Ας ευλογήσουμε τα γένια μας...αν και με αστοχίες...

 

Με αρκετή τύχη...εδώ

Κάνοντας babysitting στη μαμά μου...

 

Αναδημοσίευση από το protagon.gr και την Λένα Παπαδημητρίου...

Περπατώ με τη μητέρα μου στη Λεωφόρο της Κολάσεως για την τρίτη ηλικία, τη σπαρμένη σαμπανιέρες και τραπεζοκαθίσματα οδό Καψάλη στο Κολωνάκι. Σε ένα από τα απανωτά ζιγκ-ζαγκ στο πεζοδρόμιο συναντάμε τον γιο ενός αγαπημένου οικογενειακού φίλου. «Ο πατέρας μου μπήκε στο γηροκομείο», μας πληροφορεί χαμογελαστά. «Είναι πολύ ευχαριστημένος», σπεύδει να εξηγήσει, μπροστά στα ελαφρώς σκοτεινιασμένα βλέμματά μας. «Εγώ τρέχω όλη μέρα με τα παιδιά και τη δουλειά. Ο Σπύρος και η Χρύσα (τα αδέλφια του) το ίδιο. Ηταν η πιο καλή… Ηταν η μόνη λύση».

Είναι η σιωπηλή επιδημία των τελευταίων ετών. Ασθμαίνοντα, κατά κανόνα 40+ μεσήλικα τέκνα σε απόγνωση για τη μαμά ή τον μπαμπά που βρίσκεται σε προκεχωρημένη ηλικία και έσπασε το ισχίο/έπαθε άνοια/αδυνατεί να αυτοεξυπηρετηθεί/νιώθει σα να χάνει όλα του τα φύλλα (όπως σπαρακτικά το εξέφρασε ο Αντονι Χόπκινς στο φιλμ «Ο πατέρας» του Φλοριάν Ζελέρ). Δεν έχουν σταματημό τα μηνύματα στο messenger από γνωστούς και φίλους: «Ξέρεις καμια καλή “γυναίκα;”», «Ψάχνω για μια αποκλειστική για δέκα μέρες, μέχρι να επιστρέψω», «Εχεις ακούσει κανέναν ειδικό για την οστεοπόρωση;».

Είναι μία από τις ελάχιστες βεβαιότητες της ζωής (αν είσαι, φυσικά, από τους τυχερούς): η φθορά και το επικείμενο τέλος του ανθρώπου που σε ανάστησε. Και όμως, τίποτα και κανείς δεν σε προετοιμάζει γι’ αυτό. Για τον μόχθο, το οικονομικό άγχος, τα logistics και την υπαρξιακή αγωνία τού να φροντίζεις τον ηλικιωμένο γονιό σου. Tίποτα εκτός από τις διάφορες, συχνά φρικώδεις, μακριά-από-εμάς ιστορίες «παθόντων» που, όσο το προσδόκιμο ζωής επιμηκύνεται με το ζόρι («η ανηθικότητα της σύγχρονης ιατρικής», μου λέει μαινόμενος ένας γιατρός) και όσο το κράτος πρόνοιας για τους ηλικιωμένους παραμένει ανύπαρκτο, διαρκώς πολλαπλασιάζονται.

Είναι ο φίλος που, μετά από κάποια χρόνια ταλαιπωρίας με τη μητέρα του, αναγκάστηκε να τη «βάλει» στο γηροκομείο και ζει έκτοτε με τις ενοχές του ότι δεν ήταν «άξιος» να τη φροντίσει. Είναι η μεσήλικη κόρη στην απέναντι πολυκατοικία που, χωρίς ίχνος βαρυγκόμιας, «κράτησε» επτά χρόνια την ανοϊκή μητέρα της στο σπίτι μαζί με τον άνδρα της, δύο εφήβους και έναν σκύλο («Με καθησύχαζε που κάθε πρωί άνοιγα την πόρτα και την έβλεπα, και ας ήξερα ότι δεν είχε ιδέα ποια ήμουν»). Είναι η συνάδελφος  που ψάχνει μαζί με τα αδέλφια της ένα «μοντέλο διαφυγής» προκειμένου να «σώσουν» την 77χρονη μητέρα που ζει στα όρια της τρέλας, γιατροπορεύοντας όλη μέρα και όλη νύχτα τον 90χρονο, «συχνά επιθετικό», πατέρα τους.

Η οδύσσεια του τέκνου-φροντιστή

Ούτε καν σου περνάει από το μυαλό τι σε περιμένει σε αυτό το σκληρό μονόπρακτο –με τις εβδομαδιαίες θήκες χαπιών και τις πάνες ενηλίκων– που, ό,τι και να κάνεις, δεν θα έχει χάπι έντ. Είναι πολλά τα ζητήματα. Από τα πιο συνήθη, η οδύσσεια για την ανεύρεση της  «γυναίκας» εμπιστοσύνης που δεν θα «κακομάθει» και δεν θα φτάσει να σε εκβιάζει να της γράψεις ένα διαμερισματάκι για να μη σε αφήσει σύξυλο. Ή η ανάγκη να ανταπεξέλθεις ταυτόχρονα σε δεκάδες υποχρεώσεις, ειδικά αν ανήκεις στην περίφημη «γενιά σάντουιτς» (οι έχοντες, ταυτόχρονα με τους ηλικιωμένους γονείς, και μικρά παιδιά). Είναι, ακόμα, η οικονομική αφαίμαξη, όποιον δρόμο και αν ακολουθήσεις.

Να σημειωθεί εδώ ότι η κατ’ οίκον φροντίδα προβάλλεται συχνά ως η μοναδική λύση σε αυτό το μεσογειακό οικογενειακό μοντέλο με τις  υποστελεχωμένες ή και «ύποπτες» μονάδες φροντίδας ηλικιωμένων (για πολλούς, δυστυχώς, ο «οίκος ευγηρίας» έχει ταυτιστεί με τα «κολαστήρια» της εποχής Covid-19).

«Ο θάνατος δεν είναι το χειρότερο σε όλη αυτή την ιστορία», μου λέει οργισμένη μια γιατρός με τρία παιδιά και δύο ογδοντάρηδες γονείς. «Ο άνθρωπος πρέπει να μπορεί να έχει επιλογές, να έχει ο ίδιος λόγο στο πώς θα περάσει τα τελευταία χρόνια της ζωής του, αλλά και πώς  θα πεθάνει. Υπάρχουν κάποια καλά κέντρα που τους παρέχουν, μεταξύ άλλων, κοινωνικοποίηση. Η επαφή με τους συνομηλίκους τους μπορεί να είναι πολύ καλύτερη από τον εγκλεισμό στο σπίτι με μια “γυναίκα”. Δεν είναι μόνο οικονομικοί οι λόγοι που δεν το επιλέγουμε. Είναι το ελληνικό σύνδρομο “Να μείνει στο σπίτι και να πεθάνουμε όλοι μαζί”. Από την κόπωση!»

Νοσηλεία  και αψιμαχίες στο σπίτι

Τίποτα, βέβαια, δεν σε προετοιμάζει και για τον υπαρξιακό ανεμοστρόβιλο που θα βιώσεις φροντίζοντας έναν ηλικιωμένο γονιό. Τις σουβλιές για την αδυναμία σου να «νταντέψεις» σωστά και χωρίς να σιχτιρίζεις τον άνθρωπο που σε μεγάλωσε, και να αποδεχτείς ότι από εδώ και εμπρός, όχι, δεν θα είναι αυτός που ήταν. Ή το άγχος για τον έτερο γονιό, αν υπάρχει.

Μια απαυδισμένη κόρη μού μιλάει για την επιδημία γυναικών τρίτης ηλικίας που φροντίζουν μέχρι και 15 χρόνια τους γηραιότερους συζύγους τους: «Είναι αυτή η παλιά γενιά της αυτοθυσίας. Γνωρίζω μια τέτοια γυναίκα που το μόνο που κάνει για τον εαυτό της είναι να κεντάει δίπλα από το κρεβάτι του. Οι περισσότερες που ξέρω τη βγάζουν με αντικαταθλιπτικά».

Αλλά και για την απύθμενη μοναξιά, αν τυγχάνεις μοναχοπαίδι (ή αν ο αδελφός σου είναι σε κάποιο μακρινό μέρος του πλανήτη και δεν θα είναι εκείνος που θα τρέξει όταν ο πατέρας βρεθεί πεσμένος στο πάτωμα με αίματα στο κεφάλι). Ή τις αψιμαχίες για τον καταμερισμό των ευθυνών ανάμεσα στα αδέλφια (εξ όσων αφουγκράζομαι, οι ρόλοι είναι σχεδόν προκαθορισμένοι: o «ιερομάρτυρας», ο «ευθυνόφοβος», ο «κυνικός», ο «εγώ, ο πιο καλός ο φροντιστής από όλους», ο «δεν το αντέχω όλο αυτό, τριαλαρί, τριαλαρό» κ.τλ.)

Και βέβαια, σε όλο αυτό το υπέροχο πακέτο που σου επιφυλάσσει το εγχώριο μοντέλο στήριξης των ηλικιωμένων, δεν πρέπει να ξεχνάς τα  σκαμπίλια της δικής σου θνητότητας. «Μέχρι σήμερα ένιωθα νέος… Με το που μπήκε ο πατέρας μου τρεις μέρες στο νοσοκομείο ένιωσα για πρώτη φορά ότι είμαι 48 ετών», μου έλεγε τις προάλλες ένας φίλος.

Το πρόβλημα χωρίς  όνομα

Δεν είναι τυχαίο ότι το να είσαι «ερασιτέχνης» φροντιστής ηλικιωμένου είναι από μόνο του υψηλός παράγοντας κινδύνου για επιβαρυμένη σωματική και ψυχική υγεία, οικονομικά προβλήματα, δυσκολίες στην εργασία ή στην προσωπική σου ζωή. Πριν από κάμποσα χρόνια, ο δημοσιογράφος Τζόναθαν Ράους είχε περιγράψει στο «Atlantic» αυτό «το πρόβλημα που δεν έχει όνομα» (ο όρος «δανεικός» από το βιβλίο «Το γυναικείο μυστήριο», της Μπέτι Φρίνταν). Η Φρίνταν μιλούσε το 1963 για την «ενδημική μοναξιά και πλήξη της νοικοκυράς». Ο συντάκτης του Atlantic χρησιμοποιεί τον όρο για τα εκατομμύρια των μεσηλίκων στις ΗΠΑ που παλεύουν, αόρατοι και αβοήθητοι, να στηρίξουν τον μπαμπά ή τη μαμά στο γέρμα της ζωής τους.

Και στη σούπερ γερασμένη σημερινή Ελλάδα (με τους 139.296 «πολύ ηλικιωμένους», δηλαδή άνω των 90 ετών) «το πρόβλημα χωρίς όνομα» συνεχίζει να μαίνεται. Είναι επιτακτική ανάγκη η Πολιτεία να θωρακίσει τον χώρο της φροντίδας των ατόμων τρίτης και τέταρτης ηλικίας, εξασφαλίζοντάς τους γεράματα με ποιότητα ζωής και αξιοπρέπεια. Με τα παιδιά τους στο πλάι τους και όχι αγκαλιά με την «πάπια».

Πηγή: protagon.gr

Η δύναμη της φύσης μέσα από βραβευμένες φωτογραφίες...

Public Favorite Winner | Jamie Russell

Μια φωτογραφία με «τερατώδη» κύματα να χτυπούν έναν φάρο κέρδισε τον διαγωνισμό Weather Photographer of the Year 2022 της Royal Meteorological Society.

Η φωτογραφία του Christopher Ison «Storm Eunice» που τραβήχτηκε πέρυσι στο Ηνωμένο Βασίλειο κρίθηκε ως η κορυφαία φωτογραφία ανάμεσα σε 22 υποψήφιες και ο Ison πήρε 500 λίρες (560 δολάρια).

«Όταν προβλέφθηκε η καταιγίδα και έφερε την πρώτη κόκκινη προειδοποίηση για τη νότια ακτή [της Αγγλίας], ήξερα ότι έπρεπε να βρω ένα σημείο για να την καταγράψω», αναφέρει.

Remaining Time-0:00

Fullscreen

Mute

Overall winner | Christopher Ison

«Έφτασα εκεί αρκετά νωρίς για να βρω πολλούς φωτογράφους ήδη μούσκεμα από τη βροχή και το θαλασσινό νερό, να στέκονται πολύ κοντά στον τοίχο του λιμανιού. Αποφάσισα να κατευθυνθώ σε ψηλό σημείο και λίγο πιο μακριά με την πλάτη μου στον καιρό. Ανταμείφθηκα με ένα σύνολο εικόνων για τις οποίες είμαι πολύ περήφανος», πρόσθεσε.

Οι κριτές σχολίασαν ότι τους άρεσε η δύναμη της φύσης στη φωτογραφία, «υπενθυμίζοντάς μας πόσο μικροί και ασήμαντοι είμαστε, καθώς μεταφέρει τη δραματική κίνηση και τη δύναμη της θάλασσας μαζί με την αντίσταση που προσφέρει ένα ανθρωπογενές κτίριο».

Δείτε τις συγκλονιστικές φωτογραφίες που ήταν υποψήφιες:

Second place. Frozen Niagra Falls | Zhenhuan Zhou

Third place. Ghost Under a Cliff. Emili Vilamala Benito

Mobile Phone Category Winner | Aung Chan Thar

Mobile Phone Category Runner Up | Vince Campbell

Public Favorite Winner | Jamie Russell

Winner of Young Weather Photographer of the Year. Eris Pil

Runner up Young Weather Photographer of the Year. Shreya Nair

Συντακτική ομάδα ert.gr/ertnews.gr

Πηγή: PetaPixel

Οι ευνούχοι, οι Έλληνες και οι Χριστιανοί...

 

Μήτε άρρεν μήτε θήλυ -Ιστορίες ευνούχων στην αρχαιότητα, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, σελ. 132 (Εισαγωγή, μετάφραση, σχόλια: Σπύρος Ράγκος)

του Χρήστου Λάσκου

Συνεπώς, εύχομαι κι εγώ στον γιο μου, αφού είναι ακόμα μικρός, να αποκτήσει όχι το μυαλό, ούτε τη γλώσσα, αλλά τον φαλλό που πρέπει στη φιλοσοφία...

Λυκίνος, ήρωας του Λουκιανού

Το παράθεμα μας εισάγει σε μια θεμελιώδη διάσταση της στάσης, που υιοθετούσε ένα μεγάλο μέρος της ύστερης αρχαιότητας απέναντι στους ευνούχους. Δεν είναι το μυαλό, που σε κάνει φιλόσοφο. Ούτε η ρητορική ικανότητα. Το πρώτο, που χρειάζεται, για να ασκείς τη φιλοσοφία είναι να διαθέτεις φαλλό. Δεν μπορεί, λοιπόν, αυτονοήτως, να φιλοσοφούν οι γυναίκες.

Ούτε, όμως, και εκείνα τα αλλόκοτα τέρατα, που αποτελούσαν ένα μήτε μήτε, ένα περίεργο μεταξύ, ένα αταξινόμητο άτοπο, μια αποτυχία.

Οι ευνούχοι ήταν άγνωστη λέξη και έννοια για τους Έλληνες μέχρι τον 6ο π.Χ. αιώνα. Η επαφή τους με την Ασσυρία είναι που τους έκανε κοινωνούς της συνθήκης αυτής, η οποία ήταν πολύ συχνή μετά την επικράτηση των Ασσυρίων στην Μέση Ανατολή. Αυτή η στρατοκρατική αυτοκρατορία εφάρμοζε σε πολύ μεγάλη κλίμακα τον ευνουχισμό ανθρώπων -ίσως, δεν είναι τυχαίο πως σοβαροί ιστορικοί της εποχής προσομοιάζουν τους Ασσυρίους με τους Ναζιστές.

Στην αρχαιότητα η έννοια ήταν περισσότερο διευρυμένη σε σχέση με σήμερα, στο μέτρο που, εκτός από τα θύματα του ευνουχισμού περιλάμβανε τον ερμαφροδιτισμό, τη συγγενή ανορχία και άλλες διαταραχές σχετικές με το φύλο.

«Ενίοτε, για να δηλωθούν αυτές οι ασθένειες, οι αρχαίοι χρησιμοποιούσαν τη λέξη ευνουχίας. Στη μεταγενέστερη ελληνική γραμματεία, χρησιμοποιούνται και άλλοι όροι με ιδιαίτερες συμπαραδηλώσεις ο καθένας:  σπάδων είναι αυτός του οποίου οι όρχεις έχουν ατροφήσει και συνεπώς αδυνατεί να τεκνοποιήσει –απόκοπος, εκτετμημένος, εκτομίας ή και τομίας είναι αυτός του οποίου τα γεννητικά όργανα έχουν αφαιρεθεί -τέλος, θλαδίας ή θλιβίας είναι ο ευνούχος του οποίου οι όρχεις έχουν συνθλιβεί» (σελ. 13).

Το μικρό βιβλίο, που έχει μεταφράσει εξαιρετικά ο Σπύρος Ράγκος -του οποίου, επιπλέον, η εισαγωγή και τα σχόλια είναι πολύ κατατοπιστικά- αποτελείται από έξι κείμενα σημαντικών αρχαίων συγγραφέων, που πραγματεύονται πλευρές της συνθήκης των ευνούχων, ανθρώπων, που μάλλον υπέστησαν τον ακρωτηριασμό αρχικά, ώστε να μην αποτελούν κίνδυνο, όταν τους ανατίθονταν η φύλαξη του γυναικωνίτη, έφτασαν, ωστόσο, κάποιες φορές σε πολύ υψηλά αξιώματα, με χαρακτηριστική περίπτωση, μεταξύ άλλων, την Ανατολική Ρωμαϊκή ευκαιρία του τέταρτου και του πέμπτου αιώνα. Κάποιοι άλλοι, όπως οι Galli -ιερείς της Κυβέλης- αυτοευνουχίζονταν, μιμούμενοι τον Άττη, νεαρό θνητό εραστή και ακόλουθο της Μητέρας Θεάς σε μια παραφορά μανίας.

Τα έξι κείμενα, που αποτελούν το κύριο μέρος του βιβλίου, είναι του Φιλόστρατου (Ο Απολλώνιος [Τυανεύς] στον βασιλιά των Πάρθων), του Επιφάνιου Κύπρου (Εναντίον των Ουαλησίων), του Βασιλείου Καισαρείας (Επιστολή προς τη Σιμπλικία την αιρετική), του Κυρίλλου Αλεξανδρείας (Λόγος στηλιτευτικός κατά ευνούχων). Και δύο του Λουκιανού (Ο ευνούχος, Η θεότης της Συρίας).

Μέσα  από συγκεκριμένες ιστορίες και περιστατικά, «πραγματικά» ή αποκυήματα της λογοτεχνικής φαντασίας ερχόμαστε σε επαφή με την κατάσταση των ευνούχων, η παρουσία των οποίων φαίνεται να σκανδάλιζε μεγάλο μέρος των ανθρώπων της εποχής. Από αυτήν την άποψη, το βιβλίο έχει μεγαλύτερο ενδιαφέρον σε ό,τι αφορά την παρουσίαση και κριτική των στάσεων απέναντι στους ευνούχους παρά από πραγματολογική άποψη.

Ένα πρώτο ενδιαφέρον σημείο είναι η αδυναμία να καταχωριστούν ο ευνούχοι στο έμφυλο δίδυμο. Άρρεν ή θήλυ; Όπως εξηγούσε ο Αριστοτέλης, ο ευνουχισμός όχι μόνο στειρώνει τα θύματα, αλλά και τα εκθηλύνει: οι ευνούχοι δεν βγάζουν γένια ή, αν έχουν, τα χάνουν, δεν χάνουν τα μαλλιά τους, η φωνή τους γίνεται ψιλή, κοριτσίστικη, και, γενικά, μικρόν ελλείπουσι του θήλεος την ιδέαν.

Την ίδια στιγμή, όμως, στο γυναικείο φαντασιακό της εύπορης τάξης, ένας ευνούχος μπορούσε να εκλαμβάνεται ως εξαίρετο σκεύος ηδονής. Γιατί ο ευνουχισμός απέκλειε την αναπαραγωγή, όχι την απόλαυση.

Γι’ αυτό ο Κύριλλος Αλεξανδρείας «θα στηλιτεύσει όχι μόνον την εξωτερική θηλυπρέπεια και αταξινόμητη εμφάνιση των ευνούχων αλλά και την έντονη ψυχική λαγνεία τους που, κατά τη γνώμη του, οδηγεί σε εξεζητημένες και αφύσικες, ενεργητικές ή παθητικές, ερωτικές περιπτύξεις με άτομα είτε του ενός είτε του άλλου φύλου» (σελ. 25).

Στο πρώτο κείμενο της συλλογής, ο Λουκιανός φτιάχνει ένα διάλογο που περιγράφει την  περίπτωση ενός ευνούχου που επιδίωξε να καταλάβει μία από τις, αδρά αμειβόμενες, οκτώ έδρες φιλοσοφίας, που ίδρυσε ο Μάρκος Αυρήλιος στην Αθήνα. Το κύριο επιχείρημα για την απόρριψή του ήταν ή έλλειψη φαλλού και μακριάς γενειάδας. Όπως λέει ο Λυκίνος, απαντώντας στον Πάμφιλο, «[δ]εν συμφωνούσαν, βέβαια, όλοι μεταξύ τους. Κάποιοι ήθελαν να τον γδύσουν και να τον εξετάσουν, όπως τους δούλους που αγοράζουμε, για να διαπιστώσουν εάν τάχα δύναται να φιλοσοφεί με αρχίδια. Και κάποιοι άλλοι -και τούτο ήταν ακόμα πιο αστείο- έστειλαν να φέρουν γυναίκες «από σπίτι» για να τον βάλουν να συνουσιαστεί: να τις πηδάει, δηλαδή, καθ’ ην στιγμήν ένας δικαστής, ο γηραιότερος και πιο αξιόπιστος από όλους, θα είναι παρών και θα κοιτά εάν πράγματι φιλοσοφεί» (σελ. 41). Στο έκτο κείμενο, που ανήκει και πάλι στον Λουκιανό, παρακολουθούμε την ιστορία του αυτοευνουχισμένου Κομβάβου, για τον οποίο στην Ιερόπολη στήθηκε λατρευτικό άγαλμα.

Το δεύτερο κεφάλαιο αναφέρεται στον Απόλλωνα από τα Τύανα, που έζησε τον πρώτο αιώνα της χρονολογίας μας, και εθεωρείτο θείος ανήρ για τον παραδοσιακό πολυθεϊσμό. Πολλοί τον έχουν χαρακτηρίσει ως Χριστό του παγανισμού. Πρόκειται για εξαιρετική μορφή και το κείμενο του Φιλόστρατου δείχνει μια διαφορετική, από την συνήθη, στάση απέναντι στους ευνούχους.

Φαίνεται, λοιπόν, πως οι Έλληνες, μ’ όλο, που -όπως σημειώνει ο Ράγκος- ίσως λόγω της σημασίας που απέδιδαν στην αρτιμέλεια και τη σωματική ομορφιά, ίσως λόγω του σεβασμού που είχαν για την φύση, ίσως και λόγω μιας αντίληψης για τον θείο που τιμωρεί τις ακρότητες δεν ένιωθαν και λίγο αμήχανοι απέναντι στους ευνούχους, παρ’ όλα αυτά δεν τους αντιμετώπιζαν ως μιάσματα.

Πράγμα που δεν ισχύει για τους Χριστιανούς. Όπως εξηγεί ο Επιφάνιος, οι ευνούχοι δεν έχουν καμιά πιθανότητα στη σωτηρία, στο μέτρο που στη Βασιλεία των Ουρανών δεν χωρά τίποτε ατελές, τίποτε ακρωτηριασμένο -για οποιονδήποτε λόγο. Στο μέτρο που η ανάσταση των νεκρών δεν αφορά μόνον τις ψυχές, αλλά και τα σώματα, κατεξοχήν, μάλιστα, τα σώματα, «όλα τα μέλη του σώματος θα αναστηθούν και κανένα δεν θα παραλειφθεί. Και γενικά, αν κάποιο μέλος δεν αναβιώσει τότε, δεν θα αναστηθεί ολόκληρο το σώμα. Και αν το μέλος που σκανδαλίζει παραλειφθεί, τότε συνολικά δεν θα αναστηθεί κανένα απολύτως μέλος, αφού όλα τα μέλη μας σκανδαλίζουν» (σελ. 60). Οι καλοί Χριστιανοί μένουν μακριά από το θανάσιμο αμάρτημα της λαγνείας όχι γιατί δεν μπορούν, αλλά γιατί το επιλέγουν συνειδητά κι ελεύθερα.

Ενδεικτική της χριστιανικής στάσης απέναντι στους ευνούχους είναι η ακόλουθη παράγραφος από επιστολή, που απέστειλε ο Βασίλειος στη Σιμπλικία, με την οποία βρίσκονταν σε διαμάχη.

«Και αν υπάρξει ανάγκη μαρτύρων, δεν είναι οι δούλοι αυτοί που θα σταθούν να μαρτυρήσουν, ούτε η ατιμασμένη και κατεστραμμένη φάρα των ευνούχων, τούτη η ράτσα η αθήλυκη, η άνανδρη, η γυναικομανής και ζηλόφθονη, η κακοπροαίρετη, η ευμετάβολη, η ακοινώνητη, η παμφάγα, η ακόρεστη, η μυξοκλαίουσα, η οξύθυμη, η παραδόπιστη, η σκληρόκαρδη, η γυναικωτή, η κοιλιόδουλη -τι άλλο να πω; Από γεννησιμιού της καταδικασμένη στο μαχαίρι» (σελ. 70). Όξος και χολή, πραγματικά. Απύθμενο μίσος, όπως αυτό απέναντι στον Σατανά τον ίδιο.

Σύμφωνα με τον Κύριλλο Αλεξανδρείας, αντίστοιχα, ο Μωυσής είπε για το συνάφι των ευνούχων πως «ευνούχος και αόρχης δεν θα εισέλθει στην εκκλησία του Κυρίου». Για να συνεχίσει:

«Μπορεί να δει κανείς τα σπίτια των αριστοκρατών κατάμεστα από τέτοια τερατόμορφα πλάσματα που φορούν χρυσά περιδέραια στο λαιμό και έχουν την φύση του αρσενικού, αλλά την όψη του θηλυκού, που περπατούν με κουνήματα και μιλούν με νάζια. Σαν τα πορνίδια του δρόμου, κουνούν το κεφάλι τους με απρέπεια, μια δεξιά μια αριστερά και γελούν ασυγκράτητα και ασύστολα υποδηλώνοντας οιστρήλατη λαγνεία εκφανή. Κι έτσι, από τη μια, σαν γυναίκες πέφτουν σε κρεβάτια μαλακά με άντρες και τρυφηλώς διαφθείρονται και, από την άλλη, σαν φύλακες και δήθεν ινδάλματα της αρετής, κοιμούνται με θηλυκά και αναίσχυντα και αδιάντροπα μαζί τους ασελγούν» (σελ. 74).

Το μήτε άρρεν μήτε θήλυ αποτελεί εξαιρετικό ανάγνωσμα. Και, μαζί με τα υπόλοιπα βιβλία της σειράς των Πανεπιστημιακών Εκδόσεων Κρήτης «Διάλογοι με την αρχαιότητα», μας δίνουν τη δυνατότητα να έρθουμε σε επαφή, να ασκήσουμε την ενσυναίσθησή μας και, μαζί με την εξήγηση, να καταφέρουμε να πλησιάσουμε και την κατανόηση άλλων ανθρώπων, άλλων κοινωνιών, σε άλλες εποχές. Χωρίς αυτήν την κατανόηση, οποιαδήποτε εξήγηση είναι προφανώς ελλιπής.

Πηγή: alterthess.gr

Πόσοι άνθρωποι έχουν ζήσει στη Γη μέχρι σήμερα;

Το 2022, ο κόσμος αναμένεται θα φτάσει σε ένα σημαντικό ορόσημο — έναν πληθυσμό οκτώ δισεκατομμυρίων.

Φυσικά, αυτή η δραματική αύξηση του ανθρώπινου πληθυσμού στον κόσμο είναι ένα σχετικά νέο φαινόμενο. Για πολλές χιλιάδες χρόνια, λιγότεροι άνθρωποι περιφέρονταν στη Γη από ό,τι ζουν σήμερα σε μια πόλη μεσαίου μεγέθους.

Ωστόσο, αυτό εγείρει ένα ενδιαφέρον ερώτημα: πόσοι άνθρωποι έχουν ζήσει συνολικά σε ολόκληρη την ανθρώπινη ιστορία;

Η ομάδα του Our World in Data οπτικοποίησε με εξαιρετικό τρόπο την απάντηση σε αυτό το ερώτημα, δείχνοντας παράλληλα και πόσο μεγάλο μέρος της ανθρωπότητας βρίσκεται σήμερα εν ζωή.

Για να το κάνει αυτό, χρησιμοποίησε μια γιγάντια κλεψύδρα, που αντί να μετρά το πέρασμα του χρόνου, μετρά το πέρασμα των ανθρώπων.

Κάθε κόκκος άμμου εδώ αντιπροσωπεύει 10 εκατομμύρια ανθρώπους: κάθε χρόνο γεννιούνται 140 εκατομμύρια μωρά. Προσθέτουμε λοιπόν 14 κόκκους άμμου στην κλεψύδρα. Οι 795 πράσινοι κόκκοι αντιπροσωπεύουν τα 7,95 διεσκατομμύρια ανθρώπων που είναι εν ζωή σήμερα. Κάθε χρόνο, 60 εκατομμύρια άνθρωποι πεθαίνουν. Αυτό σημαίνει ότι 6 κόκκοι περνούν από την κλεψύδρα και προστίθενται στον μεγάλο αριθμό των ανθρώπων που έχουν πεθάνει, που απεικονίζονται ως 10.900 κόκκινοι κόκκοι άμμου στη βάση της κλεψύδρας.

Ποσοτικοποιώντας τους Προγόνους μας

Πόσοι άνθρωποι προηγήθηκαν της ύπαρξής μας; Αυτή είναι η ερώτηση που αποπειράθηκαν να απαντήσουν δημογράφοι όπως ο Toshiko Kaneda και ο Carl Haub.

Ο ποσοτικός προσδιορισμός ολόκληρης της ανθρωπότητας απαιτεί μια σταθερή ημερομηνία έναρξης για το πότε οι άνθρωποι έγιναν …άνθρωποι. Η εξέλιξη είναι μια σταδιακή διαδικασία, επομένως το να καταλήξει κανείς σε μία ημερομηνία έναρξης για την ανθρωπότητα δεν είναι εύκολη υπόθεση. Για τους σκοπούς αυτής της άσκησης, ωστόσο, οι δύο δημογράφοι χρησιμοποίησαν το 190.000 π.Χ. ως σημείο μηδέν.

Υπάρχουν δύο αντίθετα σημεία που πρέπει να λάβουμε υπόψη όταν σκεφτόμαστε τους προϊστορικούς ανθρώπους:

Γύρω από την επιλεγμένη ημερομηνία έναρξης, η παγκόσμια ανθρώπινη ομάδα ήταν αρκετά μικρή—ίσως μόλις 30.000 άτομα.

Πριν από τη σύγχρονη εποχή, η διάρκεια ζωής ήταν πολύ μικρότερη, επομένως μεγάλα χρονικά διαστήματα μπορούν πραγματικά να επηρεάσουν τους αριθμούς δραστικά.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, οι δημογράφοι υπολογίζουν ότι 109 δισεκατομμύρια άνθρωποι έζησαν και πέθαναν κατά τη διάρκεια αυτών των 192.000 ετών. Οι μισοί από αυτούς έζησαν τα τελευταία 2000 χρόνια. Αν προσθέσουμε τον αριθμό των ανθρώπων που ζουν σήμερα, θα έχουμε 117 δισεκατομμύρια ανθρώπους που έχουν ζήσει ποτέ στη Γη.

Αυτό σημαίνει ότι για κάθε άτομο που ζει σήμερα, υπάρχουν περίπου 14 άτομα που δεν είναι πλέον μαζί μας. «Αυτά τα 109 δισεκατομμύρια ανθρώπους πρέπει να ευχαριστήσουμε για τον πολιτισμό στον οποίο ζούμε. Οι γλώσσες που μιλάμε, το φαγητό που μαγειρεύουμε, η μουσική που απολαμβάνουμε, τα εργαλεία που χρησιμοποιούμε – όσα ξέρουμε τα μάθαμε από αυτούς», γράφει ο Max Roser στο Our World in Data.

Πόσο μεγάλο μέρος της ανθρωπότητας ζει σήμερα;

Αν σκεφτεί κανείς ότι το 7% όλων των ανθρώπων που έζησαν ποτέ είναι ζωντανοί σήμερα, ειδικά όταν μετράμε σε ένα διάστημα που ξεπερνά τους χίλιους αιώνες, είναι αξιοσημείωτο ότι ένα τόσο μεγάλο ποσοστό ανθρώπων ζει αυτήν τη στιγμή.

Αν όμως δούμε στο διάγραμμα την πρόσφατη παγκόσμια πληθυσμιακή έκρηξη, αρχίζει να βγάζει νόημα.

Χρειάστηκε όλη η ανθρώπινη ιστορία μέχρι το 1803 για να φτάσει o πληθυσμός του πλανήτη στο πρώτο δισεκατομμύριο. Το επόμενο δισεκατομμύριο χρειάστηκε 124 χρόνια και το τρίτο μόλις 33 χρόνια. Μέχρι το τέταρτο δισεκατομμύριο, αυτή η περίοδος μειώθηκε στα 15 χρόνια. Η περίοδος της ταχύτερης ανάπτυξης σημειώθηκε από το 1975 έως το 2011, κατά την οποία κάθε 12 χρόνια ο πληθυσμός του πλανήτη αυξανόταν κατά ένα δισεκατομμύριο.

Αν και το διάγραμμα περιέχει προβλέψεις με βάση τα δεδομένα του 2015, αποτυπώνει την  σταδιακή μείωση του ρυθμού αύξησης του πληθυσμού, που έχει επιβραδυνθεί ακόμα περισσότερο – σύμφωνα με νεότερες προβλέψεις, το 2100 δεν θα έχουμε φτάσει τα 11 δισεκατομμύρια. Μάλιστα, πρόσφατη έρευνα από Institute for Health Metrics and Evaluation (IHME), που δημοσιεύτηκε στο The Lancet, υποδηλώνει ότι ο αριθμός των ανθρώπων στον πλανήτη μπορεί τελικά να αρχίσει να συρρικνώνεται πολύ πριν από το έτος 2100.

                                                                                                                    Πηγή: anatropinews.gr

Γιορτές και οι άλλοι...

 

 

 

Μέρες που είναι... Να εξορύξεις όποιες δυνάμεις κρύβονται ακόμη μέσα σου, να τις ψαύσεις, να τις αγαπήσεις ώστε αυτές να σε θωρακίσουν, να σε πυργώσουν απέναντι στον πόνο· να αγκαλιάσεις τον μικρόκοσμο [το σύμπαν], να είσαι ήσυχος και χαμογελαστός στον περίγυρο, να ανταποκρίνεσαι στις προσκλήσεις των φίλων, να τανυστείς στον μεγαλύτερο βαθμό -να αντέξεις. Να κολυμπήσεις στα σπλάχνα διότι αυτή η κολύμβηση καθαίρει τα σκοτάδια του νου, εξορίζει την απογοήτευση και την απομόνωση. Να δηλώσεις «παρών» και ας απουσιάζεις -οι γιορτές απαιτούν συναδέλφωση και αλληλεγγύη, επιφέρουν, έστω για λίγο, τη συνοχή των κοινωνιών, όσο μικρές κι αν είναι αυτές.

Είναι γιατί στο μέσα μέρος του καθενός συνωστίζονται τόσα άλογα, τόσες εκρηκτικές ύλες, λανθάνει ο πλούτος των συναισθημάτων, εκεί μέσα δονούνται οι ερωτικές και αναγεννητικές δυνάμεις -πού αλλού; Από αυτές τις δυνάμεις αρπάζεται κανείς για να βρεθεί σε θέση να συνοδοιπορήσει, έστω λειψός, έστω λυπημένος. Πώς τα άλογα γίνονται λογικά; Αυτό να εξακριβωθεί, να ερμηνευτεί, να γίνει οδηγός για τη συμφιλίωση με τη νέα πραγματικότητα, ένας μικρός μπούσουλας τέλος πάντων -κάπως έτσι. Τα λογικά επικρατούν στο τέλος βεβαίως, το θέμα είναι να γίνουν υποφερτά, ανεκτά, διαχειρίσιμα. Οσο και να φαίνεται παράξενο οι γιορτές [των άλλων] βοηθούν κατά πολύ να γίνει αυτό δυνατό -κι έτσι να περνάει κάπως ο καιρός.

Οι γιορτές, είπαμε, συνέχουν τις κοινότητες, ακόμη κι όταν είναι, καλή ώρα, μολυσμένες από τον φόβο, ίσως και τον πανικό που έχει επιφέρει σε αυτές ο περίφημος κορονοϊός. Η συνειδητοποίηση της ανθρώπινης οδύνης είναι το κριτήριο και όχι τόσο το ήρεμο μεγαλείο και η απλότητα [η δωρικότητα -αν και αυτή έχει καθοριστικό ρόλο σαν περισπασμός στη βουλιμική μας τάση και στον καταναλωτισμό]. Οταν γράφει κανείς προσπαθεί τουλάχιστον να μην κάνει τους αναγνώστες να βαρεθούν ή να εκνευριστούν [αν αναστατωθούν καθόλου δεν πειράζει διότι σαν κάτι να γεννιέται εκείνη τη στιγμή, μικρόψυχο ή μεγαλόψυχο, πάντως δυναμικό -δυναμικό σαν διάλογος]. Το θέμα είναι να καταφέρνει κανείς να συνομιλεί, στο μέτρο του δυνατού ασφαλώς. Να μπορεί να συμμετέχει στο τραπέζι των άλλων -και οι άλλοι στο δικό του, όσο φτωχό κι αν είναι. Γιορτές: μικρή παύση του εμφυλίου.

Γιώργος Σταματόπουλος / efsyn.gr

Η κουλτούρα του βιαστή...

---

Του Γιώργου Χ. Παπασωτηρίου

Ασυνόδευτα προσφυγόπουλα πέφτουν θύματα σεξουαλικής εκμετάλλευσης στο Μεταξουργείο, στην πλατεία Βικτωρίας, παντού στην Αθήνα (Ρώυτερς 2018 και artinews). Kάθε βράδυ, χωρίς μουσική υπόκρουση και μελωμένα στιχάκια, ένα μικρό προσφυγόπουλο, οδηγείται στα χέρια του βιαστή του, που του ξεσκίζει την ψυχή. Κάποιοι, προς στιγμήν, ακούνε τις κραυγές οδύνης των παιδιών και φωνάζουν: «τον εισαγγελέα! Τον εισαγγελέα!». Ύστερα αποσύρονται στην ήσυχη συνείδησή τους.

Κοιτάζω τη φωτογραφία του "καλλιτέχνη" βιαστή. Πίσω από το προσωπείο του μία βιβλιοθήκη γεμάτη βιβλία και στον τοίχο ο πίνακας μ' ένα γυμνό παιδί. Ο βιαστής είναι υψηλής κουλτούρας και... αισθητικής, διαψεύδοντας αυτούς που διατείνονται ότι η ζωώδης ροπή του ανθρώπου στη βία μπορεί να εξομαλυνθεί μέσω της κουλτούρας. Θυμάμαι τον Τζορτζ Στάινερ που έγραφε ότι υπήρχαν και υπάρχουν άνθρωποι για τους οποίους η κουλτούρα είναι ένα επιφανειακό, στείρο περίβλημα: «Γνωρίζουμε τώρα(μετά το Ολοκαύτωμα) ότι ένας άνθρωπος μπορεί να διαβάσει τον Γκαίτε ή τον Ρίλκε, να παίξει κομμάτια από τον Μπαχ ή τον Σούμπερτ και το επόμενο πρωί να πάει να κάνει την καθημερινή του εργασία στο Άουσβιτς». Ναι, «η υψηλή κουλτούρα απέτυχε μπροστά στη βαρβαρότητα», επισημαίνει ο Στάινερ.

Τότε, τι απομένει; Πέρα από την επιφανειακή, την εικονική, την κουλτούρα του άγριου ανταγωνισμού και της διεστραμμένης ηδονής, υπάρχει και η βιωμένη, η κυτταρική, η βαθιά ανθρώπινη κουλτούρα, που αντιστέκεται στις φαντασιώσεις καταστροφής, στις φαντασιώσεις εξουδετέρωσης και της επιστροφής στη βαρβαρότητα, γράφει ο Στάινερ. Υπάρχει, λοιπόν, κουλτούρα και κουλτούρα. Υπάρχει η κουλτούρα της βίας, της κατάκτησης, της επιβολής και της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο, δηλαδή η κουλτούρα της δεξιάς, και η κουλτούρα της ανθρωπιάς, της αγάπης για τους απόκληρους, τους αναγκεμένους, για όλους τους ανθρώπους ανεξαιρέτως, δηλαδή η κουλτούρα της αριστεράς. Αυτήν την κουλτούρα πρέπει να προβάλει η πολιτική αριστερά, αναγνωρίζοντας ότι η κουλτούρα της δεξιάς (ως η κουλτούρα που κυριαρχεί στην κοινωνία) εμφυλοχωρεί και εντός της.

Και για να το πούμε με τον τρόπο του Βάλτερ Μπένγιαμιν, στη ζωή υπάρχουν «δύο ορχήστρες χάλκινων οργάνων»: μία είναι η στρατιωτική μπάντα που παίζει μια μουσική με απάνθρωπο χαρακτήρα, ρυθμίζοντας το ομοιόμορφο βήμα των ανθρώπων, και μία άλλη ορχήστρα που είναι «αισθησιακή και σαγηνευτική», ευαίσθητη, ανθρώπινη, που ηχεί τις χαρές του ατόμου μέσα στην ομάδα. Σήμερα, περνάει η καμουφλαρισμένη στρατιωτική μπάντα, ηχώντας τους άγριους και βάρβαρους ήχους της. Τα χάλκινα όργανα της άλλης, της ορχήστρας της ευαισθησίας, της συντροφικότητας και της αλληλεγγύης, περιμένουν τους βιρτουόζους τους.

Πηγή: artinews.gr

 

Πρόσωπα, γεγονότα, εικόνες του 2020...

  

Καλή χρονιά μας εύχεται η Up Stories με ένα βίντεο - ανασκόπηση για το 2020, με εικόνες, πρόσωπα και γεγονότα που στιγμάτισαν ίσως τη δυσκολότερη χρονιά που έζησε ο πλανήτης μετά το τέλος του δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Η ομάδα σημειώνει τα εξής:

 «Η έλευση κατά βάση του κορονοϊού στις ζωές μας από τις αρχές του έτους μας έκανε να ζήσουμε πρωτόγνωρες καταστάσεις που μόνο σε ταινίες επιστημονικής φαντασίας είχαμε δει μέχρι τώρα. Δεκάδες χιλιάδες συμπολίτες μας χρειάστηκε να νοσηλευτούν στα νοσοκομεία ενώ μέχρι και σήμερα περίπου 4.500 άνθρωποι στην Ελλάδα έχασαν την μάχη με τον φονικό ιό».

«Μέσα στα πιο σημαντικά γεγονότα της χρονιάς ανήκει και η κρίση στον Έβρο και στις Καστανιές, η μετατροπή της δικής μας Αγιάς Σοφιάς από μουσείο σε τζαμί, η εκλογή της νέας Προέδρου της Δημοκρατίας Αικατερίνης Σακελαροπούλου που για πρώτη φορά στην ιστορία της χώρας το αξίωμα πηγαίνει σε γυναίκα, ο μεγάλος σεισμός στη Σάμο καθώς και ο νέος φωτισμός της Ακρόπολης που χάρη σε αυτόν είναι πιο λαμπερή και όμορφη από ποτέ στη σύγχρονη ιστορία της. Επίσης για ακόμη μια χρονιά τα έντονα καιρικά φαινόμενα προκάλεσαν μεγάλες καταστροφές σε Εύβοια, Θεσσαλία, τα νησιά του Ιονίου την Κρήτη και τη Χαλκιδική» προσθέτει.

Τέλος, η Up Stories τονίζει πως «αφήνοντας πίσω λοιπόν μια χρονιά που ελάχιστοι θα ήθελαν να θυμούνται σας παρουσιάζουμε σε κάτι λιγότερο από 3 λεπτά τις κορυφαίες εικόνες που καταγράψαμε, καθώς και τα πρόσωπα και τα γεγονότα που σημάδεψαν τη χρονιά.  Εμείς απλά θα ευχηθούμε το 2021 πέρα από χρονιά ορόσημο για την Ελλάδα και τον ελληνισμό να φέρει σε ολόκληρη την ανθρωπότητα υγεία και ευημερία».