Νέο περιοδικό για την εκπαίδευση...

 

 

Πίνακας Περιεχομένων

Άρθρα

Συντελεστές (1ο τεύχος)	PDF

Περιεχόμενα 1ου τεύχους	PDF

Εισαγωγικό Σημείωμα	PDF

Το νόημα της Ελληνικής Επανάστασης στα σχολικά εγχειρίδια Ιστορίας του Λυκείου. Μια «συμβολική» μάχη σε έναν ιδεολογικό πόλεμο	PDF
Βιργινία Αρβανιτίδου, Αλεξάνδρα Μητσιάλη

Η νεοφιλελεύθερη-νεοσυντηρητική αναδιάρθρωση της ελληνικής εκπαίδευσης, η ΑΔΙΠΠΔΕ και η «κριτική σχολική παιδαγωγική» του προέδρου της	PDF
Γιώργος Γρόλλιος

Ο Θάνος Μικρούτσικος και η αισθητική της αντίστασης	PDF
Μανώλης Δαφέρμος

Τηλεκπαίδευση: Το μέσο, το μήνυμα και η κριτική παιδαγωγική	PDF
Τάσος Λιάμπας

Η παραγωγή του κοινωνικού χώρου ως διαδικασία συγκρότησης θεωριών για την εκπαίδευση	PDF
Χριστίνα Νομικού, Κώστας Σκορδούλης

Διδακτική και Ιδεολογία (Σημειώσεις για μια έρευνα)	PDF
Χαράλαμπος Νούτσος

Ο Παντελής Πουλιόπουλος για την εκπαίδευση και τους εκπαιδευτικούς	PDF
Παντελής Πουλιόπουλος

Οδηγίες του ΕΟΔΥ για το άνοιγμα των σχολείων...

 

 

Μία ιδιότυπη σχολική χρονιά θα αρχίσει την ερχόμενη εβδομάδα καθώς βρισκόμαστε ακόμα στη δίνη της πανδημίας του κορωνοϊού. Το μόνο σίγουρο είναι, όπως λένε οι ειδικοί, ότι τα σχολεία πρέπει να ανοίξουν για το καλό των μαθητών με κανόνες ασφαλείας, όπως η τήρηση αποστάσεων, η χρήση μάσκας, αλλά και τα «διαλείμματα μάσκας» για αποφόρτιση, την τάξη-«φυσαλίδα» που θα περικλείει τους μαθητές μίας και μόνο τάξης σε διάφορες δραστηριότητες, τον σχολαστικό καθαρισμό των αιθουσών και καθημερινή ρουτίνα υγιεινής με χρήση αντισηπτικών από όλους τους μαθητές.

Το πρώτο κουδούνι θα χτυπήσει τελικά στις 14 Σεπτεμβρίου όπως ανακοίνωσε η υπουργός Παιδείας Νίκη Κεραμέως, ενώ την ίδια ημέρα θα γίνει και ο αγιασμός - μετά τις 11 το πρωί καθώς είναι η ημέρα εορτασμού της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού και οι ιερείς έχουν το πρωί λειτουργίες. Σε ό,τι αφορά τον αγιασμό, η υπουργός είπε ότι θα το συζητήσει με την Εκκλησία, να γίνει ανά τάξη, σε εξωτερικούς χώρους και με όλα τα μέτρα προστασίας.

Το νέο σχολικό σκηνικό περιλαμβάνει χρήση μασκών, οι οποίες θα διανεμηθούν στους μαθητές δημόσιων και ιδιωτικών σχολείων. Θα είναι υφασμάτινες σε δύο μεγέθη, μια πιο μεγάλη για τα μεγαλύτερα και μια μικρή για τα μικρά παιδιά, οι οποίες θα έχουν δύο στρώσεις υφάσματος καλής ποιότητας με πυκνή ύφανση αλλά λεπτή ίνα. Οι γονείς ανησυχούν όπως προκύπτει από τις ομοσπονδίες γονέων και κηδεμόνων σε όλη τη χώρα, με τον προβληματισμό τους να εστιάζεται, εκτός από τη χρήση μάσκας, στον αριθμό των μαθητών ανά τμήμα, αλλά και στο θέμα της καθαριότητας των σχολείων.

Διαβάστε ΕΔΩ τις οδηγίες του ΕΟΔΥ για τα νηπιαγωγεία

Διαβάστε ΕΔΩ τις οδηγίες του ΕΟΔΥ για τα δημοτικά

Διαβάστε ΕΔΩ τις οδηγίες του ΕΟΔΥ για τα γυμνάσια και τα λύκεια

Με «διάλειμμα μάσκας»

Τα πολλαπλά εφαρμοστικά προβλήματα που υπάρχουν στο μέτρο της υποχρεωτικής χρήσης μάσκας ιδιαίτερα στα νήπια, αλλά και στα παιδιά των πρώτων τάξεων του δημοτικού, επεσήμανε ο λοιμωξιολόγος Σωτήρης Τσιόδρας, τονίζοντας ότι σε αυτές τις ηλικίες η μάσκα θα έχει περισσότερο εκπαιδευτικό χαρακτήρα. Συνέστησε μάλιστα στους εκπαιδευτικούς κατά τη διάρκεια της σχολικής ημέρας και σε συνθήκες ηρεμίας των παιδιών στην τάξη να δίνουν σε τακτά χρονικά διαστήματα τη δυνατότητα για ένα «διάλειμμα μάσκας» προκειμένου να αποφορτίζονται και να ενισχύεται η σωστή χρήση της. Ο κ. Τσιόδρας απευθύνθηκε ιδιαίτερα στους γονείς, τονίζοντας ότι οι μεγάλοι είναι εκείνοι που δίνουν το παράδειγμα στα παιδιά με τη συμπεριφορά τους. Αν οι γονείς φοράνε μάσκα όπου απαιτείται, τότε περνάνε το μήνυμα ότι δεν είναι κάτι δυσάρεστο και τα βοηθούν να κατανοήσουν τον σκοπό της χρήσης της και να τη φορούν ως μια ευχάριστη δραστηριότητα και όχι ως πρόσθετο βάρος. Στα μικρά παιδιά εξήγησε ότι το μήνυμα θα περνά με το παιχνίδι, ενώ τα μεγαλύτερα θα πρέπει να τα ωθήσουμε να λαμβάνουν τη σωστή πληροφορία από τις επίσημες δομές και όχι από ιστοσελίδες που προβάλλουν ψευδείς πληροφορίες ότι δεν υπάρχει ο ιός.

Βασικό στοιχείο για τη λειτουργία των σχολείων στο νέο περιβάλλον είναι τα διαφορετικά διαλείμματα προκειμένου να μην έρχονται σε επαφή μαθητές πολλών τάξεων - όσο αυτό είναι εφικτό. Τα κυλικεία θα λειτουργήσουν προσαρμοσμένα στις νέες συνθήκες, με τα τρόφιμα σε ατομικές συσκευασίες, ενώ υπάρχει ισχυρή σύσταση από το υπουργείο Παιδείας για χρήση παγουριού ή ατομικού νερού. Για την κάλυψη αυτής της ανάγκης το υπουργείο συνεργάζεται με το Κοινωφελές ίδρυμα Αθανασίου Λασκαρίδη, το οποίο θα δωρίσει από ένα παγούρι σε όλους τους μαθητές δημοτικού της χώρας.

Οδηγίες χρήσης

Οι μάσκες για τα μικρά παιδιά θα έχουν σχέδια και ήρωες ενώ για τα μεγαλύτερα θα είναι πιο απλές. Η εισήγηση της Εθνικής Επιτροπής Ειδικών είναι η υποχρεωτική χρήση μάσκας σε όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης, με ιδιαίτερη έμφαση από το Νηπιαγωγείο έως και τη Γ’ Δημοτικού. Ειδικές οδηγίες του ΕΟΔΥ για την ενδεδειγμένη χρήση μάσκας και τις προδιαγραφές της αποστέλλονται πριν την έναρξη της χρονιάς στις σχολικές μονάδες. Η μάσκα πρέπει να χρησιμοποιείται μέσα στις αίθουσες, στους διαδρόμους του σχολείου, σε κάθε κλειστό χώρο και στα μέσα μεταφοράς μαθητών. Σε ανοικτούς χώρους θα πρέπει να χρησιμοποιείται μόνο όπου υπάρχει συγχρωτισμός. Κατά τη διάρκεια του φαγητού, του παιχνιδιού σε ανοικτό χώρο, καθώς και κατά τη διάρκεια της γυμναστικής δεν συστήνεται η χρήση μάσκας.

Η υπουργός Παιδείας δήλωσε ότι θα αποβάλλονται από το μάθημα οι μαθητές που δεν θα φορούν μάσκα. Συγκεκριμένα, είπε ότι θα επιβάλλεται ωριαία απομάκρυνση από την τάξη σε αυτούς που αρνούνται να τη φορέσουν. Τόνισε ότι είναι υποχρεωτική, άρα δεν υπάρχει περίπτωση να έρθει κάποιος στο σχολείο χωρίς μάσκα. «Οποιος έρθει χωρίς μάσκα δεν θα μπορεί να μπαίνει στο σχολείο. Δεν θα μπορεί να συμμετάσχει στο μάθημα, με ό,τι αυτό συνεπάγεται», είπε η υπουργός.

Τα οφέλη

Την ανάγκη εκπαίδευσης των παιδιών για τη σωστή χρήση μάσκας, η οποία αποτελεί «ένα σημαντικό εργαλείο για τον έλεγχο της μετάδοσης της COVID-19», και υπενθύμισης των κανόνων υγιεινής των χεριών και τήρησης των αποστάσεων τόνισε η καθηγήτρια Παιδιατρικής Λοιμωξιολογίας του ΕΚΠΑ Βάνα Παπαευαγγέλου. Σημείωσε ότι τις πρώτες εβδομάδες πρέπει να δοθεί έμφαση στην εκπαίδευση των μαθητών στη σωστή χρήση μάσκας, καθώς και τα παιδιά μπορούν να μεταδώσουν τη νόσο και ότι ο ιός μεταδίδεται μέσω των σταγονιδίων τόσο από συμπτωματικούς όσο και από ασυμπτωματικούς και προσυμπτωματικούς ασθενείς και αν η μάσκα χρησιμοποιείται σωστά προστατεύει τόσο αυτόν που τη φορά όσο και τους γύρω του.

Οι μάσκες θα έχουν δύο στρώσεις υφάσματος. Αυτό θα πρέπει να είναι καλής ποιότητας, με πυκνή ύφανση αλλά λεπτή ίνα, έτσι ώστε η μάσκα να είναι εύκολα ανεκτή αλλά και πιο αποτελεσματική. Οι μάσκες θα έχουν δύο μεγέθη: μια μεγάλη για τα μεγαλύτερα και μια πιο μικρή για τα μικρά παιδιά έτσι ώστε να έχει καλύτερη εφαρμογή στο πρόσωπό τους, σύμφωνα με τις προδιαγραφές που έχουν τεθεί. Στις 91 ανήλθαν οι προσφορές εταιρειών που κατατέθηκαν στον διαγωνισμό προμηθειών μασκών για τους μαθητές όλων των σχολείων της χώρας σύμφωνα με τον πρόεδρο της Κεντρικής Ενωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) Δημήτρη Παπαπαστεργίου. Οπως δήλωσε κατά την κοινή συνέντευξη Τύπου με τους συναρμόδιους υπουργούς για την έναρξη της σχολικής χρονιάς, η εξέταση των προσφορών αυτών ξεκίνησε ήδη με τη συμμετοχή παρατηρητή της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας και θα ολοκληρωθεί άμεσα. Σημειώνεται ότι ο διαγωνισμός διενεργείται από την ΚΕΔΕ. Επίσης, διαβεβαίωσε ότι όλα τα σχολεία θα έχουν προμηθευτεί έγκαιρα τις μάσκες που τους αναλογούν. Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ υπογράμμισε ότι η Τοπική Αυτοδιοίκηση συμβάλλει καθοριστικά στην εθνική προσπάθεια για μια ασφαλή σχολική χρονιά. Στο πλαίσιο αυτό, πρόσθεσε, έχει επιδοθεί σε έναν αγώνα δρόμου και ήδη έχουν προσληφθεί οι καθαρίστριες, έχουν αγοραστεί αντισηπτικά κ.ά. Το μηνιαίο κόστος αγοράς αντισηπτικών για τα σχολεία πανελλαδικά υπολογίζεται στο 1 εκατ. ευρώ.

Το πλάνο λειτουργίας

Οι μαθητικοί διαγωνισμοί την ερχόμενη σχολική χρονιά θα πραγματοποιηθούν με υποχρεωτική χρήση μάσκας και τήρηση των λοιπών μέτρων. Οι επισκέψεις σε μουσεία, δημόσια κτίρια κ.τ.λ. θα πραγματοποιούνται ανά τμήμα. Επίσης προβλέπονται μικρές, σταθερές ομάδες για τα ομαδικά παιχνίδια, ενώ δεν θα πραγματοποιηθούν τα σχολικά πρωταθλήματα.

Ποιοι εξαιρούνται από την υποχρεωτική χρήση μάσκας

Γενικά, θα εξαιρούνται παιδιά με γνωσιακή, αναπτυξιακή ή ψυχική διαταραχή ή διαταραχή συμπεριφοράς, καθώς και παιδιά με σοβαρό νευρολογικό, μυϊκό ή άλλο νόσημα που τα εμποδίζει να χειριστούν τη μάσκα τους. Οσον αφορά τα σχολεία Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης, προβλέπεται η χρήση της μόνο εφόσον αυτό είναι εφικτό.

Πότε δεν θα μετράνε οι απουσίες

Η απουσία μαθητών και εκπαιδευτικών θα δικαιολογείται στις εξής περιπτώσεις:

Πρώτον, εάν νοσεί από COVID-19 ο ίδιος ο μαθητής/εκπαιδευτικός ή κάποιος που κατοικεί στο σπίτι του (απαραίτητη η προσκόμιση ιατρικής βεβαίωσης).

Δεύτερον, εάν ο μαθητής ανήκει σε ομάδα αυξημένου κινδύνου, όπως αυτή ορίζεται από την επιτροπή (απαραίτητη η προσκόμιση ιατρικής βεβαίωσης από τον θεράποντα ιατρό ή από ιατρό της σχετικής ειδικότητας).

Τρίτον, εάν ο εκπαιδευτικός ανήκει σε ομάδα αυξημένου κινδύνου, όπως έχει οριστεί από το ΥΠΕΣ. Στην περίπτωση αυτή θα παρέχει τηλεκπαίδευση σε μαθητές που παραμένουν σπίτι (απαραίτητη η προσκόμιση ιατρικής βεβαίωσης από τον θεράποντα ιατρό ή από ιατρό της σχετικής ειδικότητας).

Οι ομάδες μαθητών αυξημένου κινδύνου

1. Μαθητές που λαμβάνουν χημειοθεραπεία για κακοήθεια ή μετά από ομόλογη μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων και εάν έχουν παρέλθει λιγότερο από 6 μήνες από την ολοκλήρωσή της.

2. Μαθητές μετά από αλλογενή μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων εάν έχουν παρέλθει λιγότεροι από 12 μήνες.

3. Μαθητές μετά από μεταμόσχευση συμπαγούς οργάνου εάν έχουν παρέλθει λιγότεροι από 24 μήνες.

4. Μαθητές με δρεπανοκυτταρική αναιμία.

5. Μαθητές με σοβαρή συγγενή ή επίκτητη ανοσοανεπάρκεια (HIV και CD4<500). 20 mg/μέρα).xtagstartz/p>

7. Μαθητές με σοβαρή χρόνια νεφρική νόσο ή νεφρική ανεπάρκεια.

8. Μαθητές με αιμοδυναμική σημαντική συγγενή καρδιοπάθεια ή γνωστή μυοκαρδιοπάθεια.

9. Μαθητές με χρόνια σοβαρή πνευμονοπάθεια, όπως κυστική ιόντωση ίνωση με αναπνευστική ανεπάρκεια ή παιδιά με σοβαρό και μη ελεγχόμενο άσθμα, σύμφωνα με τη γνωμάτευση εξειδικευμένου κέντρου.

10. Μαθητές με σύνθετα μεταβολικά ή νευρολογικά προβλήματα.

Για όσους μαθητές και εκπαιδευτικούς έχουν ειδικό λόγο απουσίας από το σχολείο προβλέπεται σύγχρονη διδασκαλία και παρακολούθηση του μαθήματος εξ αποστάσεως. Ακόμη, όπως ανακοίνωσε η κυρία Κεραμέως, θα δοθούν επιπλέον πιστώσεις για αναπληρωτές εκπαιδευτικούς για την παροχή διά ζώσης ή εξ αποστάσεως εκπαίδευση.

Αδειες ειδικού σκοπού

Για τις άδειες εργαζόμενων γονέων (δημόσιου και ιδιωτικού τομέα) υπάρχει ειδική πρόβλεψη: άδεια ειδικού σκοπού εφόσον έχουν παιδί που ανήκει σε ομάδα αυξημένου κινδύνου και πρέπει να απουσιάσει από το σχολείο.

Σε περίπτωση κρούσματος κορωνοϊού σε κάποιο σχολείο θα ακολουθείται το πρωτόκολλο του ΕΟΔΥ: θα κλείνει το τμήμα και θα ακολουθεί ιχνηλάτηση των επαφών του μαθητή. Επίσης, προβλέπεται ορισμός υπευθύνων διαχείρισης κρούσματος εντός κάθε σχολικής μονάδας. Σε περίπτωση αναστολής λειτουργίας τμήματος /σχολείου η λειτουργία θα γίνεται αποκλειστικά μέσω τηλεκπαίδευσης.

Πηγή:protothema.gr

Κριτική ανάλυση των παιδαγωγικών επιπτώσεων της αύξησης του αριθμού των μαθητών ανά τμήμα...

  

Γιάννης Κουφόπουλος

Δάσκαλος, Συντονιστής Εκπαιδευτικού Έργου

Το Άρθρο 50 (στην αρχική μορφή του κατατέθηκε ως άρθρο 49 και προέβλεπε 24 μαθητές ανά τμήμα και ελάχιστο όριο 20 μαθητές) του υπό ψήφιση νόμου για την Παιδεία περιλαμβάνει «Ρυθμίσεις για τη λειτουργία των σχολικών μονάδων πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης». Ειδικότερα στην παράγραφο 3 αναφέρεται:

3. Η παρ. 2 του άρθρου 7 του π.δ. 79/2017, αντικαθίσταται ως εξής: «2. Ο μέγιστος αριθμός μαθητών ανά τμήμα είναι είκοσι πέντε (25). Από επταθέσιο σχολείο και άνω ο ελάχιστος αριθμός των μαθητών δεν μπορεί να είναι μικρότερος από δέκα πέντε (15) ανά τμήμα»

Αφού καταγράψουμε ότι το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο προβλέπει:

22, μέγιστο όριο μαθητών ανά τμήμα. 

12 ελάχιστο όριο μαθητών σε επταθέσια και άνω σχολεία.

 …παραθέτουμε το απόσπασμα της αιτιολογικής έκθεσης του Νομοσχεδίου:

«Οι αλλαγές του παρόντος άρθρου κρίνονται κατά λογική αναγκαιότητα επιβεβλημένες, κατόπιν της αξιολόγησης των αποτελεσμάτων των τροποποιήσεων που επέφερε ο ν. 4589/2019 (Α΄ 13) στα ελάχιστα και στα μέγιστα όρια των τμημάτων νηπιαγωγείων και δημοτικών σχολείων. Οι τροποποιήσεις αυτές, οι οποίες εφαρμόστηκαν για πρώτη φορά τη σχολική χρονιά 2019-2020, οδήγησαν κατά περίπτωση στη δημιουργία πλασματικών κενών, με τμήματα υπερβολικά μικρότερα απ’ όσο ορίζουν τα πορίσματα της παιδαγωγικής επιστήμης και οι βασικές παραδοχές της ορθολογικής κατανομής προσωπικού. Αυτό είχε ως συνέπεια, σε αρκετές περιπτώσεις, η κατά τον βέλτιστο και πλέον αποτελεσματικό τρόπο κατανομή προσωπικού να δυσχεραίνεται σημαντικά. Η παρούσα ρύθμιση αντιμετωπίζει αυτό το ζήτημα, και εναρμονίζει, χωρίς καμία έκπτωση στην ποιότητα της παρεχόμενης εκπαίδευσης, τα όρια των εν λόγω τμημάτων με τους κανόνες της παιδαγωγικής επιστήμης και της ορθολογικής κατανομής προσωπικού για την κάλυψη των πραγματικών αναγκών των μαθητών στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση σε όλη την Επικράτεια.

Θα αναφέρουμε ενδεικτικά, κάποιες από τις συνέπειες που θα έχει η εφαρμογή του άρθρου 50 του νόμου αυτού:

• “Εξαφάνιση” τεράστιου αριθμού τμημάτων στην Πρωτοβάθμια εκπαίδευση, που μπορεί να φτάσει τα 800 με 1000 σε βάθος πενταετίας, αριθμός που ισοδυναμεί με τη δυναμικότητα τουλάχιστον 100 οκταθέσιων δημοτικών σχολείων (θεωρώντας το οκταθέσιο, ως μέσο όρο του ελληνικού σχολείου), στοιχείο που από μόνο του καταδεικνύει την πραγματική στόχευση του συγκεκριμένου άρθρου του νόμου.
• Συγχωνεύσεις, οργανικές υποβαθμίσεις σχολείων, συμπτύξεις τμημάτων κοκ. ως συνεπαγωγή των παραπάνω.
• Κατάργηση de facto της έννοιας “οργανική θέση”, αφού θα υπάρχουν υποχρεωτικές μετακινήσεις μονίμων εκπαιδευτικών.
• Κατάργηση ουσιαστικά, των ορίων των σχολείων, ενός σημαντικού στοιχείου του χαρακτήρα του δημόσιου σχολείου, καθώς σημαντικός αριθμός μαθητών θα μετακινείται αναγκαστικά σε άλλο σχολείο και ενίοτε σε άλλη συνοικία.

Και αν τα παραπάνω είναι αρκετά να δώσουν το έναυσμα οξύτατης κριτικής στο Νόμο, δεν πρέπει να παρακαμφθεί ως δευτερεύουσας σημασίας το σημείο εκείνο που αφορά στον αριθμό των 25 μαθητριών/μαθητών ανά τμήμα (αυτός θα είναι πλέον ο αριθμός των παιδιών στα περισσότερα τμήματα Α’ τάξης και στις άλλες τάξεις σε βάθος χρόνου) και τις όποιες αρνητικές επιπτώσεις του στην παιδαγωγική λειτουργία της τάξης.

Αναλυτικότερα:

Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση που συνοδεύει το νομοσχέδιο, υπήρξε κάποια αξιολόγηση (κρατείται μυστική ως φαίνεται, αφού δεν έχει δημοσιοποιηθεί έως σήμερα) για τα ελάχιστα και μέγιστα όρια που προσδιόρισε την εισήγηση της αύξησης του αριθμού των μαθητών ανά τμήμα. Πέρα από την αυτονόητη αμφισβήτηση που δημιουργεί η επίκληση μιας μη δημοσιευμένης και πιθανόν ανύπαρκτης αξιολόγησης, τα στοιχεία που υπάρχουν¹ δείχνουν το ακριβώς αντίθετο, ότι δηλαδή ήταν ώριμες οι συνθήκες (αφενός παιδαγωγικά επωφελής η μείωση του μεγέθους της τάξης, αφετέρου χωρίς κόστος για το Δημόσιο λόγω της κλιμακούμενης μείωσης του μαθητικού πληθυσμού), που οδήγησαν το 2019 στην ψήφιση του άρθρου 74 του ν. 4589/2019 ΦΕΚ.A.13/2019 που μείωνε σε 22 τον ανώτατο αριθμό των μαθητών ανά τάξη².  (Μέγεθος τάξης και αριθμός μαθητών ανά τμήμα χρησιμοποιούνται στο παρόν ως ταυτόσημες έννοιες).

Η συνέχεια της ανάγνωσης της αιτιολογικής έκθεσης για το άρθρο 49, δίνει τους λόγους για τους οποίους, σύμφωνα με την παρούσα πολιτική διοίκηση του ΥΠΑΙΘ,  η μέριμνα του 4589/2019 ήταν “πρόξενος δεινών”: «…Οι τροποποιήσεις αυτές, οι οποίες εφαρμόστηκαν για πρώτη φορά τη σχολική χρονιά 2019-2020, οδήγησαν κατά περίπτωση στη δημιουργία πλασματικών κενών, με τμήματα υπερβολικά μικρότερα απ’ όσο ορίζουν τα πορίσματα της παιδαγωγικής επιστήμης και οι βασικές παραδοχές της ορθολογικής κατανομής προσωπικού.

Ξεκινώντας από την εισαγωγή «Οι αλλαγές του παρόντος άρθρου κρίνονται κατά λογική αναγκαιότητα επιβεβλημένες», και αποφεύγοντας την κριτική των εκφραστικών μέσων (υπάρχει και παράλογη αναγκαιότητα;), θα περιοριστούμε στην αποδόμηση των επιχειρημάτων της αιτιολογικής, ξεκινώντας από το τελευταίο:

·  Ορθολογική κατανομή προσωπικού:

Την κατανομή του προσωπικού την προγραμματίζουν οι υπηρεσίες του ΥΠΑΙΘ για την ορθολογικότητα της οποίας έχουν και την ευθύνη. Συνεπώς, δεν πάει ο καθένας όπου θέλει, αλλά όπου η υπηρεσία προστάζει. Αν δεν γνωρίζουν οι Διευθύνσεις Προσωπικού, Σπουδών, Ειδικής Αγωγής κτλ. του ΥΠΑΙΘ να κάνουν ορθολογική κατανομή, τότε μάλλον, κάτι σάπιο υπάρχει στο Βασίλειο της Δανιμαρκίας…

·  Πλασματικά κενά:

Πώς μπορεί να δημιουργούνται πλασματικά κενά στην ψηφιακή εποχή, όταν, όπως όλοι γνωρίζουμε, την επόμενη μέρα των εγγραφών στις 16 Μαΐου, αλλά και καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, οι υπηρεσίες του ΥΠΑΙΘ, μέσω του πληροφοριακού συστήματος myschool, έχουν απόλυτη και σαφή εικόνα του αριθμού των εγγεγραμμένων και φοιτώντων μαθητών και των σχηματιζόμενων τμημάτων της τρέχουσας και της επόμενης σχολικής χρονιάς, άρα γνωρίζουν τον απαιτούμενο αριθμό εκπαιδευτικών για την κάλυψη του Εβδομαδιαίου Ωρολόγιου Προγράμματος Διδασκαλίας (ΕΩΠΔ) κάθε σχολείου;

Υπονοείται άραγε από τον συντάκτη της αιτιολογικής έκθεσης ότι οι Διευθύνσεις Εκπαίδευσης (γιατί αυτές δίνουν τα κενά) “κορόιδεψαν” ολόκληρο Υπουργείο;

Και αν δεχθούμε ότι αυτό συνέβη και τα κενά ήταν “κατά περίπτωση πλασματικά”, γιατί το Υπουργείο δεν διόρθωσε άμεσα το ζήτημα για τις περιπτώσεις αυτές; (Εν τω μεταξύ τα κενά στην Ειδική Αγωγή για παράδειγμα, ήταν πραγματικά και τεράστια -2206- ακόμα και λίγο πριν το κλείσιμο των σχολείων λόγω κορωνοϊού).¹⁵

Γίνεται αντιληπτό, ότι τα επιχειρήματα της αιτιολογικής έκθεσης περί πλασματικών κενών και ορθολογικής κατανομής προσωπικού, ώστε να δικαιολογηθεί η απόφαση για την αύξηση του αριθμού των μαθητών ανά τμήμα, δεν αντέχουν σε κριτική, θυμίζοντας τη λογική «πονάει πόδι, κόψει κεφάλι»…

·  …Τμήματα υπερβολικά μικρότερα απ’ όσο ορίζουν τα πορίσματα της παιδαγωγικής επιστήμης…

Τμήματα υπερβολικά μικρότερα;

Πόσα και πού είναι αυτά;;; Η Διεύθυνση Σπουδών δεν θα έπρεπε να δώσει στη δημοσιότητα στοιχεία; Ως απάντηση όμως δεν μπορεί να δοθεί το παράδειγμα τμημάτων με λίγα παιδιά σε κάποια ολιγοθέσια δυσπρόσιτα σχολεία της ορεινής ή νησιωτικής πατρίδας, έτσι; Γιατί είναι εύκολο να διαπιστωθεί από την Υπηρεσία αν και πού υπάρχουν “υπερβολικά μικρά” τμήματα και να διορθωθεί πριν την έναρξη του σχολικού έτους.

Πορίσματα παιδαγωγικής επιστήμης

Εύλογα ερωτήματα, όπως τα ακόλουθα, που παραμένουν αναπάντητα:

“Ποια είναι αυτά τα πορίσματα της παιδαγωγικής επιστήμης που επικαλούνται στην αιτιολογική; Ποιος αριθμός μαθητών ανά τμήμα προτείνεται από αυτά τα πορίσματα;

Κι εδώ η αόριστη και ψευδεπίγραφη αναφορά «πορίσματα παιδαγωγικής επιστήμης», όπως ατυχώς εννοείται,  αποδυναμώνεται από την επιστημονική αλήθεια, διότι:

·    Η πλειονότητα των πορισμάτων της παιδαγωγικής επιστήμης δείχνει συνάφεια μεταξύ μικρού μεγέθους τάξης και καλύτερων ακαδημαϊκών επιδόσεων των μαθητών. ^{3, 4, 5, 6, 7}

(Δύο παρατηρήσεις στο σημείο αυτό: α. Σκόπιμα περιορίζουμε τη σύνδεση με τις ακαδημαϊκές επιδόσεις και όχι με την ατομική εξέλιξη σε βάθος χρόνου ή την κοινωνική προσαρμογή και κινητικότητα των μαθητών, καθώς τα στοιχεία των ερευνών συναρτώνται ως επί το πλείστον με την έννοια της ακαδημαϊκής επίδοσης. β. Οι βιβλιογραφικές αναφορές είναι πολύ περισσότερες από τις αναφερόμενες στο τέλος του κειμένου, όπου ο περιορισμός της έκτασης του παρόντος επέβαλε τις πιο χαρακτηριστικές)

· Τα παιδαγωγικά πορίσματα καταδεικνύουν επίσης, ως αντιστρόφως ανάλογη τη σχέση του μεγέθους της τάξης με τη γλωσσική, νοητική και κοινωνική ανάπτυξη των μαθητών, ενώ παράγοντες που θεωρούνται στοιχεία της ποιότητας της εκπαίδευσης, όπως η επικοινωνία εκπαιδευτικών-μαθητών και η επικοινωνία εκπαιδευτικών-γονέων, επηρεάζονται αρνητικά όσο μεγαλώνει ο αριθμός των μαθητών ενός τμήματος. ⁸

· Φυσικά, το μέτρο της μείωσης του μεγέθους των τάξεων δεν εξασφαλίζει από μόνο του την ποιότητα του εκπαιδευτικού συστήματος.⁹ Αποτελεί μέρος ενός πλέγματος σημαντικών μεταβλητών και παραγόντων, όπως το “πολιτιστικό κεφάλαιο” των μαθητών, το οικογενειακό, το κοινωνικο-οικονομικό και το σχολικό περιβάλλον, το περιεχόμενο και οι κατευθύνσεις του προγράμματος σπουδών, τα προγράμματα επιμόρφωσης, η προσωπικότητα του εκπαιδευτικού, ο τύπος ηγεσίας του σχολείου, οι υλικοτεχνικές υποδομές κοκ., που συμβάλλουν στην τελική διαμόρφωση των ακαδημαϊκών επιδόσεων των μαθητών.

Τα στοιχεία αυτά, που αναφέρονται ως ένα σύστημα εισροών-εκροών¹⁰ (δανεισμένο από την Οικονομική Επιστήμη), συνιστούν τους παράγοντες που διαμορφώνουν τη συνάρτηση παραγωγής εκπαιδευτικού αποτελέσματος.¹¹

Κυρίως όμως, το μέγεθος της τάξης επηρεάζει τη δυνατότητα ανάπτυξης εκ μέρους του εκπαιδευτικού, παιδαγωγικών προσεγγίσεων και διδακτικών μεθόδων, όπως, για παράδειγμα, η διαφοροποιημένη διδασκαλία και η ομαδοσυνεργατική διδασκαλία, που κρίνονται αποτελεσματικότερες σε ένα περιβάλλον με μικρότερο αριθμό παιδιών σε τάξεις πολυπολιτισμικές και μεικτής ικανότητας¹² (όπως είναι οι τάξεις του ελληνικού δημόσιου σχολείου).

Γιατί, ο εκπαιδευτικός, σύμφωνα με τα πορίσματα της σύγχρονης παιδαγωγικής επιστήμης, παύει να είναι να είναι ο αφηγητής και ο ελεγκτής της γνώσης και γίνεται φορέας γνώσεων μέσω του διαλόγου,¹³ δημιουργός μιας διαφορετικής εμπειρίας και ενός δημιουργικού περιβάλλοντος μάθησης, όπου η κατάκτηση της γνώσης προτού εκφραστεί ως ατομικό επίτευγμα πρέπει να ζυμωθεί ως συλλογική-κοινωνική δράση.

Είναι αυτό το περιβάλλον που αίρει τις λογικές μηχανιστικής μετάδοσης της γνώσης,   ενισχύει την ενσυναίσθηση και την αλληλεγγύη, ενθαρρύνει τη συμμετοχή και τον κριτικό στοχασμό με στόχο την κοινωνική συνειδητοποίηση και δίνει σε όλα τα παιδιά, χωρίς διακρίσεις και αποκλεισμούς, ευκαιρίες να αναπτύξουν τις δυνατότητές τους με σεβασμό στη διαφορετικότητα των αναγκών τους.

         Οι μελέτες που έχουν διεξαχθεί τελικά, σε χρονική περίοδο ετών, (και όχι εντός κάποιων μηνών που επικαλείται το ΥΠΑΙΘ για τη δική του αξιολόγηση),  έχουν αναδείξει κάποιες τάσεις, ως αποτελέσματα της μείωσης του μεγέθους της σχολικής τάξης.

           Συνοπτικά, τα πλεονεκτήματα της μείωσης του αριθμού μαθητών ανά τμήμα γίνονται αντιληπτά σε περιπτώσεις όπου:

• Το τμήμα έχει λιγότερους από 20 μαθητές
• Στις τάξεις που φοιτούν μαθητές που προέρχονται από ευάλωτες κοινωνικές ομάδες (πρόσφυγες, μετανάστες, Ρομά)
• Έχουν μάλιστα μεγαλύτερη ισχύ στις μικρότερες εκπαιδευτικές βαθμίδες (exhibit 2), ενώ συνεχίζονται για τους μαθητές και στις επόμενες
• Οι μαθητές είναι πιο πιθανό να παραμείνουν στο
  
  σχολείο και έχουν περισσότερες πιθανότητες να σημειώσουν καλύτερες επιδόσεις.

Η διεθνής τάση, όπως βλέπουμε στα παρακάτω γραφήματα, είναι η μείωση του αριθμού των μαθητών ανά τμήμα.

Προκύπτει επίσης, το συμπέρασμα ότι από τη μείωση του αριθμού των μαθητών ανά τμήμα μόνο όφελος υπάρχει ως προς τα μαθησιακά αποτελέσματα (μικρότερο ή μεγαλύτερο ανάλογα με το εκπαιδευτικό σύστημα).

Ενδεικτικό παράδειγμα της αξίας που δίνεται διεθνώς στον μικρό αριθμό μαθητών ανά τάξη, είναι το στοιχείο (παράπλευρη εικόνα) που αλιεύσαμε στο διαδίκτυο (16-5-2020), όπου ένα ιδιωτικό καθολικό σχολείο στην Ιρλανδία προβάλλει στην ιστοσελίδα του ως πλεονέκτημά του έναντι των δημόσιων σχολείων και κίνητρο για την εγγραφή μαθητών σε αυτό, το γεγονός ότι οι τάξεις του έχουν αναλογία μαθητών ανά τάξη 18:1, όταν τα γειτονικά δημόσια σχολεία έχουν από 24 και πάνω μαθητές ανά τάξη!

Συμπερασματικά, η κατακλείδα της αιτιολογικής έκθεσης του ΥΠΑΙΘ για το άρθρο 49, περί ρύθμισης και εναρμόνισης του μεγέθους των τάξεων χωρίς καμία έκπτωση στην ποιότητα της παρεχόμενης εκπαίδευσης, ακούγεται και είναι παραπειστική, αφού είναι παιδαγωγικά και επιστημονικά αστήρικτη.

Το μόνο “κέρδος” που προκύπτει από το συγκεκριμένο άρθρο του Νόμου αυτού, αφορά στη συνολική μείωση του κόστους λειτουργίας του εκπαιδευτικού συστήματος στο πλαίσιο των νεοφιλελεύθερων πολιτικών συρρίκνωσης  της κρατικής χρηματοδότησης για τη δημόσια εκπαίδευση.

Στις 11-7-2019 η Υπουργός κ. Κεραμέως δήλωνε ότι “η κυβέρνηση πριν προχωρήσει σε προσλήψεις εκπαιδευτικών θα χαρτογραφήσει τις ανάγκες”.¹⁴

Σήμερα, και υπό το πρίσμα των αρνητικών συνεπειών που προοιωνίζονται για τη δημόσια εκπαίδευση και ιδιαίτερα για το παιδαγωγικό της περιεχόμενο, ο εκπαιδευτικός κόσμος εκφράζει την ανησυχία και την αντίδρασή του διαπιστώνοντας ότι, πριν “χαρτογραφηθούν” οι ανάγκες, επιχειρείται μια εκ θεμελίων αναμόρφωση του εκπαιδευτικού τοπίου, που σηματοδοτεί την απόλυτη έκπτωση στην ποιότητα της δημόσιας εκπαίδευσης…

Δε μένει παρά να κλείσουμε με το στίχο του τραγουδιού του Παύλου Σιδηρόπουλου, (στίχοι Λευτέρη Παπαδόπουλου και μουσική Μίκη Θεοδωράκη), ως μήνυμα και προτροπή προς όλους:

"Υπερασπίσου το παιδί, γιατί αν γλιτώσει το παιδί, υπάρχει ελπίδα"

Ενδεικτικές πηγές-παραπομπές: 

1. ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2017 Η ελληνική πρωτοβάθμια & δευτεροβάθμια εκπαίδευση Μέρος Β: Το εθνικό πλαίσιο αναφοράς (2001-2014), ΚΕΝΤΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΚΠ/ΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ της ΓΣΕΕ (ΚΑΝΕΠ/ΓΣΕΕ) 
2. Άρθρο 74 του ΦΕΚ A 13/2019 (καταργείται με τον προς ψήφιση Νόμο)
3.  https://wol.iza.org/uploads/articles/190/pdfs/class-size-does-it-matter-for-student-achievement.one-pager.pdf
4.  Παπασταύρου Μαρία, (2018), «Αριθμός παιδιών ανά τάξη και σχολική επίδοση. Συγκριτική μελέτη των Κοινωνικών Αναπαραστάσεων των εκπαιδευτικών σε Ελλάδα και Ιαπωνία», Διπλωματική εργασία, ΤΕΕΑΠΗ Παν. Πάτρας
5. https://www.washingtonpost.com/news/answer-sheet/wp/2014/02/24/class-size-matters-a-lot-research-shows/ 
6. Spyros Konstantopoulos, «Do Small Classes Reduce the Achievement Gap between Low and High Achievers? Evidence from Project STAR», Northwestern University 
7. Edwin Leuven, Hessel Oosterbeek, (2018), Class size and student outcomes in Europe, EENEE Analytical Report No. 33, Prepared for the European Commission 
8. https://www.ethnos.gr/ellada/6164_analysi-h-analogia-ekpaideytikon-mathiton 
9. Torberg Falch, Bjarne Strøm, Astrid Marie, Jorde Sandsør, (2015), "Do smaller classes always improve students’ long run outcomes?", Department of Economics, Norwegian University of Science and Technology, University of Oslo 
10. Γιαννακόπουλος, Ν., Ντεμούσης, Μ., (2015), Οικονομική της Εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο Πάτρας https://repository.kallipos.gr/bitstream/11419/3515/1/02_chapter_2.pdf …«Κατά κανόνα, τρία είναι τα ερωτήματα που θα πρέπει να απαντηθούν κατά τη διαδικασία δημιουργίας της σχολικής τάξης. Το πρώτο αφορά το μηχανισμό επιλογής των μαθητών στην συγκεκριμένη σχολική τάξη. Το δεύτερο έχει να κάνει με τη σύνθεση των μαθητών και το τρίτο με τον αριθμό των μαθητών που θα λαμβάνουν μέρος στην εκπαιδευτική διαδικασία εντός της συγκεκριμένης σχολικής τάξης. Τα δυο πρώτα ερωτήματα αφορούν ουσιαστικά τη σχέση μεταξύ της κατανομής των μη-παρατηρούμενων εγγενών χαρακτηριστικών των μαθητών (π.χ., ικανότητα συγκέντρωσης, ροπή προς συνεργασία, προσήλωση στο στόχο, ευφυΐα) και των μαθησιακών τους επιδόσεων... Το τρίτο πρόβλημα σχετίζεται άμεσα με την κατανομή των εισροών στην εκπαιδευτική διαδικασία και ειδικότερα με το χρόνο που ο δάσκαλος έχει στη διάθεσή του για την ανάπτυξη εκπαιδευτικών δράσεων εντός της σχολικής τάξης. Συνεπώς, για την καλύτερη κατανόηση του τρόπου παραγωγής εκπαιδευτικού αποτελέσματος, απαιτείται ο προσδιορισμός του περιβάλλοντος της σχολικής τάξης εντός του οποίου δραστηριοποιούνται οι δάσκαλοι αλλά και του προβλήματος κατανομής του χρόνου τους σε ανταγωνιστικές, ως προς το διαθέσιμο χρόνο, δραστηριότητες. Αξίζει να σημειωθεί ότι τόσο η σύνθεση όσο και το μέγεθος της σχολικής τάξης αποτελούν κατά βάση ενδογενείς μεταβλητές αφού στο μηχανισμό δημιουργίας τους ενυπάρχουν τόσο το πρόβλημα της επιλογής από τη μεριά των νοικοκυριών (π.χ., οι γονείς πολλές φορές επιλέγουν την τάξη και άρα τους συμμαθητές των παιδιών τους) όσο και το πρόβλημα των «παραλειπόμενων μεταβλητών» (π.χ., σχέσεις μεταξύ διοίκησης σχολείου, σωματείου δασκάλων, συλλόγου γονέων και μεγέθους τάξης).» 
11. Ομοίως με το παραπάνω: «Η μεταβλητή Oit αντιπροσωπεύει μια μέτρηση του εκπαιδευτικού αποτελέσματος (π.χ., μαθησιακή επίδοση) για τον μαθητή i στη χρονική στιγμή t, η μεταβλητή Fit αντιπροσωπεύει τις εισροές που σχετίζονται με το οικογενειακό υπόβαθρο του μαθητή i (σωρευτικό απόθεμα μέχρι τη χρονική στιγμή t), η μεταβλητή Pit αντιπροσωπεύει τις διαμαθητικές επιδράσεις στις οποίες υπόκειται ο μαθητής i, μετρούμενη επίσης σωρευτικά μέχρι το χρόνο t, η μεταβλητή Sit αντιπροσωπεύει τις σχολικές εισροές με τις οποίες «συνεργάζεται» ο μαθητής i μέχρι τη χρονική στιγμή t, η μεταβλητή Ai αντιπροσωπεύει την έμφυτη ικανότητα του μαθητή i που είναι χρονικά αμετάβλητη και, τέλος, η μεταβλητή εit είναι ο απαραίτητος στοχαστικός όρος που αντιπροσωπεύει μια δέσμη απροσδιόριστων παραγόντων που επίσης επηρεάζουν την παραγωγή του εκπαιδευτικού αποτελέσματος.»
12.  David Zyngier, (2014), Class size and academic results, with a focus on children from culturally, linguistically and economically disenfranchised communities, Monash University Α comprehensive review of 112 papers from 1979-2014 assesses whether these conclusions about the effect of smaller class sizes still hold. The review draws on a wider range of studies, starting with Australian research, but also includes similar education systems such as England, Canada, New Zealand and non-English speaking countries of Europe. The review assesses the different measures of class size and how they affect the results, and also whether other variables such as teaching methods are taken into account. Findings suggest that smaller class sizes in the first four years of school can have an important and lasting impact on student achievement, especially for children from culturally, linguistically and economically disenfranchised communities. This is particularly true when smaller classes are combined with appropriate teacher pedagogies suited to reduced student numbers. 
13. Γρόλλιος, Γ. (2005), Ο Paulo Freire και το αναλυτικό πρόγραμμα, Θεσσαλονίκη: Βάνιας
14.  https://www.efsyn.gr/ellada/ekpaideysi/203424_ligoteri-yli-asylo-telos-kai-proslipseis-me-feido 11-7-2019 Νίκη Κεραμέως: «Οι 4.500 διορισμοί θα γίνουν στην Ειδική Αγωγή. Υπάρχουν τεράστια κενά». Για τους υπόλοιπους διορισμούς δεν δεσμεύτηκε. «Πρόθεση της κυβέρνησης είναι πρώτα να χαρτογραφήσει τις ανάγκες και έπειτα να προχωρήσει σε μόνιμες προσλήψεις».
15.  https://www.alfavita.gr/ekpaideysi/anakoinoseis/314216_eidiki-agogi-2206-kena-epikyrose-simera-kyspe4/3/2020

Αυτοί «που κάθονται τέσσερις μήνες τον χρόνο»...

 

  

Οι εκπαιδευτικοί δεν ανήκουν στην κυβέρνηση. Οι εκπαιδευτικοί δεν συμμετέχουν στις αποφάσεις για την Παιδεία. Οι εκπαιδευτικοί δεν είναι εκτελεστικά όργανα του κράτους, δεν είναι μπάτσοι των μέτρων, δεν είναι μαριονέτες της χειρότερης Υπουργού που έχει υπάρξει σε κάθε τομέα, κάθε κυβέρνηση, κάθε εποχή από τη δεκαετία του ’80 που θυμάμαι την πολιτική στην Ελλάδα.

Η κοινωνική θρασυδειλία είναι σχεδόν βέβαιο πως θα στραφεί εναντίον τους. Ως συνήθως. Οι ψηφοφόροι της κυβέρνησης που αποφασίζει για τις ζωές των παιδιών μας αντί να τα βάλουν με τους αποτυχημένους εκλεκτούς τους θα βρίζουν, θα προσβάλλουν και θα αντιδρούν στους δασκάλους και τους καθηγητές. Οι αντιπολιτευτικοί θα τους βλέπουν ως κυβερνητικούς εκπροσώπους και θα ξεσπούν την αγανάκτησή τους σ’ αυτούς. Οι ψεκασμένοι θα τους θεωρούν ως πιόνια της παγκόσμιας συνωμοσίας. Χαμένοι από χέρι.

Τόσα χρόνια γονιός με παιδιά στο δημόσιο σχολείο, έχω αρκετή εμπειρία ώστε να αντιλαμβάνομαι πώς λειτουργεί αυτό που αποκαλούμε ως «μικρογραφία της κοινωνίας». Θα βρεις λίγους που μπορείς να συνεννοηθείς, θα βρεις πολλούς που είτε θέλει προσπάθεια, είτε δεν μπορείς να συνεννοηθείς. «Για το παιδί» θα κάνεις υποχωρήσεις. Θα κάνεις βήματα πίσω. Θα χαμηλώσεις τον εγωισμό σου για να βρεθεί μια κοινή στάση. Θα το κάνουν κι οι άλλοι -κάποιοι δεν θα το κάνουν, πάντα βρίσκονται τέτοιοι.

Δεν έχω κουραστεί και δεν θα κουραστώ ποτέ να υπερασπίζομαι τους τύπους που επέλεξαν αυτήν τη δουλειά. Αυτούς, ντε, που «κάθονται τέσσερις μήνες τον χρόνο και το παραδάκι πέφτει», αυτούς που ξέρουν για τα παιδιά μας μέσα σε λίγους μήνες όσα ξέρουμε εμείς που τα γεννήσαμε, αυτούς που συμπληρώνουν όσα δεν μπορούμε να τους δώσουμε και πλέκουν μαζί μας ένα ακόμα μεγαλύτερο δίχτυ ασφάλειας από κάτω τους ως να καταφέρουν να πετάξουν. Δεν έχω κουραστεί να μαλώνω με τους γονείς που τους θεωρούν ως «δημόσιους υπάλληλους» ή «βολεμένους», δεν έχω κουραστεί να επιχειρηματολογώ υπέρ της σημαντικότητας της δουλειάς τους, να τονίζω το ασύλληπτο άγχος της πολύωρης, καθημερινής κηδεμονίας των παιδιών μας όλων μαζί και καθενός ξεχωριστά, την απεριόριστη εκτίμηση που τους έχω για τη λειτουργία τους ως δανεικοί γονείς. Συνάντησα και δυο-τρεις που δεν θα έπρεπε να έχουν πατήσει το πόδι τους σε σχολείο -πάντα θα βρεις εξαιρέσεις.

Αν κάθε έναρξη σχολικής χρονιάς θέλει ψυχραιμία, αλληλεγγύη, κατανόηση από την πλευρά των γονιών προς τους εκπαιδευτικούς που αναλαμβάνουν να πάρουν τα παιδιά μας τον Σεπτέμβρη και να τα επιστρέψουν τον Ιούνη σοφότερα, πιο μορφωμένα και πιο ελεύθερα από φόβους και συμπλέγματα, η φετινή χρονιά απαιτεί από εμάς τη μεγαλύτερη δυνατή προσπάθεια. Πολύ απλά, ας τους δούμε από την αρχή ως αυτό που είναι πραγματικά: Σύμμαχοι. Κι ας απομονώσουμε τους πραγματικούς εχθρούς των παιδιών μας, τους αιώνια αντιδραστικούς σκοταδιστές, τους συμπλεγματικούς που προβάλλουν στα παιδιά τους και τους δασκάλους την έλλειψη επαφής τους με τον κόσμο. Κι ας προσπαθήσουμε να κάνουμε βήματα πίσω με όσους αφήνουν μια πόρτα ανοιχτή για επικοινωνία -δεν είναι καιρός να το παίζουμε ανώτεροι, το ίδιο μέλλον θα ζήσουμε όλοι.

Νίκος Ιωαννίδης/galopar.gr

Ο άνθρωπος με το γαρύφαλλο...Νίκος Μπελογιάννης (1915-1952)

«Η πληγή μας μεγαλώνει μέρα με τη μέρα, το ίδιο κι η πίστη μας./ Θα φέρουμε την κληρονομιά σου στους ώμους μας,/ ως την πόρτα του ήλιου,

 Καλημέρα αδέρφια μου./ Καλημέρα ήλιε / Καλημέρα κόσμε./ Ο Μπελογιάννης μας έμαθε άλλη μια φορά/ πώς να ζούμε και πώς να πεθαίνουμε.» Γ. Ρίτσος «Ο άνθρωπος με το γαρύφαλλο»

Ο Νίκος Μπελογιάννης γεννήθηκε στην Αμαλιάδα το 1915. Από παιδική ηλικία γαλουχήθηκε με τα ιδανικά του κομμουνισμού και από νωρίς, στα φοιτητικά του κιόλας χρόνια, στη Νομική Αθηνών, στοχοποιείται λόγω της πολιτικής του δράσης. Από το 1934 ο Μπελογιάννης είναι μέλος του ΚΚΕ. Η δυναμική του παρουσία στην πολιτική ζωή της Αμαλιάδας, ως γραμματέας της τοπικής οργάνωσης, δημιουργεί ρίξεις με την καθεστωτική τάξη και σύντομα συλλαμβάνεται και εξορίζεται.
Το πραξικόπημα της 4ης Αυγούστου του 1936, του Ιωάννη Μεταξά, σηματοδοτεί και την έναρξη ενός ανηλεούς αντικομουνιστικού μένους. Οι φυλακίσεις, οι εξορίες και τα βασανιστήρια σημάδεψαν τη ζωή του Νίκου Μπελογιάννη. Την στιγμή που οι ναζί εισβάλουν στην Ελλάδα, ο Μπελογιάννης βρίσκεται κρατούμενος στις φυλακές Ακροναυπλίου. Ζητά την ελευθερία του για συμμετάσχει στον πόλεμο αλλά η κυβέρνηση αρνείται. Καταφέρνει να αποδράσει και εντάσσεται στον ΕΛΑΣ ως καπετάνιος μεραρχίας στην Πελοπόννησο.
Με την απελευθέρωση της χώρας από τους ναζί και το ξέσπασμα του εμφυλίου πολέμου ο Μπελογιάννης αναλαμβάνει ρόλο Πολιτικού Επιτρόπου της 10ης Μεραρχίας του Δημοκρατικού Στρατού. Από αυτή τη θέση θα παλέψει για τα ιδανικά του μέχρι και την τελευταία στιγμή της εμφύλιας σύρραξης. Το 1949, μετά την ήττα, εγκαταλείπει τη χώρα, βρίσκοντας προσωρινό καταφύγιο στις γειτονικές σοσιαλιστικές χώρες.
Ένα χρόνο αργότερα τον Ιούνιο του 1950, ως μέλος πλέον της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ, επιστρέφει στην Ελλάδα, με εντολή να ανασυγκροτήσει και να οργανώσει τους μηχανισμούς του ΚΚΕ στην Αθήνα, το οποίο βάση νόμου θεωρείται παράνομο, προδοτικό και ξενοκίνητο κόμμα, που δρα ενάντια στην εδαφική ακεραιότητα της Ελλάδας.

Το Δεκέμβρη του 1950 συλλαμβάνεται, μαζί με 93 συντρόφους του, και μετά από εννιά μήνες βασανιστηρίων, τον Οκτώβρη του 1951, οδηγείται ενώπιον του έκτακτου στρατοδικείου, το οποίο αποτελούσαν οι Ανδρέας Σταυρόπουλος (πρόεδρος), Γ. Παπαδόπουλος (μετέπειτα δικτάτορας), Ν. Κομιάνος, Γ. Κοράκης, και Θ. Κυριακόπουλος. Ο Μπελογιάννης καταδικάζεται σε θάνατο και η εύθραυστη μετεμφυλιακή ισορροπία της ελληνικής κοινωνίας κινδυνεύει.
«Τα δικαστήριά σας είναι δικαστήρια σκοπιμότητας. Γι’ αυτό δε ζητώ την επιείκειά σας. Αντικρίζω την καταδικαστική σας απόφαση με περηφάνια και ηρεμία. Με το κεφάλι ψηλά θα σταθώ μπροστά στο εκτελεστικό σας απόσπασμα. Αλλά είμαι σίγουρος πως θα ‘ρθει η μέρα, που οι ίδιοι δικαστές που τώρα με δικάζουν, θα ζητήσουν χάρη απ’ τον ελληνικό λαό. Δεν έχω άλλο τίποτε να πω», θα δηλώσει ο Μπελογιάννης κλείνοντας την απολογία του.
Η διεθνής κατακραυγή αναγκάζει τον τότε πρωθυπουργό Νικόλαο Πλαστήρα, να ανακοινώσει την άρση της απόφασης. Ωστόσο αποφασίζεται ότι ο Μπελογιάννης και μερικοί ακόμη σύντροφοί του, θα δικαστούν και πάλι με την κατηγορία της κατασκοπείας, η οποία θα ενισχυθεί όταν οι αρχές θα ανακοινώσουν στις 14 Νοεμβρίου 1951, ότι βρήκαν παράνομους ασύρματους σε χώρους κομμουνιστών σε Καλλιθέα και Γλυφάδα.

 Στις 15 Φεβρουαρίου 1952, ξεκινάει το δεύτερο μέρος της πολύκροτης δίκης, η οποία έσπασε τα σύνορα της Ελλάδας και κέντρισε το ενδιαφέρον της ευρωπαϊκής κοινής γνώμης. Ο Μπελογιάννης ενώπιον του Διαρκούς Στρατοδικείου Αθηνών, αντικρούει όλες τις κατηγορίες περί κατασκοπείας και δηλώνει: «Εμείς αγαπάμε την Ελλάδα και το λαό της περισσότερο από εκείνους που μας κατηγορούν. Το αποδείξαμε τότε που η λευτεριά, η ανεξαρτησία και η εδαφική ακεραιότητα βρίσκονταν σε κίνδυνο. Παλεύουμε για να ξημερώσουν και για την πατρίδα μας καλύτερες μέρες, χωρίς πείνα και πόλεμο. Κι αν χρειαστεί θυσιάζουμε γι’ αυτό και τη ζωή μας».

Την 1η Μαρτίου, ο Νίκος Μπελογιάννης, κρατώντας ένα γαρύφαλλο όπως κάθε μέρα κατά τη διάρκεια της δίκης, ακούει τον πρόεδρο του στρατοδικείου να ανακοινώνει ότι μαζί με επτά συντρόφους του (Δημήτρης Μπάτσης, Ηλίας Αργυριάδης, Νίκος Καλούμενος, Τάκης Λαζαρίδης, Χαρίλαος Τουλιάτος, Μιλτιάδης Μπισμπιάνος και Έλλη Ιωαννίδου) καταδικάζεται σε θάνατο.
Λίγες ημέρες αργότερα, έρχεται στο φως της δημοσιότητας ένα γράμμα από το ηγετικό στέλεχος του ΚΚΕ, Νίκο Πλουμπίδη, με το οποίο αναλαμβάνει κάθε ευθύνη για την οργάνωση του ΚΚΕ στην Ελλάδα και υπόσχεται να παραδοθεί στις αρχές με αντάλλαγμα να μην εκτελεστεί ο Νίκος Μπελογιάννης. Η γνησιότητα του γράμματος του Πλουμπίδη αμφισβητείται από το ΚΚΕ, όχι όμως και από το Υπουργείο Εσωτερικών, το οποίο ωστόσο αρνείται να διαπραγματευτεί με τον καταζητούμενο Νίκο Πλουμπίδη.
Όλες οι προσπάθειες και οι διεθνείς πιέσεις για απόδοση χάριτος στον Μπελογιάννη απέβησαν άκαρπες.
Στις 30 Μαρτίου 1952, στις 4.12 π.μ ο Νίκος Μπελογιάννης, με τρεις συντρόφους του, τους Καλούμενο, Αργυριάδη και Μπάτση, στήνονται απέναντι από το εκτελεστικό απόσπασμα, στο Γουδί και εκτελούνται δια τυφεκισμού.