τον
Σωτήρη Πέτρουλα, απέναντι στον εισαγγελέα και τους χωροφύλακες, πρωταγωνιστής
στη μάχη να γίνει η ταφή του Πέτρουλα ένα μεγάλο ποτάμι λαϊκής οργής και
αγωνιστικής ανάτασης.
Ήταν εκεί, στην εξορία και τη
φυλακή.
Ήταν εκεί, στις μεγάλες συναυλίες μετά τη μεταπολίτευση, ξεσηκώνοντας το λαό με
το σάλπισμα της ελευθερίας.
Ήταν στους μεγάλους αντιμνημονιακούς αγώνες χέρι χέρι μαζί με τον άλλο ογκόλιθο
της Αριστεράς και του Λαϊκού Κινήματος, τον Μανώλη Γλέζο.
Ήταν εκεί, ακόμα κι όταν έλειπε, με την μουσική του και τα τραγούδια του, που
έχουν χαραχτεί στη λαϊκή συνείδηση, ως ο Ύμνος στην Ελευθερία του 20ου αιώνα.
Ήταν εκεί, όταν τα τραγούδια του γίνονταν ο εφιάλτης της Χούντας.
Ήταν εκεί, στο Πολυτεχνείο, όχι ο ίδιος αλλά η μουσική του, ηλεκτρίζοντας τη
νεολαία και τους φοιτητές.
Ήταν εκεί, στο μεγάλο συλλαλητήριο για το ΟΧΙ, δεκάδες χιλιάδες πιτσιρικάδες
παραληρούσαν όταν ακουγόταν από τα μεγάφωνα “είμαστε δυο, είμαστε τρεις”.
Το καλλιτεχνικό του μεγαλείο είναι διεθνές, πρόκειται για μια παγκόσμια μορφή,
το έργο του δεν ανήκει στον ίδιο ούτε στον τόπο που γεννήθηκε. Ανήκει σε όλους
τους φτωχούς, τους αδικημένους, τους εξεγερμένους αυτού του κόσμου.
Είναι μια παγκόσμια μουσική ιδιοφυία, είναι αυτός που συνδύασε την κλασική
μουσική με τη λαϊκότητα του μπουζουκιού και των λαϊκών τραγουδιστών και με την
υψηλή ποίηση, του Σεφέρη, του Ελύτη, του Ρίτσου, του Σικελιανού και τόσων
άλλων.
Και μπόλιασε αυτή η μουσική τον λαϊκό κόσμο με το υψηλό πνεύμα της Ποίησης, με
ριζοσπαστικές μουσικές φόρμες.
Και είναι αλήθεια ότι την ώρα του απολογισμού μιας ολόκληρης ζωής, διάλεξε να
αφήσει αυτόν τον κόσμο ως κομμουνιστής (όπως έγραψε στον ΓΓ του ΚΚΕ), αφήνοντας
στην άκρη τις “λεπτομέρειες”, δηλαδή, όλες τις πολιτικές πράξεις του που μας
πίκραναν. Σε αυτό το πολιτιστικό μεγαλείο, μπορεί να υποκλίνονται σήμερα ακόμα
και οι ισχυροί αυτού του κόσμου, “λησμονώντας” το βαρύ απελευθερωτικό φορτίο
και την ριζοσπαστική του λάμψη. Τη λάμψη αυτού του έργου που ανήκει οριστικά
και αμετάκλητα στον κόσμο του αγώνα: Δεν μπορεί κανείς να μας το πάρει!
Συναυλία μετά την πτώση της Χούντας (Μ. Θεοδωράκης)
Σήμερα, Πέμπτη 2 του Σεπτέμβρη, έφυγε από τη ζωή ο Μίκης Θεοδωράκης, "ο Μίκης του καθενός μας"ο σημαντικότερος, κορυφαίος, τεράστιος μουσουργός. Μια σπουδαία προσωπικότητα, που ταξίδεψε τον ελληνικό πολιτισμό μέσω της μουσικής του, των αξιών του και της θεώρησης ζωής σε όλον τον κόσμο.
Aυτόνομος στην παρουσία του στα πολιτιστικά και κοινωνικά δρώμενα,
πορεύτηκε με το προσωπικό του στίγμα, δημιουργώντας έργα απαράμιλλης
καλλιτεχνικής σπουδαιότητας, ενώ οι πολιτικές του απόψεις είχαν
ιδιαίτερο βάρος με οποιοδήποτε «στρατόπεδο» και αν συντάχθηκε. O Μίκης
Θεοδωράκης στη γειτονιά των αγγέλων. Ας ανοίξουμε το σπουδαίο βιβλίο της πολυσήμαντης ζωής του Μίκη, που το ταπεινό ιστολόγιο θεωρεί πως ένα ανιαρό απόγευμά της είναι μεγάλο μέρος της ζωής των περισσότερων από εμάς...
Στον βίο του Μίκη Θεοδωράκη η μουσική και η πολιτική ανέκαθεν συμβάδιζαν.
Τα πρώιμα χρόνια
Κρητικός στην καταγωγή, γεννήθηκε στη Χίο στις 29 Ιουλίου του 1925.
Στην παιδική του ηλικία έζησε σε διάφορες πόλεις της ελληνικής
περιφέρειας όπως στη Μυτιλήνη, Γιάννενα, Κεφαλονιά, Πύργο, Πάτρα και
κυρίως στην Τρίπολη. Στην τελευταία, σε ηλικία 17 ετών, έδωσε την πρώτη
του συναυλία παρουσιάζοντας το έργο του «Κασσιανή», ενώ παράλληλα
οργανώθηκε στον αγώνα κατά των κατακτητών. Συνελήφθη στη διαδήλωση της
25ης Μαρτίου 1943 από τους Ιταλούς και βασανίζεται.
Οι νεανικοί αγώνες
Διέφυγε κατόπιν στην Αθήνα, ξεκίνησε σπουδές στο Ωδείο Αθηνών με
καθηγητή τον Φιλοκτήτη Οικονομίδη και οργανώθηκε στον ΕΛΑΣ. Υπήρξε
διαφωτιστής στον Πέμπτο Τομέα της ΕΠΟΝ, ενώ συμμετείχε στα Δεκεμβριανά
ως σαν διμοιρίτης τής Μεταξωτής διμοιρίας του 1ου τάγματος της Νέας
Σμύρνης. Μετά τα Δεκεμβριανά ζει κατά περιόδους στην παρανομία, ώσπου
συλλαμβάνεται τον Ιούλιου του 1947 και στέλνεται εξόριστος στην Ικαρία,
απ’ όπου επιχείρησε να αποδράσει.
Επέστρεψε στην Αθήνα μετά την αμνηστία της κυβέρνηση Σοφούλη, αλλά
σύντομα συνελήφθη ξανά, λόγω της προσπάθειάς του συμμετάσχει στο
Δημοκρατικό Στρατό. Εστάλη ξανά εξόριστος στην Ικαρία, όπου έγραψε το
έργο «Ελεγείο και θρήνος στον Βασίλη Ζάννο» στη μνήμη του Βασίλη Ζάννου
που εκτελέστηκε το 1948. Έπειτα εστάλη στη Μακρόνησο, όπου βασανίστηκε.
Το 1949 εστάλη στα Χανιά για να αναρρώσει. Το 1950 επέστρεψε στην
πρωτεύουσα, συνεχίζοντας τις σπουδές του και αποφοιτώντας από το Ωδείο
Αθηνών, με δίπλωμα σε αρμονία, αντίστιξη και φούγκα.
Η διεθνής αναγνώριση και η λαϊκή εποποιία
Το 1954 βρέθηκε στο Παρίσι με κρατική υποτροφία και σπούδασε με τον
θρυλικό Olivier Messiaen και τον Eugène Bigot. Στο Παρίσι διανύει
αξιοπρόσεχτη συνθετική πορεία καθώς έγραψε πολλά συμφωνικά έργα έργα,
αλλά και έργα για το μπαλέτο της Λουντμίλα Τσέρινα, για το Covent Garden
με το έργο «Αντιγόνη», για το Μπαλέτο της Στουτγάρδης και έργα του
κινηματογράφου. Το 1957 ο αξεπέραστος Ντμίτρι Σοστακόβιτς του απένειμε
το πρώτο βραβείο του Φεστιβάλ της Μόσχας για το έργο του Suite No 1 για
πιάνο και ορχήστρα.
Η επιστροφή του στην Ελλάδα το 1960 συνοδεύεται τόσο από εναργή
ενασχόληση με τη σύνθεση λαϊκότροπων έργων και τις συναυλίες, όσο και με
την πολιτική του ανάδειξη σε πρόσωπο της ευρύτερης Αριστεράς. Η
συνθετική του πορεία μέχρι τη δικτατορία σηματοδοτείται από την
ενασχόλησή του με φόρμες του λαϊκού τραγουδιού, με απόγειο τη μελοποίηση
του Επιταφίου του Γιάννη Ρίτσου, ενώ οι δεκάδες κύκλοι τραγουδιών
περιλαμβάνουν σπουδαία τραγούδια που φτάνουν στα χείλη των λαϊκών
στρωμάτων. Παράλληλα όμως, επιχείρησε με την Μικρή Συμφωνική Ορχήστρα
Αθηνών να μεταδώσει την λόγια μουσική σε ευρύτερα ακροατήρια.
Και μόνο η παράθεση μερικών δίσκων με έργα του Θεοδωράκη της
δεκαετίας του 1960 δηλοί τη σπουδαιότητα της συνθετικής του δύναμης:
Φαίδρα, Όμορφη Πόλη, Επιφάνεια, Το Τραγούδι του νεκρού Αδελφού, Η
Γειτονιά των Αγγέλων, Επιτάφιος, Το Αξιον Εστί, Ζοrbα the Greek,
Ρωμιοσύνη, Το Τραγούδι του Νεκρού Αδελφού, Μαουτχάουζεν – Εξη Τραγούδια,
Μικρές Κυκλάδες / Λιποτάκτες.
Οι δημοκρατικοί αγώνες της δεκαετίας του 1960
Το 1963, η δολοφονία του βουλευτή της ΕΔΑ, Γρηγόρη Λαμπράκη, έδωσε το
έναυσμα για την ίδρυση της «Νεολαίας Λαμπράκη», της οποίας αναδείχθηκε
πρόεδρος.
Παράλληλα εξελέγη βουλευτής με την ΕΔΑ και αναδεικνύεται σε δημόσιο πρόσωπο αναφοράς για την
Αριστερά.
Η χούντα, οι φυλακίσεις, το διεθνές κύμα συμπαράστασης
Στο Απριλιανό πραξικόπημα των συνταγματαρχών περνά στην παρανομία και
δυο μέρες μετά την εγκατάσταση της Χούντας, στις 23 Απριλίου 1967
απεύθυνε έκκληση για Αντίσταση κατά της Δικτατορίας. Λίγες ημέρες μετά,
τον Μάιο του 1967, υπήρξε εκ των συνιδρυτών του ΠΑΜ, του οποίου εξελέγη
πρόεδρος.
Τον Αύγουστο της ίδιας χρονιάς συνελήφθη και φυλακίστηκε στα
κρατητήρια της Μπουμπουλίνας. Μεταφέρθηκε στις φυλακές Αβέρωφ, όπου
ξεκίνησε απεργία πείνας, έπειτα εκτοπίστηκε στη Ζάτουνα Αρκαδίας και
τέλος στο στρατόπεδο Ωρωπού. Η υγεία του κλονίστηκε, με αποτέλεσμα να
φουντώσει διεθνές κίνημα των σπουδαιότερων καλλιτεχνικών προσωπικοτήτων
της εποχής με αίτημα την απελευθέρωσή του.
Αποφυλακίστηκε υπό τη διεθνή κατακραυγή και έφυγε για το Παρίσι τον Απρίλιο του 1970.
Οι φυλακίσεις και οι εξορίες δεν ελάττωσαν την συνθετική του
δεινότητα, ενώ τα έργα και τα τραγούδια που συνέθετε μεταφέρονταν
παράνομα στο εξωτερικό, όπου ερμηνεύονται από τις Μαρία Φαραντούρη και
τη Μελίνα Μερκούρη.
Στο εξωτερικό αναδείχθηκε σε σημαντική μορφή στον αγώνα για την πτώση της δικτατορίας.
Έδωσε συναυλίες σε δεκάδες χώρες, συναντά ηγέτες και προσωπικότητες,
ένωσε τη φωνή του με άλλες προσωπικότητες υποστήριξης
εθνικοαπελευθερωτικών κινημάτων.
Η μεταπολίτευση
Η πτώση της δικτατορίας βρήκε τον Μίκη Θεοδωράκη στην Αθήνα με την
πολιτική του υπόσταση να έχει πια χαρακτήρα πιο αυτόνομο και συμβολικό.
Οι συναυλίες του συγκεντρώνουν σε κάθε ευκαιρία δεκάδες χιλιάδες
κόσμου, σκορπώντας ρίγη συγκίνησης για το γεγονός ότι ακούγοντας
ελεύθερα πια τα απαγορευμένα από τη Χούντα τραγούδια του.
Tους πρώτους μήνες της αντιπολίτευσης έδωσε τη συγκατάθεσή του στην λύση Καραμανλή για την διακυβέρνηση της χώρας.
Η φράση «Καραμανλής ή Τανκς», αν και δεν ειπώθηκε επακριβώς σε αυτή
τη μορφή, ουδέποτε διαψεύστηκε, καθώς όπως είπε αργότερα ο ίδιος,
ουσιαστικά συμφωνούσε με τη «λύση Καραμανλή».
Διατήρησε ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας με όλους τους ηγέτες της πολιτικής ζωής του τόπου.
Ωστόσο συνοδοιπόρησε με την Αριστερά για σχεδόν 15 χρόνια.
Το 1974 κατήλθε υποψήφιος με το ψηφοδέλτιο της Ενωμένης Αριστεράς
στην Βʹ Πειραιά, το 1978 υπήρξε υποψήφιος δήμαρχος Αθηναίων,
υποστηριζόμενος από το ΚΚΕ αποσπώντας ποσοστό 16,32%, το 1981 εξελέγη
πρώτος βουλευτής στην Βʹ Πειραιά με το ψηφοδέλτιο του ΚΚΕ και
επανεξελέγη το 1985 αφού είχε την πρώτη θέση στο ψηφοδέλτιο Επικρατείας
του ΚΚΕ.
Συμμετείχε, δε, σε επανειλημμένες εκδηλώσεις αλληλεγγύης σε διωκόμενους αγωνιστές εργατικών και κομμουνιστικών κομμάτων.
Τη δεκαετία του 1980 συνέθεσε κύκλους τραγουδιών, το 1983 του
απονεμήθηκε το Βραβείο Λένιν για την Ειρήνη, αλλά η περίοδος αυτή
σηματοδοτείται και από την επιστροφή του στη συμφωνική μουσική με κύρια
έργα την Τρίτη Συμφωνία, την Εβδόμη Συμφωνία, την πρώτη του Όπερα Κώστας
Καρυωτάκης (Οι μεταμορφώσεις του Διονύσου) και το μπαλέτο Ζορμπάς.
Η συμπόρευση με τη Δεξιά
Το 1990 ο Μίκης Θεοδωράκης έκανε την μεγάλη πολιτική στροφή και
εντάχθηκε στην τρίτη θέση στο ψηφοδέλτιο Επικρατείας της ΝΔ του
Κωνσταντίνου Μητσοτάκη. Διετέλεσε υπουργός άνευ χαρτοφυλακίου και
Επικρατείας για περίπου 2,5 χρόνια.
Στην περίοδο μετά το 1993 ο Θεοδωράκης αφιερώθηκε μουσικά κυρίως στην
σύνθεση και τις επανεκτελέσεις έργων του στην όπερα και συμφωνικών έργων
του.
Ως «Νέστορας»
Οι δημόσιες παρεμβάσεις κατόπιν του αφορούσαν τα επόμενα χρόνια
ζητήματα ευρύτερου διεθνούς ενδιαφέροντος, όπως ζητήματα ελληνοτουρκικής
φιλίας, τους βομβαρδισμούς στην Γιουγκοσλαβία, την υπόθεση Οτσαλάν,
τους πολέμους στο Αφγανιστάν και το Ιράκ. Παράλληλα έχαιρε της εκτίμησης των λαϊκών στρωμάτων αλλά και της
οργανωμένης Αριστεράς, καθώς διατηρούσε πνευματικές σχέσεις με τα
κόμματά της.
Στην οικονομική κρίση του 2010 ίδρυσε την πολιτική κίνηση «Σπίθα», από
την οποία αποχώρησε το 2013, ενώ οι παρεμβάσεις του εμφορούνταν πλέον
σχεδόν αποκλειστικά από τις διαστρεβλωμένες απόψεις περί πατριωτισμού.
Αποκορύφωμα αυτής της πορείας υπήρξε η συμμετοχή του στο συλλαλητήριο
των Μακεδονομάχων, όπου απευθύνθηκε ευνοϊκά προς τους συμμετέχοντες
Χρυσαυγίτες («Αδέρφια μου φασίστες, ναζιστές, τραμπούκοι, τρομοκράτες»),
συγκεντρώνοντας τα πυρά του προοδευτικού κόσμου. Ήταν ένας πατριώτης, με την κυριολεκτική έννοια της λέξης. Μια προσωπικότητα που η μουσική και πολιτική φωνή του διέσχισε την ιστορία της Ελλάδας στον πόλεμο, τη δικτατορία και τη λιτότητα.
Πέρασε το καλοκαίρι όπως πέρασε, με τις καταστροφικές πυρκαγιές και από σήμερα...φθινόπωρο και Σεπτέμβρης! Κάθε κατεργάρης στον πάγκο του! Τα σχολεία ετοιμάζονται με γρήγορους ρυθμούς για την έναρξή τους, οι αθλητικές εκδηλώσεις το ίδιο.
Από τις λαϊκές ονομασίες που έχει ο Σεπτέμβρης, η γνωστότερη είναι
Τρυγητής, διότι τότε γίνεται ο τρύγος, η συγκομιδή των σταφυλιών,
μέγιστο γεγονός στον παλιό αγροτικό κόσμο. Όπως διαβάζουμε στο πάντα χρηστικό sarantakos.wordpress.com, ο Σεπτέμβρης είναι μήνας που έχει δικό του ουσιαστικό: τα
Σεπτεμβριανά είναι το πογκρόμ εναντίον των Ρωμιών της Πόλης το 1955.
“Μαύρος Σεπτέμβρης” ονομάστηκε η αιματηρή καταστολή των Παλαιστινίων
στην Ιορδανία τον Σεπτέμβριο του 1970 και στη συνέχεια η μαχητική
παλαιστινιακή οργάνωση που πραγματοποίησε τα επόμενα χρόνια μια σειρά
από θεαματικά τρομοκρατικά χτυπήματα, μερικά απ’ αυτά σχετικά με τον
ελληνικό χώρο -και με διασημότερο και σοβαρότερο την πολύνεκρη επίθεση
στους Ισραηλινούς αθλητές στο Μόναχο κατά τη διάρκεια της Ολυμπιάδας του
1972.
Η 11η του Σεπτέμβρη
είναι φυσικά η ημερομηνία που έγινε παγκοσμίως διάσημη από το
τρομοκρατικό χτύπημα στους Διδυμους Πύργους το 2001, γεγονός που άλλαξε
τη ζωή μας από αρκετές απόψεις. Η ημερομηνία είναι πιο γνωστή στην
αμερικάνικη μορφή της, 9/11. Στα καθ’ ημάς, διάσημη σεπτεμβριανή
ημερομηνία είναι η 3η του Σεπτέμβρη, είτε από το 1843 με το πρώτο
Σύνταγμα είτε από το 1974 όπου ο Ανδρέας Παπανδρέου, όχι συμπτωματικά,
ίδρυσε το ΠΑΣΟΚ. Έχει δημιουργηθεί και η σπάνια λέξη
‘τριτοσεπτεμβριανός’. Να και το μηνολόγιο του μήνα, πάντα από τον Ν. Σαραντάκο:
Τε 1
Απελλού του ζωγράφου
Πε 2
† Κωνσταντίνου Κανάρη του πυρπολητού και
γέννησις Ανδρέου Εμπειρίκου του υπερρεαλιστού. Και κοίμησις παπα-Στρατή,
της Αγκαλιάς της Λέσβου.
Πα 3
Ιωάννου Μακρυγιάννη συγγραφέως και αγωνιστού
Σα 4
Πρώτη έκδοσις της «Παπίσσης Ιωάννας» υπό Εμμανουήλ Ροΐδου
Κυ 5
Αρχιλόχου του Παρίου και θανή Νίκου Νικολαΐδη του σκηνοθέτη
Δε 6
Τα Σεπτεμβριανά της Πόλης
Τρ 7
Αρτέμιδος και Ενυαλίου
Τε 8
† Ρώμου Φιλύρα του κατηραμένου ποιητού
Πε 9
Γενέσιον Μιχαήλ Θερβάντες
Πα 10
† Κώστα Κάππου του ασυμβίβαστου αγωνιστή
Σα 11
† Ανατροπή και φόνος Σαλβατόρ Αλλιέντε
Κυ 12
Γενέσιον Μαυρικίου Σεβαλιέ
Δε 13
† Δάντου Αλιγκέρι
Τρ 14
Ίδρυσις της Φιλικής Εταιρείας και θανή Μ. Καραγάτση και Στέλιου Καζαντζίδη
Τε 15
Ανακάλυψις της πενικιλίνης υπό Φλέμιγκ
Πε 16
† Κοίμησις Μαρίας Κάλλας, της αξεπέραστης ντίβας (1977)
Πα 17
† Μάνου Λοΐζου του γλυκύτατου μελωδού
Σα 18
Έναρξις Μεγάλων Μυστηρίων εν Ελευσίνι. Και δολοφονία Παύλου Φύσσα από τους χρυσαβγίτες
Κυ 19
† Κοίμησις Νικολάου Σκαλκώτα του μουσουργού (1949) και αυτοπυρπόλησις Κωνσταντίνου Γεωργάκη, φοιτητού εν Ιταλία (1970)
Με τον Καντέ, πολυτιμότερο παίκτη του προηγούμενου τελικού να πανηγυρίζει μαζί με το τρόπαιο, ας υποδεχτούμε την καινούργια διοργάνωση του Champions League που μόλις προχθές έκανε την κλήρωση των ομίλων του. Καινούργια διοργάνωση που τα τελευταία δέκα χρόνια μονοπωλείται από Άγγλους, Ισπανούς και Γερμανούς.
Ή Άγγλοι, ή Γερμανοί (η… Μπάγερν δηλαδή), ή Ισπανοί: αυτή είναι η
μοίρα, η κατάληξη αν θέλετε, του… αγίου δισκοπότηρου του ευρωπαϊκού
ποδοσφαίρου εδώ και 11 συναπτά έτη. Ήτοι από το 2010, όταν η Ίντερ του
Ζοσέ Μουρίνιο νικούσε στη Μαδρίτη την Μπάγερν, ουδέποτε το τρόπαιο του
Champions League κατέληξε αλλού. Και σε αυτές τις 11 σεζόν, στις έξι
πήγε σε ισπανικές ομάδες και στα χέρια είτε του Λιονέλ Μέσι είτε του
Κριστιάνο Ρονάλντο. Ο Πορτογάλος έχει αριβάρει ήδη για άλλες πολιτείες
(Τορίνο και… βλέπουμε για φέτος), ο Αργεντινός μετακόμισε ήδη στο Παρίσι
και το βάρος του φαβοριτισμού έφυγε από τα δύο μεγαθήρια του clasico.
Εκτός κι αν η επικείμενη μεταγραφή του Κιλιάν Εμπαπέ από την Παρί στη
Ρεάλ αλλάξει άρδην τα δεδομένα..
Άρδην; Ναι. Διότι, κοιτώντας και τις αποδόσεις, τα… λεφτά κάνουν, ξανά, τη διαφορά. Οποία έκπληξις, θα πείτε. Διαβάζοντας το εξαιρετικό nbozionelos.gr, να μερικά ενδιαφέροντα στοιχεία για το τουρνουά που σε λιγότερο από 20 μέρες ξεκινά!
Πρώτο
φαβορί λοιπόν η Παρί Σεν Ζερμέν, δεύτερο η Μάντσεστερ Σίτι. Κι όμως,
αμφότερες ουδέποτε κατέκτησαν τον Champions League. Ακολουθεί η Μπάγερν
και τέταρτο φαβορί είναι η πρωταθλήτρια Ευρώπης, Τσέλσι. Δεν λες ότι
ξεκινά κι από την… pole position. Από κοντά και οι άλλες… Εγγλέζες,
Λίβερπουλ και Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ και η δυάδα που κάποτε, σε σχεδόν
όλη τη σεζόν, για 5-6 σερί χρόνια, ήταν στις θέσεις των πρώτων φαβορί,
είναι πια πολύ χαμηλά: ναι, η Μπαρτσελόνα και η Ρεάλ. Για να μη πούμε
για τη Γιουβέντους δηλαδή – φανταστείτε που έχει χάσει και τον Κριστιάνο
Ρονάλντο.
Θεωρητικά
δεν υπάρχει conflict καθώς μετείχαν, και δη στον ίδιο όμιλο, προ ετών
στο Europa League και η Λειψία και η Σάλτσμπουργκ. Οι δύο σύλλογοι
ανήκουν στη Red Bull, επισήμως όμως έχουν αλλάξει καταστατικό στη
γερμανική ομάδα και δεν… φαίνεται μπροστά η γνωστή εταιρεία.
El…
cashico το αποκαλούν πλέον διεθνώς, τα πετροδόλαρα της Μάντσεστερ Σίτι
και της Παρί Σεν Ζερμέν συναντιούνται στον πρώτο όμιλο, όπου ο
(Παριζιάνος, πια) Λιονέλ Μέσι θα κοντραριστεί με τον άλλοτε προπονητή
του στην Μπαρτσελόνα, Πεπ Γκουαρδιόλα, λίγους μήνες μετά τα περσινά
ημιτελικά και την εύκολη πρόκριση των Άγγλων με δύο νίκες.
Ποιος
ξεχνά την… εποποιΐα της Κωνσταντινούπολης, εν έτει 2005; Ποιος ξεχνά τη
ρεβάνς στην Αθήνα το 2007; Μίλαν και Λίβερπουλ συνέθεσαν τους εν λόγω
τελικούς, οι «reds» είχαν κατακτήσει στα πέναλτι τον τίτλο στο
«Ατατούρκ» (κι ενώ έχαναν… με 3-0) και οι «ροσονέρι» αυτόν στην Αθήνα με
2-1.
Παρούσα στο γκρουπ και η Ατλέτικο, η ομάδα που άλωσε το
«Ανφιλντ» τον Φεβρουάριο του 2020, λίγο πριν το ξέσπασμα της πανδημίας,
ανακόπτοντας την πορεία της Λίβερπουλ προς το repeat.
Η παρουσία
των Ντόρτμουντ και Άγιαξ στο ίδιο γκρουπ, και δεν περνά απαρατήρητη και
είναι… γούρικη. Το 1995-96 ο «Αίαντας» είχε αποκλείσει, με δύο νίκες,
τους Βεστφαλούς στα προημιτελικά, κατόπιν τον Παναθηναϊκό στους «4» και
έχασε στον τελικό, στα πέναλτι, από τη Γιουβέντους. Και το 2012, σε
όμιλο, η Μπορούσια έκανε δύο νίκες και προχώρησε, έφτασε ως την… πηγή
αλλά ηττήθηκε στον τελικό του Λονδίνου από την Μπάγερν.
Ρεάλ και
Ίντερ έχουν γράψει τη δική τους ιστορία στα Κύπελλα Ευρώπης, το 1964
συνέθεσαν μάλιστα τον τελικό της Βιέννης (3-1 η Ίντερ) ενώ το 2010 οι
Λομβαρδοί επικράτησαν της Μπάγερν στον τελικό που διεξήχθη… στο γήπεδο
της Ρεάλ.
Προηγούμενα έχουν, και δη πρόσφατα, η Ιντερ με τη
Σαχτάρ: 5-0 στον νοκ άουτ, ελέω πανδημίας, ημιτελικό του Europa League
που διεξήχθη στο Ντίσελντορφ τον Αύγουστο του 2020.
Την ίδια εποχή, στη Λισσαβώνα, αντάμωσαν ξανά Μπάγερν και
Μπαρτσελόνα, σε νοκ άουτ προημιτελικό και οι Βαυαροί συνέθλιψαν με 8-2
(!) τους Καταλανούς του Κίκε Σετιέν, στην πιο αποφράδα βραδιά στην
καριέρα του Μέσι…
Μαζί με τα εν λόγω… θηρία και η Μπενφίκα,
κυρίαρχη (επί εποχής Εουσέμπιο) στα 60s και το πρώτο της τρόπαιο ήταν
ενάντια στην Μπαρτσελόνα, το 1961 στη Βέρνη.
Άλλη μια παλιά
δύναμη, των 70s όμως, ήταν η Ντινάμο Κιέβου που συμπληρώνει το
προαναφερθέν καρέ. Μάλιστα το 1975 κατέκτησε το ευρωπαϊκό Super Cup
ενάντια στην Μπάγερν με πρωταγωνιστή και σκόρερ τον Όλεγκ Μπλαχίν ενώ το
1997-98 είχε… διαλύσει, σε όμιλο, μέσα έξω την Μπάρτσα με συνολικό σκορ
7-0. Εξ αυτών, τρία είχε βάλει ο Αντρέι Σεφτσένκο και δύο ο Σερχέι
Ρεμπρόφ.
Η κληρωτίδα είχε κέφια κι έφερε τις Βιγιαρεάλ και
Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ στον ίδιο όμιλο, λίγες εβδομάδες μετά τον τελικό
του Europa League, ο οποίο είχε κριθεί στα πέναλτι υπέρ των Λεβαντίνων.
Οι φετινοί όμιλοι, όπως προέκυψαν από την κλήρωση, έχουν την παρακάτω εικόνα:
Champions League 2021-22
1ος όμιλος
2ος όμιλος
3ος όμιλος
4ος όμιλος
Μάντσεστερ Σίτι
Ατλέτικο Μ.
Σπόρτινγκ Λ.
Ίντερ
Παρί Σεν Ζερμέν
Λίβερπουλ
Ντόρτμουντ
Ρεάλ Μαδρίτης
Λειψία
Πόρτο
Άγιαξ
Σαχτάρ Ντ.
Κλαμπ Μπριζ
Μίλαν
Μπεσίκτας
Σέριφ Τιρ.
5ος όμιλος
6ος όμιλος
7ος όμιλος
8ος όμιλος
Μπάγερν Μ.
Βιγιαρεάλ
Λιλ
Τσέλσι
Μπαρτσελόνα
Μάντσεστερ Γ.
Σεβίλλη
Γιουβέντους
Μπενφίκα
Αταλάντα
Σάλτσμπουργκ
Ζενίτ
Ντινάμο Κιέβου
Γιούνγκ Μπόις
Βόλφσμπουργκ
Μάλμε
Έξι από τις 32 ομάδες των ομίλων πήραν το εισιτήριο από τα προκριματικά.
Οι πρώτες των οκτώ ομίλων συνεχίζουν στους «16», όπως και οι δεύτερες.
Οι
τρίτες των οκτώ ομίλων θα δώσουν διπλούς αγώνες μπαράζ με τις δεύτερες
των οκτώ ομίλων του Europa League για πρόκριση στουε – «16» της εν λόγω
διοργάνωσης.
Η φάση των «16» διεξάγεται, σπαστά, στις 15-16
και 22-23 Φεβρουαρίου 2022 και στις 8-9 και 15-16 Μαρτίου 2022. Τα
προημιτελικά θα λάβουν χώρα στις 5-6 και 12-13 Απριλίου, τα ημιτελικά
στις 26-27 Απριλίου και 3-4 Μαΐου και ο τελικός θα φιλοξενηθεί στις 28
Μαΐου 2022 στο «Κρεστόφσκι» της Αγίας Πετρούπολης.
Με πολύ μεγάλη καθυστέρηση, λίγο πριν μας αποχαιρετίσει ο Αύγουστος, μας παρουσιάζει το μηνολόγιό του. Ήδη έχουμε απολαύσει το ολόγιομο φεγγάρι του, τις πρώτες βροχές του που προαναγγέλουν το φθινόπωροΣύμφωνα με τον Νίκο Σαραντάκο, ο Αύγουστος είναι ο δεύτερος μήνας του χρόνου που πήρε τ΄όνομά του από ιστορικό πρόσωπο -ο άλλος είναι ο Ιούλιος.Να το μηνολόγιο:
Κυ 1
Αυτοκτονία Νίκου Ζαχαριάδη στο Σουργκούτ της Σιβηρίας
Δε 2
† Ερρίκου Καρούζο
Τρ 3
Κοίμησις Ιωάννου Παπαϊωάννου του μελωδού και Ανδρέου Εμπειρίκου του υπερρεαλιστού
Τε 4
† Ιωάννου Χριστιανού Άντερσεν, του μυθοποιού
Πε 5
Κοίμησις Μέριλυν Μονρόε, Ρίτσαρντ Μπάρτον,
σερ Άλεκ Γκίνες. Και γενέσιον Άννης-Σίλιας της διαδικτυακής φίλης. Και
του ενός εκ των δύο αριστουργημάτων που εποίησε ο Νικοκύρης.
Πα 6
Γενέσιον Αλεξάνδρου Φλέμιγκ, του ευεργέτου της ανθρωπότητος. Και των εν Χιροσίμα αμάχων.
Σα 7
Ηρακλείτου, του Εφεσίου φιλοσόφου. Και του μπλόκου του Βύρωνα.
Κυ 8
Του Ινδού διανοητού Ραμπιτρανάθ Ταγκόρ
Δε 9
Ανάληψις Απολλωνίου του Τυανέως εκ του ιερού της Δικτύννης. Και των νεκρών στο Ναγκασάκι.
Τρ 10
† Κωνσταντίνου Χριστοφορίδη, πατρός της αλβανικής φιλολογίας
Τε 11
† Θανή Ιωάννου Ουνιάδου και Λεωνίκου γενέσιον
Πε 12
Παγκόσμια Ημέρα Νεολαίας
Πα 13
Των εν Μαραθώνι, Ελλήνων προμαχούντων
Αθηναίων και Παγκόσμια Ημέρα των Αριστεροχείρων. Και γενέσιον Φιδέλ του
Κουβανού επαναστάτη.
Σα 14
Κοίμησις Βερτόλδου Μπρεχτ, του δραματοποιού
Κυ 15
Θουκυδίδου Ολόρου Αλιμουσίου
Δε 16
Πρώτη εγγραφή εις δίσκον της ανθρωπίνης φωνής υπό Θωμά Έδισον
Τρ 17
Γενέσιον Πέτρου Φερμά, του μαθηματικού
Τε 18
† Θανή Ονωρίου Μπαλζακ
Πε 19
Εκτέλεσις του ποιητού Φρειδερίκου Γκαρθία Λόρκα
Πα 20
Των εν Θερμοπύλαις πεσόντων Σπαρτιατών και Θεσπιέων
Σα 21
Ιωάννου Κωνσταντινίδη-Κώστα Γιαννίδη, του γλυκυτάτου μουσουργού
Κυ 22
Γενέσιον Δημητρίου Γληνού, του μεγάλου διδασκάλου
Δε 23
Διεθνής ημέρα κατά του δουλεμπορίου
Τρ 24
Μαρτύριον Κοσμά του Αιτωλού και γενέσιον Λέο Φερρέ
Τε 25
Αλκιδάμαντος του ρήτορος
Πε 26
Κομφουκίου του φιλοσόφου
Πα 27
Διακήρυξις των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και του Πολίτη. Και κοίμησις Σωτηρίας Μπέλλου.
Σα 28
Γενέσιον Ιωάννου Γκαίτε
Κυ 29
† Κοίμησις Αττίκ (κατά κόσμον Κλέωνος Τριανταφύλλου) και Γεωργίου Κοτζιούλα, του κατατρεγμένου ποιητού.
Δε 30
Ρογήρου Βάκωνος
Τρ 31
Πλινίου του πρεσβυτέρου
Για τον Αύγουστο,ένα τραγούδι της Μάρθας Φριτζήλα για να τον αποχαιρετίσουμε:
