14 ιστορίες γύρω από τον «Μεγάλο Γκάτσμπυ» που λίγοι γνωρίζουν...

Μια μέρα σαν σήμερα, τη 10η Απριλίου του 1925, ο F. Scott Fitzgerald κυκλοφόρησε τον «Μεγάλο Γκάτσμπυ», το μυθιστόρημα που έμελλε να γίνει ένα από τα σημαντικότερα του 20ου αιώνα , καθώς και η ουσιαστικότερη, ίσως, κριτική πάνω στην κοινωνική ιστορία της Αμερικής κατά τη διάρκεια των ξέφρενων ’20s.

Η πρωτοφανής οικονομική ευημερία της εποχής, η εξέλιξη της jazz μουσικής, η κουλτούρα του flapper αλλά και το ακμάζουν λαθρεμπόριο μαζί με άλλες εγκληματικές δραστηριότητες απεικονίζονται με αξεπέραστο τρόπο στο μυθιστόρημα του Fitzgerald. Ένα μυθιστόρημα που με φόντο τις πολιτισμικές και κοινωνικές εξελίξεις του 1920, αφηγείται την ιστορία του Τζέι Γκάτσμπυ, ενός παθιασμένου άντρα που αφιέρωσε ολόκληρη τη ζωή του κυνηγώντας ένα όνειρο που όχι μόνο ήταν, κατά μία έννοια, ψεύτικο αλλά όταν ήρθε σε σύγκρουση με την πραγματικότητα κατέληξε να πάρει τη μορφή τραγωδίας.

Η ιστορία του Γκάτσμπυ είναι λίγο-πολύ γνωστή σε όλους μας πλέον, ακόμα και όσοι δεν έχουν διαβάσει το βιβλίο έχουν σχεδόν σίγουρα δει μία από τις δύο ταινίες που έχουν βασιστεί σε αυτό -διαβάστε το βιβλίο όμως, αλήθεια, τίποτα δεν μπορεί να συγκριθεί μαζί του. Αυτό που δεν ξέρει πολύς κόσμος όμως, είναι οι παράπλευρες ιστορίες που εξελίχθηκαν γύρω από το βιβλίο του Fitzgerald, με πρωταγωνιστή τόσο τον ίδιο το συγγραφέα και το βιβλίο του, όσο και τον κόσμο που επηρέασε. Με αφορμή τα «γενέθλια» του Γκάτσμπυ, λοιπόν, ορίστε 14 από αυτές.

1. Η πρώτη έκδοση του «Γκάτσμπυ» έλαβε ανάμεικτες κριτικές. Παρά το γεγονός πως οι New York Times το υπερασπίστηκαν, ο διάσημος δοκιμιογράφος και κριτικός H.L. Mencken το αποκάλεσε «ένα δοξασμένο ανέκδοτο» και αρκετοί συνάδελφοί του το θεώρησαν έργο «ήσσονος σημασίας» και κατώτερο των προηγούμενων «Όμορφοι και καταραμένοι» και «This Side of Paradise». Η εφημερίδα New York Evening World, μάλιστα, έφτασε στο σημείο να γράψει πως ο Γκάτσμπυ κατέρριψε την ιδέα πως ο Fitzgerald ήταν ένας από τους σπουδαιότερους συγγραφείς της γενιάς του.

2. Το βιβλίο ήταν μια εμπορική αποτυχία. Μέχρι τον θάνατό του το 1940, ο Fitzgerald ισχυριζόταν πως είχε βγάλει μόλις $4.000 από το μυθιστόρημα. Ο ίδιος πίστευε πως η αποτυχία του βιβλίου οφειλόταν στο γεγονός πως ήταν μια εποχή όπου κυριαρχούσε το πρότυπο της δυναμικής γυναίκας αναγνώστριας και ο Γκάτσμπυ δεν περιείχε καμία δυναμική γυναίκα πρωταγωνίστρια, ούτε καν κάποια που να είναι έστω και ελάχιστα συμπαθής. Ανησυχούσε πως το έργο του ήταν καταδικασμένο να ξεχαστεί και στο τέλος μετάνιωσε την κυκλοφορία του Γκάτσμπυ. Η νεκρολογία των New York Times για τον Fitzgerald ανέφερε πως το μυθιστόρημα αυτό ήταν το σημάδι πως ο συγγραφέας δεν κατάφερε ποτέ να δείξει πλήρως τις δυνατότητές του.

Ο F. Scott Fitzgerald σε πορτρέτο του 1925.

3. Αν ο Fitzgerald είχε ζήσει άλλα 10 χρόνια, θα είχε γίνει μάρτυρας της ένθερμης υποδοχής που έλαβε το βιβλίο του από το κοινό, στην πορεία. Η έκδοση του «Τελευταίου Μεγιστάνα» του Fitzgerald από τον οίκο Edmund Wilson περιλάμβανε και τον «Μεγάλο Γκάτσμπυ», σε μια προσπάθεια των εκδοτών να κάνουν τον κόσμο να αναθεωρήσει για το μυθιστόρημα, ενώ το βιβλίο έγινε γρήγορα κλασικό ανάμεσα στους σημαντικούς συγγραφικούς κύκλους της εποχής, οι οποίοι ένιωθαν πως οι κριτικοί είχαν παρεξηγήσει το βιβλίο.

4. Ο Γκάτσμπυ απέκτησε τεράστια δημοτικότητα κατά την περίοδο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, όπου η κρίσιμη επικρατούσα τάση ήρθε και αγκάλιασε το έργο του Fitzgerald. Οι Εκδόσεις των Ένοπλων Υπηρεσιών κυκλοφόρησαν 150.000 αντίτυπα στα στρατεύματα -100.000 περισσότερα δηλαδή από όσα είχαν πωληθεί όσο ζούσε ο Fitzgerald.

5. Κατά τη χρονική περίοδο του ’50 και του ’60 το βιβλίο έγινε βασικό ανάγνωσμα στο αγγλικό πρόγραμμα σπουδών για τις τάξεις του γυμνασίου και συνέχισε να έχει μεγάλη εμπορική επιτυχία. Μέχρι το 1960, ο Γκάτσμπυ πουλούσε σταθερά 50.000 αντίτυπα ετησίως και μέχρι σήμερα έχει πουλήσει περισσότερα από 25 εκατομμύρια παγκοσμίως. Σύμφωνα με την Scribner, την επίσημη εκδοτική του βιβλίου, είναι το πιο δημοφιλές μυθιστόρημα που έχουν εκδώσει ποτέ.

Ο F. Scott Fitzgerald με τη γυναίκα του Zelda και την κόρη τους Frances 

μπροστά από το χριστουγεννιάτικο δέντρο τους στο σπίτι τους στο Παρίσι.

6. Αν και αρκετοί αφοσιωμένοι αναγνώστες θα το έχουν καταλάβει, η Daisy Buchanan του βιβλίου λειτούργησε ως «καθρέφτης» για την γυναίκα του Fitzgerald, Zelda. Την πρώτη φορά που ο συγγραφέας της έκανε πρόταση γάμου, εκείνη αρνήθηκε επειδή ήταν πολύ φτωχός για αυτήν -βλέπετε την ομοιότητα με τη Daisy; Βέβαια αυτό το σενάριο είναι κάπως περίεργο μιας και πολλοί πιστεύουν πως ο «καθρέφτης» του Fitzgerald στο βιβλίο δεν ήταν ο Γκάτσμπυ αλλά ο ξάδερφος της Daisy, Nick Carraway, ο οποίος, κατά πολλούς, είναι gay.

7. Ο ίδιος ο χαρακτήρας του Γκάτσμπυ έχει γίνει αφορμή για πολλές αναλύσεις όλα αυτά τα χρόνια, καθώς παρά τα λεγόμενα του Fitzgerald ότι ο Γκάτσμπυ ήταν Εβραίος, πολύ πιστεύουν πως ο Τζέι Γκάσμπι ήταν μαύρος.

8. Πριν καταλήξει στον τελικό τίτλο με τον οποίο πέρασε στην αιωνιότητα, ο Fitzgerald σκεφτόταν διάφορα ονόματα για το βιβλίο του. Μερικά από αυτά ήταν τα ακόλουθα:

• Among Ash-Heaps and Millionaires
• On the Road to West Egg
• Trimalchio in West Egg
• Gold-Hatted Gatsby
• The High-Bouncing Lover
• Under the Red
• White and Blue

9. Ο Francis Cugat σχεδίασε το, κλασικό πλέον, εξώφυλλο του μυθιστορήματος και ο F. Scott Fitzgerald έμεινε τόσο εντυπωσιασμένος από αυτό, όπως και το κοινό, που αποφάσισε να ξαναγράψει το μυθιστόρημα ώστε να δώσε περισσότερη έμφαση στο σύμβολο των ματιών. Ευτυχώς το εξώφυλλο παραδόθηκε πριν την ολοκλήρωση του βιβλίου, οπότε ο Fitzgerald είχε τον κατάλληλο χώρο και χρόνο για να ενσωματώσει το μοτίβο στην ιστορία του.

10. Ο Truman Capote είχε εκδηλώσει έντονο ενδιαφέρον να μεταφέρει το μυθιστόρημα στον κινηματογράφο, μια μεταφορά που δεν έγινε ποτέ. Αρχικά ο Capote ήθελε να δώσει έμφαση στην καταπιεσμένη ομοφυλοφιλική σεξουαλικότητα του Nick Carraway, κάτι που εκείνη την εποχή θα σόκαρε όποιον δεν είχε διαβάσει το βιβλίο -τόσο του Fitzgerald όσο και αυτά του Capote. Επίσης, ο Capote ήθελε να κάνει την Daisy «μια εκδικητική λεσβία». Όταν οι παραγωγοί διάβασαν αυτή την εκδοχή της ιστορίας την μίσησαν αμέσως (γιατί, άραγε) και απέλυσαν τον Capote, προσλαμβάνοντας στη θέση του τον Francis Ford Coppola ο οποίος ξανάγραψε το σενάριο μέσα σε τρεις εβδομάδες. Αυτό ήταν και το τελικό σενάριο που χρησιμοποιήθηκε για την ταινία του 1974.

11. Κατά την επιλογή ηθοποιών για την ταινία του 1974, το studio ήθελε για τον ρόλο του Γκάτσμπυ είτε τον Marlon Brando είτε τον Warren Beatty. Ο Brando όμως ζητούσε πολλά λεφτά και ο Beatty ήθελε να αναλάβει τη σκηνοθεσία. Η Ali MacGraw, γυναίκα του παραγωγού της ταινίας Robert Evans και πρωταγωνίστρια του «Love Story», επιλέχθηκε για τον ρόλο της Daisy, αν και ο Jack Nicholson άσκησε ισχυρή πίεση για να μην την προσλάβουν. Αργότερα, ο Evans απέλυσε την MacGraw αφού αυτή τον είχε εγκαταλείψει για τον Steve McQueen, τον οποίο και ερωτεύτηκε όσο γυρνούσαν μαζί το «The Getaway». Η ειρωνεία είναι πως η MacGraw έπαιξε στο «The Getaway» μόνο και μόνο επειδή αργούσε να ολοκληρωθεί το σενάριο του Γκάτσμπυ (εξαιτίας του Capote). Μετά την αποχώρησή της, για τον ρόλο της Daisy πέρασαν από casting οι Julie Christie, Faye Dunaway, Katharine Ross, Candice Bergen, Cybil Shepherd, Natalie Wood και άλλες, μέχρι που τη θέση κέρδισε η Mia Farrow -η οποία ήταν και σε προχωρημένη εγκυμοσύνη κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων.

12. Η ερμηνεία του Robert Redford ως Γκάτσμπυ δεν έλαβε και τις καλύτερες κριτικές, καθώς θεωρήθηκε άψυχη και επίπεδη. Και υπήρχε όντως λόγος για αυτό. Κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων, ο Redford είχε παθιαστεί τόσο πολύ με όλα όσα συνέβαιναν τότε γύρω από το σκάνδαλο του Watergate που δεν έδινε ιδιαίτερη σημασία σε ό,τι άλλο συνέβαινε γύρω του -μεταξύ αυτών και η ταινία. Λέγεται μάλιστα πως περνούσε τον περισσότερο χρόνο των γυρισμάτων κλεισμένος στο τροχόσπιτό του, βλέποντας τις ειδήσεις στην τηλεόραση ή διαβάζοντας σχετικά με το σκάνδαλο.

13. Όταν ο Baz Luhrmann άρχισε να σχεδιάζει τον πρόσφατο Γκάτσμπυ με τον Leonardo DiCaprio, ήθελε αρχικά την Rebecca Hall για τον ρόλο της Daisy. Αφού την έβαλε να διαβάσει ένα κομμάτι, όμως, άλλαξε γνώμη και στράφηκε στην αφρόκρεμα του Hollywood: Keira Knightley, Scarlett Johansson, μέχρι και η Blake Lively (δηλαδή, για όνομα του Θεού Baz, σοβαρέψου) ήταν υποψήφιες για τη θέση, μέχρι που ο Luhrmann πόνταρε στην νέα και ανερχόμενη, τότε, Carey Mulligan, η οποία δεν είχε διαβάσει καν το βιβλίο πριν πάρει μέρος στην ταινία.

CANNES, FRANCE – MAY 15: (EDITORS NOTE: This image was processed using digital filters) Actors Leonardo DiCaprio and Carey Mulligan attend the Opening Ceremony and premiere of ‘The Great Gatsby’ during the 66th Annual Cannes Film Festival at Palais des Festivals on May 15, 2013 in Cannes, France. (Photo by Gareth Cattermole/Getty Images)

14. Όταν ο Baz Luhrmann διάβασε το βιβλίο του Fitzgerald ως παιδί, ο πατέρας του είχε το βενζινάδικο της περιοχής που έμεναν, ακριβώς όπως και ο Wilson στο μυθιστόρημα. Το 2004 συνέλαβε τη δική του προσαρμογή του βιβλίου για την μεγάλη οθόνη, όσο άκουγε την ηχογραφημένη ανάγνωση του Γκάτσμπυ κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού του με τρένο στη Σιβηρία. Η πρώτη και μοναδική του επιλογή για τον πρωταγωνιστικό ρόλο ήταν ο Leonardo DiCaprio.

Η οικονομία της προσοχής...

Σκέψεις που μας αγγίζουν από την υπέροχα προσιτή, επιστημονική  kathimerini fysiki :

 Ζούμε στην εποχή της πληροφορίας. Ήδη από τα μέσα του 20ου αιώνα ένας αυξανόμενος αριθμός εργαζόμενων δεν ασχολείται πια με την παραγωγή, διανομή και διακίνηση υλικών αγαθών αλλά με τη διαχείριση πληροφοριών. Ποτέ ξανά στην ιστορία της ανθρωπότητας η πρόσβαση στην πληροφορία δεν ήταν τόσο εύκολη. Η καθημερινότητά μας είναι κατακλυσμένη από αυτή και συνεχίζουμε να παράγουμε περισσότερη με αμείωτο ρυθμό. Κάθε λεπτό που περνάει στο YouTube ανεβαίνουν βίντεο συνολικής διάρκειας μεγαλύτερης των 400 ωρών. Κάθε μέρα στο διαδίκτυο δημιουργούνται δυόμιση πεντάκις εκατομμύρια byte δεδομένων.

Ο όγκος πληροφορίας είναι τόσο μεγάλος που σ’ όλη τη διάρκειας της ζωής σου θα προλάβεις να βιώσεις μόνο ένα μικροσκοπικό κομμάτι του. Και αυτό γιατί η αφθονία της πληροφορίας οδηγεί στην έλλειψη κάτι άλλου. Στην έλλειψη οτιδήποτε είναι αυτού που η πληροφορία καταναλώνει. Το αντίτιμο είναι μάλλον ευνόητο: Η πληροφορία καταναλώνει την προσοχή σου.

Η οικονομία της προσοχής

Ένα μεγάλο μέρος της σύγχρονης ενημέρωσης και ψυχαγωγίας βασίζεται στην «οικονομία της προσοχής». Η λογική είναι μάλλον απλή: Αν δεν πληρώνεις για το προϊόν, τότε είσαι το προϊόν. Οι εκπομπές που παρακολουθείς στην τηλεόραση ή ακούς στο ραδιόφωνο, οι ενημερωτικές ιστοσελίδες που επισκέπτεσαι, το ατελείωτο σκρολάρισμα που κάνεις στα Instagram και Facebook, τα βίντεο που βλέπεις στο YouTube, όλα αυτά, μπορείς να τα χρησιμοποιείς δωρεάν γιατί εσύ δεν είσαι ο πελάτης. Πελάτης είναι ο διαφημιζόμενος και πληρώνει την εκάστοτε πλατφόρμα για να έχει την ευκαιρία να αποκτήσει ένα κομμάτι της προσοχής σου.
Με μια πρώτη ματιά, το σύστημα αυτό βολεύει τους πάντες. Εσύ, ως χρήστης, απολαμβάνεις δωρεάν υπηρεσίες και περιεχόμενο, οι διαφημιζόμενοι προβάλουν τα προϊόντα τους στο κατάλληλο κοινό και οι πλατφόρμες κερδίζουν πραγματοποιώντας το προξενιό.

Η προσοχή σου όμως δεν είναι ανεξάντλητη. Τα πάντα γύρω σου διεκδικούν ένα κομμάτι από την πίτα. Φίλοι, οικογένεια, δουλειά, ενημέρωση, ψυχαγωγία, όλα αντλούν από την ίδια δεξαμενή προσοχής. Όσο καλή κι αν θεωρείς πως είσαι στο multitasking, είναι πρακτικά αδύνατο να συγκεντρώνεσαι στα πάντα. Η προσοχή λοιπόν είναι ένα παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος. Όταν κάτι την κερδίσει, κάτι άλλο θα τη χάσει.

Υπάρχει έτσι ένα τεράστιο οικονομικό κίνητρο από τις διάφορες υπηρεσίες που χρησιμοποιείς δωρεάν να διατηρήσουν την προσοχή σου στον μέγιστο δυνατό βαθμό. Όση περισσότερη ώρα παρακολουθείς μια εκπομπή στην τηλεόραση, για παράδειγμα, τόσες περισσότερες διαφημίσεις θα δεις.

Η κατάσταση αυτή έχει δημιουργήσει μια δαρβινική κούρσα για την προσοχή και τον χρόνο σου που τερματίζει στις πιο βαθιές σκέψεις και λειτουργίες του εγκεφάλου σου. Οι νικητές της κούρσας, αυτοί που θα μπορέσουν να επιβιώσουν, είναι εκείνοι που χρησιμοποιούν το εργαλεία τους αποτελεσματικότερα ώστε να επηρεάσουν τη συμπεριφορά σου προς όφελός τους.

Ντοπαμίνη και άμεση επιβράβευση

Η ντοπαμίνη είναι μια χημική ουσία που παράγεται από τον εγκέφαλο και παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο στην παρακίνηση της συμπεριφοράς. Σε ανταμείβει για εξελικτικά ευεργετικές ενέργειες και σε παρακινεί να τις επαναλάβεις, όπως για παράδειγμα όταν γεύεσαι ένα νόστιμο φαγητό, όταν ασκείσαι, όταν κάνεις σεξ ή όταν έχεις επιτυχείς κοινωνικές αλληλεπιδράσεις. Ένα γέλιο, μια θετική αναγνώριση από τους συνανθρώπους σου, ένα μήνυμα από τους αγαπημένους σου, όλα αυτά ενεργοποιούν τις ίδιες ντοπαμινούχες οδούς με άλλες εθιστικές συμπεριφορές όπως είναι τα ναρκωτικά, το ποτό και ο τζόγος.

Τα κοινωνικά δίκτυα μας έχουν δώσει μια αστείρευτη πηγή κοινωνικών ερεθισμάτων, τόσο θετικών όσο και αρνητικών. Κάθε ειδοποίηση είναι ένα εν δυνάμει θετικό κοινωνικό ερέθισμα που, αν και δε θα είναι τόσο έντονη όση η χρήση ναρκωτικών, θα προκαλέσει την απελευθέρωση ντοπαμίνης, ενισχύοντας τη συμπεριφορά που προηγήθηκε.

Απόσπασμα από συνέντευξη του Sean Parker (1ος πρόεδρος του Facebook):

«Η διαδικασία σκέψης που προηγήθηκε αυτών των εφαρμογών, με το Facebook να είναι το πρώτο, για να το καταλάβετε καλύτερα… Αυτή η διαδικασία σκέψης ήταν η εξής: Πώς θα γίνει να καταναλώσουμε όσο το δυνατόν περισσότερο από τον χρόνο και την προσοχή σας; Αυτό σημαίνει πως κάθε τόσο θα πρέπει να σας δίνουμε μια μικρή δόση ντοπαμίνης, αν κάποιος έκανε like ή σχολίασε κάποια φωτογραφία ή ανάρτησή σας ή κάτι τέτοιο. Και αυτό θα σας παρακινήσει να ανεβάσετε περισσότερο περιεχόμενο το οποίο θα σας φέρει περισσότερα like και σχόλια. Είναι ένας κύκλος ανατροφοδότησης κοινωνικής επικύρωσης. Είναι ακριβώς αυτό που ένας χάκερ σαν εμένα θα σκαρφιζόταν, γιατί εκμεταλλεύεσαι ένα τρωτό σημείο της ανθρώπινης ψυχολογίας.»

Μπορεί να έχεις πιάσει τον εαυτό σου να ελέγχει το τηλέφωνό σου με την παραμικρή αίσθηση πλήξης καθαρά από συνήθεια, όταν για παράδειγμα βρίσκεσαι στο λεωφορείο ή όταν περιμένεις σε κάποια ουρά. Αυτό όμως δεν είναι καθόλου τυχαίο. Εξαιρετικά ταλαντούχοι προγραμματιστές εργάζονται πολύ σκληρά πίσω απ’ την οθόνη σου για να σε κρατήσουν γαντζωμένο σ’ αυτή.

Οι κορυφαίες εφαρμογές και ιστοσελίδες ανταγωνίζονται μεταξύ τους με έπαθλο την προσοχή σου. Προσπαθούν να την κερδίσουν είτε βελτιώνοντας τα εργαλεία τους, είτε επιστρατεύοντας αλγορίθμους που μαθαίνουν τι δουλεύει καλύτερα σε εσένα προσωπικά. Ποιοι τίτλοι θα τραβήξουν το βλέμμα σου και ποιες αναρτήσεις θα σε κάνουν να αλληλεπιδράσεις. Σου δίνεται η ψευδαίσθηση της επιλογής αλλά στην πραγματικότητα αυτά που βλέπεις είναι προσεκτικά διαλεγμένα ώστε να μεγιστοποιήσουν τον χρόνο που θα περάσεις στο περιβάλλον της εφαρμογής. Το YouTube φιλοξενεί εκατομμύρια βίντεο αλλά μόνο λίγα από αυτά μπορούν να είναι προτεινόμενα. Και το ότι βρίσκονται εκεί δεν είναι καθόλου τυχαίο.

Φοβάμαι πως εκπαιδεύουμε τους εγκεφάλους μας να αδημονούν άμεση επιβράβευση για κάθε στοιχειώδη δοκιμασία που φέρνουν εις πέρας. Στον αποσυνδεδεμένο κόσμο οι δραστηριότητες πολύ συχνά γίνονται δύσκολες ή βαρετές. Το να γράψω το σενάριο για ένα βίντεο απαιτεί από εμένα αυτοσυγκέντρωση. Ξέρω τι πρέπει να κάνω και ξέρω ότι θέλω να το κάνω. Μετά από μόλις λίγες προτάσεις όμως το μυαλό μου λαχταρά εκείνη τη δόση ντοπαμίνης που με έχει συνηθίσει το ίντερνετ. Και υποθέτω δεν είμαι μόνος μου σ’ αυτό. Κάποιοι αδυνατούν να συγκεντρωθούν σ’ ένα βιβλίο ή στο να μάθουν κάτι καινούργιο. Για να αποκτήσεις μια καινούργια δεξιότητα απαιτούνται ατελείωτες ώρες εξάσκησης. Όταν όμως τα πράγματα δυσκολεύουν ελάχιστα αναζητείς τη λύτρωση στο διαδίκτυο. Το να σκεφτούμε τα προβλήματα στη ζωή μας απαιτεί ηρεμία, αποφασιστικότητα και την απερίσπαστη προσοχή μας. Δεν μπορούμε όμως καν να διατηρήσουμε μια συζήτηση χωρίς κάποιος από τους συμμετέχοντες να κοιτάξει παρορμητικά το κινητό του.

Τα μυαλά μας είναι άστατα και τεμπέλικα και πάντοτε προτιμούσαν το εύκολο από αυτό που θα τους κάνει καλό. Ο ίδιος ο οργανισμός μας αναζητεί κάτι που θα του αποσπάσει την προσοχή γιατί η διαδικασία της σκέψης είναι δύσκολη και πολύ συχνά δυσάρεστη.

Η μεγάλη εικόνα

Πριν από μερικά χιλιάδες χρόνια το να βρεις τροφή δεν ήταν εύκολη υπόθεση για τους προγόνους μας. Τα σώματά μας εξελίχθηκαν με τέτοιον τρόπο ώστε να αποθηκεύουν την ενέργεια για να μπορούμε να επιβιώσουμε σε περιόδους λιμού. Σε έναν κόσμο που οι θερμίδες ήταν σπάνιες, η διαδικασία αυτή ήταν απαραίτητη για την επιβίωση του ανθρώπινου είδους.

Αλλά τα πράγματα φυσικά έχουν αλλάξει. Η πλειονότητα των ανθρώπων στον δυτικό κόσμο έχουν άμεση και εύκολη πρόσβαση στην τροφή που χρειάζονται για να επιβιώσουν. Το φαγητό έχει γίνει τόσο φθηνό και άφθονο που πια το να τρως υπερβολικά είναι μεγαλύτερο πρόβλημα από το να μην τρως αρκετά.
Ίσως το ίδιο πράγμα να συμβαίνει και με την πληροφορία. Οι πληροφορίες συνήθιζαν να είναι σπάνιες, δύσκολες να τις ανακαλύψεις. Το μυαλό μας τις ζητάει. Απορροφά όσες περισσότερες μπορεί. Οι αισθήσεις μας είναι ακονισμένες, εκπαιδευμένες να ανιχνεύουν αλλαγές στο περιβάλλον μας που μπορεί να κάνουν τη διαφορά μεταξύ ζωής και θανάτου. Η γνώση είναι δύναμη και ποιος δε θα ήθελε περισσότερη δύναμη; Αν όμως η υπέρμετρη κατανάλωση τροφής οδηγεί στην παχυσαρκία, η υπέρμετρη κατανάλωση πληροφορίας που μπορεί να οδηγεί;

Υπάρχουν πάντα περισσότερα πράγματα να κάνεις στο ίντερνετ γιατί το ίντερνετ δεν τελειώνει ποτέ. Η μία πληροφορία διαδέχεται την άλλη σε έναν αστείρευτο καταρράκτη ερεθισμάτων. Όταν το μυαλό σου βομβαρδίζεται συνεχώς από νέες πληροφορίες, εξαλείφεται ο χρόνος να συλλογιστείς και να βγάλεις συμπεράσματα. Το να μάθεις κάτι καινούργιο απαιτεί να σκεφτείς προσεκτικά την πληροφορία που έλαβες και να τη συγκρίνεις με ό,τι ήδη γνωρίζεις. Να δεις πού ταιριάζει με αυτά που ήδη ξέρεις.

Πάντοτε ήμουν της άποψης πως το διαδίκτυο είναι ένα εργαλείο και, όπως όλα τα εργαλεία, τα οφέλη του εξαρτώνται από τη χρήση που του κάνεις. Η σκέψη αυτή, αν μη τι άλλο, παρέχει ένα βολικό καταφύγιο. Είναι παρηγορητικό να θεωρείς πως εσύ χρησιμοποιοείς τα εργαλεία σου και όχι τα εργαλεία εσένα. Η ιστορία της ανθρωπότητας όμως είναι γεμάτη από παραδείγματα που τα εργαλεία που αναπτύξαμε άλλαξαν εμάς και κατ’ επέκταση τις κοινωνίες μας. Οι χάρτες και τα ρολόγια άλλαξαν τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τον χώρο και τον χρόνο. Διαμορφώνουμε τα εργαλεία μας και τα εργαλεία διαμορφώνουν εμάς.

Ας κάνουμε όμως ένα βήμα πίσω. Το βίντεο αυτό δε δημιουργήθηκε για να σε αποτρέψει από το διαδίκτυο γιατί το διαδίκτυο παραμένει αδιαμφισβήτητα μια θαυμάσια εφεύρεση. Ίσως η σημαντικότερη της σύγχρονης εποχής. Έχει απελευθερώσει, μεταξύ άλλων, την αγορά, την ψυχαγωγία, την επικοινωνία, την εργασία, την ενημέρωση και την εκπαίδευση.

Πριν το ίντερνετ ο μέσος άνθρωπος δεν είχε πρακτικά καμία δυνατότητα να εκφραστεί σε μεγάλη κλίμακα. Τώρα ο καθένας μπορεί να ακουστεί από ένα διόλου ευκαταφρόνητο κοινό. Τα κοινωνικά δίκτυα μας επιτρέπουν να κάνουμε νέες γνωριμίες και να διατηρούμε σχέσεις με άτομα που κάποτε ήταν κομμάτι της ζωής μας. Να ενημερωνόμαστε και να συμμετέχουμε σε δράσεις που θεωρούμε σημαντικές. Να ερχόμαστε σε επαφή με νέες ιδέες. Να μοιραζόμαστε στιγμές της ζωής μας με αγαπημένα πρόσωπα που βρίσκονται μακριά. Να ανακαλύπτουμε εκδηλώσεις που μας ενδιαφέρουν ή νέες ψυχαγωγικές διεξόδους.

Ίσως με τον καιρό το μυαλό μας να μάθει να επιβιώνει στον καταιγισμό της πληροφορίας και να διαχειρίζεται αποτελεσματικά όλους τους τεχνητούς περισπασμούς. Ή ίσως οι διάφορες εφαρμογές να ακολουθήσουν στο μέλλον μια περισσότερο ανθρωπιστική τακτική.

Όπως και να ‘χει, την επόμενη φορά που θα σηκώσεις το κινητό σου για να ανοίξεις την εφαρμογή της προτίμησής σου, κάνε μία παύση. Μήπως υπάρχει κάτι άλλο που θα έπρεπε να κάνεις; Μήπως φοβάσαι να αφήσεις το μυαλό σου να περιπλανηθεί, να μείνεις ακόμα και λίγα λεπτά μόνος με τις σκέψεις σου; Μήπως υποσυνείδητα αναβάλεις το μέλλον σου προς την εκπλήρωση μιας στιγμιαίας ευχαρίστησης;

Η προσοχή σου είναι πολύτιμη, είναι ένας πόρος και το απόθεμά της είναι περιορισμένο. Σκέψου καλά πού θα τη διαθέσεις.

Όταν η Οπτική Αντίληψη Συναντά τον Πολιτισμό...

Ξέρατε ότι ο πολιτισμός επηρεάζει την οπτική αντίληψη του κάθε ατόμου; Ναι, αλλιώς βλέπει και αντιλαμβάνεται μια εικόνα ένας άνθρωπος ο οποίος έχει μεγαλώσει και έχει γαλουχηθεί στον Δυτικό πολιτισμό και αλλιώς κάποιος από την Ανατολή.
Υπάρχουν πολλές έρευνες οι οποίες δείχνουν ότι η διαφορά αυτή οφείλεται στη δομή της κοινωνίας από όπου προέρχεται το άτομο. Για παράδειγμα, κάποιος ο οποίος προέρχεται από μια ατομικιστική κουλτούρα, όπως είναι η Δυτική, η οποία δίνει έμφαση στα θέλω του ατόμου, την αυτονομία και την ανεξαρτησία, επικεντρώνεται στο προσκήνιο της εικόνας και εντοπίζει πιο εύκολα και γρηγορότερα το βασικό αντικείμενο της.
Από την άλλη πλευρά, ένα άτομο το οποίο προέρχεται από μια κολεκτιβιστική κουλτούρα, όπως για παράδειγμα η Ασιατική, και ιδιαίτερα η σινο-ιαπωνική, η οποία επικεντρώνεται στα θέλω και τους στόχους της ομάδας σαν σύνολο και δίνει μεγαλύτερη έμφαση στην ομαδική εργασία και την αρμονία, κατά την παρατήρηση μιας εικόνας επικεντρώνεται περισσότερο στο φόντο της εικόνας, πάρα στο κύριο αντικείμενο. Δηλαδή αντιλαμβάνεται την εικόνα με έναν πιο ολιστικό τρόπο.

Οι διαπολιτισμικές μελέτες απεικόνισης του εγκεφάλου προσπαθούν να διερευνήσουν πώς ο πολιτισμός επηρεάζει την εγκεφαλική δραστηριότητα με βάση τις πολιτισμικές διαφορές των ομάδων.

Μπορεί να φαίνεται παράξενο, αλλά είναι αληθινό. Χαρακτηριστικό είναι το πείραμα των Senzaki, Masuda και Ishii (2014). Ζητήθηκε από Καναδούς και Ιάπωνες φοιτητές να παρατηρήσουν μια συγκεκριμένη βινιέτα με μια υποβρύχια σκηνή, η οποία περιείχε ένα ορατό αντικείμενο. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, ενώ και οι δύο ομάδες παρατήρησαν το ορατό αντικείμενο ομοίως, κατά τη δοκιμή της αφήγησης τα αποτελέσματα υπογράμμισαν τις πολιτισμικές διαφορές στα πρότυπα προσοχής.
Οι Chua, Boland & Nisbett (2005) σε ένα πείραμά τους, έδειξαν ότι όταν Ευρωπαίοι φοιτητές και Κινέζοι φοιτητές παρακολούθησαν εικόνες που περιέχουν ζώα ή οχήματα στο προσκήνιο, οι Ευρωπαίοι φοιτητές παρακολουθούσαν το εστιακό αντικείμενο πιο γρήγορα από τους Κινέζους φοιτητές. Έτσι διερεύνησαν τη σχέση της πολιτισμικής ποικιλομορφίας με την εστίαση και την προσοχή σε ένα συγκεκριμένο σημείο και έδωσαν μερικές από τις σημαντικότερες συνεισφορές στον τομέα, δείχνοντας ότι τα μέλη των πολιτισμών της Ανατολικής Ασίας τείνουν να είναι πιο προσεκτικά στην πληροφόρηση ως προς τα συμφραζόμενα, απ’ ό,τι τα μέλη των βορειοαμερικανικών πολιτισμών.
Είναι πλέον ευρέως αποδεκτό ότι υπάρχει μια διαφορά στον προτιμώμενο τρόπο επεξεργασίας πληροφοριών μεταξύ ανθρώπων από διαφορετικούς πολιτισμούς, με τους Ανατολικούς Ασιάτες να είναι πιο ολιστικοί και τους Δυτικούς να είναι πιο αναλυτικοί. Οι διαπολιτισμικές μελέτες απεικόνισης του εγκεφάλου προσπαθούν να διερευνήσουν πώς ο πολιτισμός επηρεάζει την εγκεφαλική δραστηριότητα με βάση τις πολιτισμικές διαφορές των ομάδων. Έτσι, και οι μελέτες fMRI έχουν βρει διαφορές στην οπτική αντίληψη μεταξύ των συμμετεχόντων από την Ανατολική Ασία και τη Δύση. Η Λειτουργική Απεικόνιση Μαγνητικού Συντονισμού (fMRI) είναι μία από τις πιο δημοφιλείς μεθόδους στη γνωστική νευροεπιστήμη, η οποία προσφέρει απαράμιλλη πρόσβαση στα πρότυπα της δραστηριότητας του εγκεφάλου που αποτελούν τη βάση της ανθρώπινης αντίληψης, της δράσης καθώς και της μνήμης.
Τελικά οι χίλιες λέξεις, σύμφωνα με την Κινέζικη παροιμία ‘‘μία εικόνα, χίλιες λέξεις’’, είναι οι ίδιες για όλους μας;

10 αθάνατες φωτογραφίες από τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1896...

Βασιλιάδες, τένις και Πρίνστον στην αναβίωση της διοργάνωσης τέτοιες ημέρες πριν από 123 χρόνια...

Στις 23 Ιουνίου του 1894, ο Γάλλος παιδαγωγός και ιστορικός, Πιερ ντε Κουμπερντέν οργάνωνε το συνέδριο το οποίο έμελλε να φέρει και την αναβίωση των Ολυμπιακών Αγώνων. Η Ελλάδα, ως η χώρα που γέννησε τους Αγώνες, θεωρήθηκε η ιδανική επιλογή για να αποτελέσει την οικοδέσποινα της πρώτης σύγχρονης, θερινής έκδοσής τους, από τις 6 μέχρι και τις 15 Απριλίου του 1896.
Ο αριθμός των αθλητών που πήραν μέρος ήταν μεν μικρός, ωστόσο η συμμετοχή ήταν η μεγαλύτερη μέχρι τότε σε αθλητική διοργάνωση. Συνολικά, συμμετείχαν αθλητές από 14 χώρες (Αυστραλία, Αυστρία, Βουλγαρία, Γαλλία, Γερμανία, Δανία, Ελβετία, Ελλάδα, Η.Π.Α, Ιταλία, Μεγάλη Βρετανία, Ουγγαρία, Σουηδία και Χιλή) σε 9 διαφορετικά αθλήματα (αντισφαίριση, άρση βαρών, γυμναστική, κολύμβηση, ξιφασκία, πάλη, ποδηλασία, σκοποβολή και στίβος), αφού κωπηλασία και ιστιοπλοΐα ματαιώθηκαν λόγω καιρικών συνθηκών.
Η Ελλάδα συγκέντρωσε 46 συνολικά μετάλλια, με το χρυσό του Σπύρου Λούη στον μαραθώνιο να ξεχωρίζει, ενώ οι Αγώνες που διεξήχθησαν στο Παναθηναϊκό Στάδιο, το Ζάππειο, το Ποδηλατοδρόμιο του Φαλήρου, τον Κόλπο της Ζέας, τον Όμιλο Αντισφαίρησης Αθηνών και το Σκοπευτήριο της Καλλιθέας, γνώρισαν μεγάλη επιτυχία με το ελληνικό κοινό να συμμετέχει μαζικά.

Η τελετή έναρξης των Αγώνων, στις 6 Απριλίου του 1896, στο Παναθηναϊκό Στάδιο. Στην πρώτη σειρά διακρίνονται μέλη από εννέα μπάντες του στρατού και του ναυτικού και 150 τραγουδιστές που ερμηνεύουν τον Ολυμπιακό Ύμνο.

Η βασιλική οικογένεια στην έναρξη του αγωνίσματος της ποδηλασίας στις 8 Απριλίου, στο Φάληρο. Στο κέντρο χαιρετάει ο Βασιλιάς Γεώργιος και δεξιά του διακρίνεται ο πρίγκιπας Κωνσταντίνος.

Μέλη της ελληνικής και της γαλλικής ομάδας στον τελικό της ξιφασκίας στο Ζάππειο, στις 7 Απριλίου του 1896.

Ο Καρλ Σούμαν, μέλος της ομάδας γυμναστικής της Γερμανίας, εκτελεί το πρόγραμμα που θα του χαρίσει το χρυσό μετάλλιο στον ίππο, στις 9 Απριλίου του 1896, στο Παναθηναϊκό Στάδιο. Κατά τη διάρκεια των Αγώνων, ο Γερμανός κέρδισε 4 χρυσά, όντας ο πιο πετυχημένος αθλητής των πρώτων θερινών αγώνων στη σύγχρονη ιστορία.

Ο Γερμανός Φρίντριχ Τράουν και ο Ιρλανδός Τζον Μπόλαντ, μέλη μικτής ομάδας, αντιμετωπίζουν τους Έλληνες Διονύση Κασδαγλή και Δημήτρη Πετροκόκκινο στον τελικό του διπλού του τουρνουά τένις των Αγώνων, στις 11 Απριλίου, στον Όμιλο Αντισφαίρισης, με τους πρώτους να κατακτούν τελικά το χρυσό.

Οι ποδηλάτες στην γραμμή εκκίνησης του ποδηλατοδρομίου του Φαλήρου, για τον διάρκειας 12 ωρών αγώνα τους, στις 12 Απριλίου του 1986. Μεγάλος νικητής, ο Αυστριακός Άντολφ Σμαλ, με δεύτερο τον Βρετανό Φρανκ Κίπινγκ.

Μέλη της γερμανικής ομάδας ποζάρουν εν πλω καθ' οδόν για τους Αγώνες.

Ο Έλληνας αθλητής Νικόλαος Ανδριακόπουλος, ετοιμάζεται να κερδίσει το χρυσό μετάλλιο στην αναρρίχηση επί κάλω, στις 10 Απριλίου, στο Παναθηναϊκό Στάδιο.

Μέλη της ομάδας του Πανεπιστημίου του Πρίνστον, που εκπροσώπησαν τις Η.Π.Α στους Αγώνες.

Η ομάδα γυμναστικής της Γερμανίας, με επικεφαλής τον Φριτζ Χόφμαν, στο Παναθηναϊκό Στάδιο στις 9 Απριλίου.

Νέα ιστοσελίδα και νέο κτίριο για το Αρχείο του Καβάφη από το Ίδρυμα Ωνάση...

 

Ο Κ. Π. Καβάφης φρόντιζε να συγκεντρώνει και να αρχειοθετεί το έργο του συστηματικά, δημιουργώντας έτσι ένα μοναδικό λογοτεχνικό και προσωπικό αρχείο. Το Αρχείο Καβάφη περιλαμβάνει χειρόγραφα καβαφικών ποιημάτων, έντυπες αυτοσχέδιες εκδόσεις, πεζά λογοτεχνικά κείμενα, άρθρα, μελέτες και σημειώσεις του ποιητή. Ανακαλύψτε όλα τα παραπάνω, καθώς και το προσωπικό αρχείο του Κ. Π. Καβάφη με πλούσια αλληλογραφία, κείμενα και φωτογραφίες, στην ψηφιακή συλλογή του Αρχείου Καβάφη.

Κωνσταντίνος Καβάφης (Αλεξάνδρεια, 29 Απριλίου 1863 (17 Απριλίου με το π.η.) – Αλεξάνδρεια, 29 Απριλίου 1933)

Το αρχείο Καβάφη περιήλθε στη διαχείριση του Ιδρύματος Ωνάση στα τέλη του 2012. Εξασφαλίστηκε έτσι η παραμονή του στην Ελλάδα και αποφεύχθηκε ενδεχόμενος κατακερματισμός του. Στόχος ήταν και παραμένει η ανοιχτότητα και η προσβασιμότητά του σε κοινό και ερευνητές, καθώς και η διάδοση του έργου του Αλεξανδρινού ποιητή και του διεθνούς χαρακτήρα της ποίησής του.

Το Ίδρυμα Ωνάση ψηφιοποίησε περισσότερα από 2.000 αρχειακά τεκμήρια που είναι πλέον διαθέσιμα σε όλους στην ψηφιακή συλλογή του αρχείου Καβάφη και σύντομα θα εγκαινιάσει έναν χώρο στο κέντρο της Αθήνας που θα φιλοξενεί τη βιβλιοθήκη του Αλεξανδρινού ποιητή, δημιουργώντας ένα οικιστικό τρίγωνο πολιτισμού και παιδείας στο κέντρο της Αθήνας που θα περιλαμβάνει το Αρχείο Καβάφη, την Ωνάσειο Βιβλιοθήκη, αλλά και το κτίριο του Onassis AiR.

                       «Ιθάκη.»Χειρόγραφο από το Αρχείο του Καβάφη.

«Περιμένοντας τους Βαρβάρους.» Χειρόγραφο από το Αρχείο του Καβάφη.

— Τι περιμένουμε στην αγορά συναθροισμένοι;

Είναι οι βάρβαροι να φθάσουν σήμερα.

— Γιατί μέσα στην Σύγκλητο μια τέτοια απραξία;
Τι κάθοντ’ οι Συγκλητικοί και δεν νομοθετούνε;

Γιατί οι βάρβαροι θα φθάσουν σήμερα.
Τι νόμους πια θα κάμουν οι Συγκλητικοί;
Οι βάρβαροι σαν έλθουν θα νομοθετήσουν.


—Γιατί ο αυτοκράτωρ μας τόσο πρωί σηκώθη,
και κάθεται στης πόλεως την πιο μεγάλη πύλη
στον θρόνο επάνω, επίσημος, φορώντας την κορώνα;

Γιατί οι βάρβαροι θα φθάσουν σήμερα.
Κι ο αυτοκράτωρ περιμένει να δεχθεί
τον αρχηγό τους. Μάλιστα ετοίμασε
για να τον δώσει μια περγαμηνή. Εκεί
τον έγραψε τίτλους πολλούς κι ονόματα.


— Γιατί οι δυο μας ύπατοι κ’ οι πραίτορες εβγήκαν
σήμερα με τες κόκκινες, τες κεντημένες τόγες·
γιατί βραχιόλια φόρεσαν με τόσους αμεθύστους,
και δαχτυλίδια με λαμπρά, γυαλιστερά σμαράγδια·
γιατί να πιάσουν σήμερα πολύτιμα μπαστούνια
μ’ ασήμια και μαλάματα έκτακτα σκαλιγμένα;

Γιατί οι βάρβαροι θα φθάσουν σήμερα·
και τέτοια πράγματα θαμπώνουν τους βαρβάρους.


—Γιατί κ’ οι άξιοι ρήτορες δεν έρχονται σαν πάντα
να βγάλουνε τους λόγους τους, να πούνε τα δικά τους;

Γιατί οι βάρβαροι θα φθάσουν σήμερα·
κι αυτοί βαρυούντ’ ευφράδειες και δημηγορίες.

— Γιατί ν’ αρχίσει μονομιάς αυτή η ανησυχία
κ’ η σύγχυσις. (Τα πρόσωπα τι σοβαρά που εγίναν).
Γιατί αδειάζουν γρήγορα οι δρόμοι κ’ η πλατέες,
κι όλοι γυρνούν στα σπίτια τους πολύ συλλογισμένοι;

Γιατί ενύχτωσε κ’ οι βάρβαροι δεν ήλθαν.
Και μερικοί έφθασαν απ’ τα σύνορα,
και είπανε πως βάρβαροι πια δεν υπάρχουν.

__

Και τώρα τι θα γένουμε χωρίς βαρβάρους.
Οι άνθρωποι αυτοί ήσαν μια κάποια λύσις.

 (Από τα Ποιήματα 1897-1933, Ίκαρος 1984)

Το αρχείο υπάρχει εδώ: https://cavafy.onassis.org/

Ανεπίδοτες επιστολές προς Α. Λασκαράτο...(Ο κακός μαθητής σήμερα...)

Επιμέλεια :δρ Μαρία Ν. Αγγέλη


«Επειδή δε, πηγαίνοντας εις το σχολείον, μόνος του σκοπός είναι να πει το μάθημα και αν δυνατόν να περάσει, κάθε απάτη προς τον καθηγητήν του είναι χρήσιμη, και τη μεταχειρίζεται προθύμως.
[…]Με τούτον τον τρόπον ο τοιούτος (ο κακός) μαθητής ελπίζει να περάσει. Αν δε αποτύχει, … οι καθηγηταί τον αδικήσανε!»

 

                                                                       Α. Λασκαράτος

Στα Κείμενα Νεοελληνικής Λογοταχνίας της Γ Γυμνασίου ανθολογείται το κείμενο:
«Ο κακός μαθητής».
Το κείμενο  προέρχεται από το έργο του Λασκαράτου  «Ιδού ο άνθρωπος», που εκδόθηκε στα 1886.Το έργο  αποτελείται από  περιγραφές και παρατηρήσεις γύρω από βασικούς χαρακτήρες ανθρώπων…
Δίδαξα το κείμενο στους μαθητές του 2^ου Γυμνασίου Αγρινίου. «Κοσμάς ο Αιτωλός». Κατά την ερμηνευτική προσέγγιση  κάποιοι μαθητές διαφώνησαν με το συγγραφέα! Βρήκαν υπερβολικά όσα γράφει και κυρίως την τελευταία παράγραφο για τον «κακό» μαθητή. Υπερβολικά επίσης βρήκαν και αυτά που λέει για τον «καλό  μαθητή» όταν τους διάβασα  το αντίστοιχο κείμενο.Υποστήριξαν ότι ο κακός μαθητής δε διαβάζει, αλλά μπορεί να έχει άλλα ενδιαφέροντα και ασχολίες... .Και αυτός θα βρει το δρόμο του σ’ αυτή τη ζωή. Κανένας δεν χάνεται… Είπαν επίσης, ότι και ο καλός μαθητής που διαβάζει τόσο πολύ ακόμα και στις γιορτές και στις αργίες μπορεί να υστερεί σε άλλα, όπως: κοινωνικότητα, σχέσεις, φιλίες κλπ.-«Κυρία, και οι καλοί μαθητές καταφεύγουν  μερικές φορές σε πονηριές, μου είπε ο Γιάννης. Ξεγελάνε τους καθηγητές! Σαν παιδιά κάνουν κι αυτά αντιγραφή!». Και με συγκεκριμένα παραδείγματα θέλησε να μου αποδείξει ότι ισχύει και αυτό. «Σαν  παιδιά» μπορεί και αυτά να συμπεριφερθούν ως «κακοί» μαθητές. Έτσι δικαιολόγησε ο Γιάννης τους καλούς μαθητές για την κακή  τους ενέργεια. «Ισχύει» είπα χρησιμοποιώντας το δικό τους προσφιλές ρήμα.
Αρκετοί μαθητές με διαφώτισαν για τις νέες τεχνικές αντιγραφής με τη χρήση των εργαλείων της τεχνολογίας, κυρίως του κινητού..Αλλάζουν οι καιροί, αλλάζουν και τα σκονάκια!
Τα παιδιά με τη σειρά τους με ρώτησαν αν εγώ είχα αντιγράψει ως μαθήτρια. Τους απάντησα: Δεν αντέγραψα ποτέ. Ήμουνα καλή μαθήτρια, αλλά όχι φυτό…
Μετά την ολοκλήρωση του μαθήματος και τη δημιουργική συζήτηση με τα παιδιά τους ανέθεσα ως άσκηση δημιουργικής γραφής:
«Να γράψετε μια επιστολή στο Λασκαράτο  στην οποία θα παρουσιάζετε το πορτρέτο του κακού μαθητή σήμερα…»
Όλα τα παιδιά έγραψαν την επιστολή. Ενδεικτικά παραθέτω :

Ανεπίδοτες επιστολές προς Λασκαράτο
I). Κύριε Λασκαράτε,
  Σας γράφω αυτή την επιστολή για να σας παρουσιάσω το πορτρέτο του κακού μαθητή σήμερα και για να εκφράσω την γνώμη μου πάνω στο απόσπασμα του βιβλίου σας που διαβάσαμε στο μάθημα της Λογοτεχνίας.
  Στις μέρες μας ο κακός μαθητής δεν προσέχει στο μάθημα, κοιμάται, παίζει με το κινητό, έρχεται χωρίς τσάντα και βιβλία στο σχολείο, αντιγράφει τις ασκήσεις από το internet, αντιμιλάει στους καθηγητές και κάνει τα λεγόμενα «σκονάκια» προσπαθώντας να γράψει όσο περισσότερη ύλη μπορεί σε ένα μικρό κομμάτι χαρτί. Τα πιο πολλά είναι κοινά με αυτά που έχετε γράψει και εσείς.
  Εγώ όμως πιστεύω ότι δεν είναι σωστό να υποβαθμίζουμε τον κακό μαθητή. Μπορεί να είναι καλός στη γυμναστική, στα καλλιτεχνικά, στη μουσική… Τα ενδιαφέροντά του να κλίνουν προς αυτές τις κατευθύνσεις και όχι στα μαθηματικά, στη  γλώσσα, στη λογοτεχνία και τα υπόλοιπα φιλολογικά μαθήματα. Σε αυτό το σημείο θέλω να εκφράσω την γνώμη μου για το απόσπασμα του βιβλίου μας. Με όλη την εκτίμηση και το σεβασμό που σας έχω, θα ήθελα να σας πω ότι δεν μου άρεσε αυτό το απόλυτο ύφος που χρησιμοποιείτε στο συγκεκριμένο απόσπασμα.  Υποβαθμίζετε πολύ τον κακό μαθητή! Αναφέρετε μόνο αρνητικά και τίποτα θετικό! Αυτά ήθελα να σας πω. Ελπίζω να διαβάσετε την επιστολή μου και να το σκεφτείτε αυτό…
Με τιμή,
Σοφία,  μια μαθήτρια της
Γ' γυμνασίου                                                                          
 
II). Κύριε Λασκαράτε,
 Σεβόμενη το κείμενό σας για τον "κακό μαθητή " , θα ήθελα να σας ενημερώσω για την εικόνα του σήμερα, αλλά και να αναφέρω κάποιες ενστάσεις που είχα διαβάζοντάς το.
 Αρχικά, οι επιδόσεις του σημερινού "κακού μαθητή " συχνά έχουν αντίκτυπο και στην συμπεριφορά του. Για παράδειγμα, τείνουν να γίνονται ασεβείς και αγενείς προς τους καθηγητές και τους μαθητές τους εξαιτίας αφορμών που οι ίδιοι δίνουν. Τέτοιες περιπτώσεις είναι όταν ο μαθητής καθυστερεί να μπει στην τάξη επειδή ο καθηγητής δεν είναι «στα γούστα του»  ή εφόσον τον έχουν κουράσει οι διδακτικές ώρες. Κατά τη διάρκεια της ώρας «οι κακοί» αδιαφορούν για το μάθημα χρησιμοποιώντας το κινητό τους , τρώγοντας και μιλώντας με τους συμμαθητές τους.
 Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις στις οποίες οι μαθητές αδικούνται κάτι το οποίο δεν αναφέρατε στο κείμενό σας. Οι καθηγητές αρκετά συχνά, λόγω του ότι είναι προκατειλημμένοι για την άσχημη συμπεριφορά των μαθητών γίνονται αγενείς , απότομοι ή ακόμα και εριστικοί. Είναι πολλές οι φορές που ο "κακός μαθητής" έχει αδικηθεί για ένα λάθος που υπό άλλες συνθήκες θα περνούσε απαρατήρητο. Το επιθυμητό θα ήταν οι καθηγητές να καθοδηγούν με υπομονή τους μαθητές τους και όχι προσβάλλοντάς τους.
 Συνοψίζοντας , θα λέγαμε ότι, ο σημερινός "κακός μαθητής " δεν διαφέρει σε πολλά από εκείνον της δικής σας εποχής, αν και έχει εν μέρει αλλάξει λόγω της εξέλιξης της τεχνολογίας και των πιο ελαστικών κανόνων. Ελπίζω να σας βοήθησα με την επιστολή μου έτσι ώστε να σχηματίσετε μια σωστή άποψη για τον "κακό μαθητή" σήμερα.
Με τιμή,
Η  μαθήτρια 
Βαρεμένου Ειρήνη

III) Αγαπητέ κύριε Λασκαράτε,
Πρόσφατα διάβασα ένα κείμενό σας το οποίο αναφερόταν στον κακό μαθητή. Πρωτίστως, θα ήθελα να σας εκφράσω τα θερμά μου συγχαρητήρια για το έργο σας το οποίο ακόμα και στις μέρες μας παραμένει επίκαιρο. Επιτρέψτε μου να συμφωνήσω με εσάς και να επαυξήσω.
Στη σύγχρονη κοινωνία και το σύγχρονο σχολείο, πολλοί μαθητές έχουν χαρακτηριστεί ως κακοί.. Σήμερα, ένας κακός μαθητής δε διστάζει να μιλά με τον διπλανό του εν ώρα μαθήματος ενώ αν δεχτεί παρατήρηση αυθαδιάζει προς τον καθηγητή. Επιπλέον, δεν
είναι λίγες οι περιπτώσεις των παιδιών τα οποία χρησιμοποιούν το θρανίο με λανθασμένο τρόπο. Για εκείνους αυτό δεν αποτελεί ένα εργαλείο με το οποίο μπορεί να διευκολυνθεί η διαδικασία του μαθήματος αλλά ένα μέρος στο οποίο ακουμπούν όταν θέλουν να κοιμηθούν.
Επίσης, εφόσον η τεχνολογία έχει εισβάλλει στην καθημερινή μας ζωή, θα ήταν αδύνατο να μην είχε εισέλθει και στη σχολική. Πλέον, οι μαθητές δεν παρακολουθούν το μάθημα αλλά ασχολούνται «κρυφά» με το κινητό.  Έχουν δε την πεποίθηση ότι αυτή τους η ενασχόληση παραμένει μυστική και ότι οι καθηγητές δεν τους βλέπουν.
 Ακόμα, ο τρόπος αντιγραφής έχει αλλάξει. Στην εποχή μας λίγοι είναι οι γονείς που αγοράζουν βοηθήματα για τα παιδιά τους. Αντιθέτως, εκείνα χρησιμοποιούν το διαδίκτυο για να αναζητήσουν τις λύσεις των ασκήσεών τους και μάλιστα εν αγνοία των γονέων τους. Έτσι, οδηγούμαστε σε κωμικοτραγικές καταστάσεις: μαθητές οι οποίοι παρουσιάζουν πολύ καλές εργασίες δε μπορούν να ανταπεξέλθουν σε μια απροειδοποίητη ολιγόλεπτη εξέταση!
 Πραγματικά, όσο κι αν το θέλω, μου είναι αδύνατο να δικαιολογήσω τους κακούς μαθητές. Κατά την άποψή μου άλλωστε, αυτό είναι περιττό. Όπως ένας καλός μαθητής μπορεί να υπερασπιστεί τον εαυτό του, το ίδιο πρέπει να κάνει και ένας κακός. Εξάλλου, είναι απαραίτητο να μάθει ότι: «Τα αγαθά κόποις κτώνται».
  Θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για τον χρόνο σας και ελπίζω αυτά τα στοιχεία να σας φανούν χρήσιμα σε μια μελλοντική επανέκδοση του βιβλίου σας.
Με εκτίμηση,
Θεοδώρα Σκουτέρη 

IV) Κύριε Λασκαράτε,
 Με αυτή την επιστολή θα ήθελα να σας παρουσιάσω το πορτρέτο του κακού μαθητή σήμερα. Αρχικά, θα ήθελα να διευκρινίσω ότι οι κακοί μαθητές της σημερινής εποχής δεν διαφέρουν πολύ από τους κακούς μαθητές της παλιάς εποχής.
 Στις μέρες μας λοιπόν επικρατεί ακόμη η εικόνα του κακού μαθητή, την οποία αναφέρετε και εσείς στο κείμενό σας.
 Οι κακοί μαθητές περιμένουν τις γιορτές και τις αργίες για να «γλιτώσουν» το καθημερινό διάβασμα, το σχολείο και γενικά ό,τι έχει σχέση με το μάθημα. Βέβαια όλα αυτά έχουν ως συνέπεια όταν φτάσει η ώρα των εξετάσεων να προβούν σε άλλες μεθόδους, εκτός του διαβάσματος, για να γράψουν και να περάσουν το μάθημα. Η κυρίαρχη λοιπόν μέθοδος είναι η αντιγραφή η οποία μπορεί να γίνει με ποικίλους τρόπους.
 Αυτοί οι τρόποι είναι οι εξής: τα σκονάκια είτε είναι γραμμένα σε κάποιο σημείο του σώματος (π.χ. χέρι, πόδι κτλ.), είτε σε κάποιο χαρτάκι που θα είναι κρυμμένο στην τσέπη ή στην κασετίνα. Άλλος τρόπος είναι να γράψει στο θρανίο κάποια βασικά στοιχεία. Ένας νέος τρόπος ο οποίος δεν υπήρχε παλιά και ο οποίος είναι στην εποχή μας ο πιο διαδεδομένος για να αντιγράψει ένας κακός μαθητής είναι το κινητό! Μέσα από το κινητό ένας κακός μαθητής μπορεί να αντιγράψει πληκτρολογώντας στο ίντερνετ όπου βρίσκει την απάντηση.
Επίσης ένα άλλο χαρακτηριστικό που έχει ο σημερινός κακός μαθητής είναι η έλλειψη σεβασμού προς το πρόσωπο του καθηγητή του και κατά συνέπεια και του συμμαθητή του, αντιμιλώντας, βρίζοντας ή κάνοντας άσχημες χειρονομίες.
Ένα ακόμη χαρακτηριστικό του κακού μαθητή είναι η φράση «με αδίκησε ο καθηγητής» που χρησιμοποιούνταν και παλιά αλλά και τώρα. Χρησιμοποιείται λοιπόν από τους κακούς μαθητές για να δικαιολογήσουν την δική τους αποτυχία.
Εν κατακλείδι, ο κακός μαθητής παλιά απλώς δεν διάβαζε και προσπαθούσε να περάσει την τάξη. Σήμερα υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που χαρακτηρίζουν έναν κακό μαθητή, οι οποίοι δε βασίζονται μόνο στο να σκέφτονται με ποιο τρόπο θα περάσουν την τάξη, αλλά αντιμιλώντας στους καθηγητές τους και αντιγράφοντας με διάφορους τρόπους. 
Με εκτίμηση,
Η μαθήτρια
Αρωνιάδα Ευαγγελία 

V)  Αξιότιμε κύριε Λασκαράτε 
Γεια σας .Σας στέλνω αυτή την επιστολή , διότι θα ήθελα να σας ενημερώσω σχετικά με το πορτρέτο του κακού μαθητή το οποίο επικρατεί στις μέρες μας.
Αρχικά θα ήθελα να επισημάνω ότι οι  κακοί μαθητές αντιμετωπίζονται από τους υπόλοιπους συνήθως με περιφρόνηση ,λόγω του χαμηλού μορφωτικού  επιπέδου.. Θα ήθελα να διευκρινίσω και τη θέση των γονιών αυτών των παιδιών. Είναι πιθανό, λόγω διαφόρων οικογενειακών προβλημάτων, τα παιδιά αυτά να είναι απομακρυσμένα από τους γονείς τους… Δεν έρχονται οι γονείς και τα παιδιά σε επαφή με απώτερο σκοπό την επίλυση των προβλημάτων με διάλογο μεταξύ τους… Έτσι αυτά τα παιδιά οδηγούνται σε "σκοτεινά" μονοπάτια. Επίσης , αδυνατούν να ανταπεξέλθουν σε οποιαδήποτε υποχρέωση προκύψει . Ακομη θέλω να επισημάνω ότι οι μαθητές αυτοί έχουν ανάρμοστη συμπεριφορά (όχι μόνο στο σχολείο, αλλά και στην κοινωνία ) αφού δεν έχουν διδαχθεί κανόνες ηθικής ή σωστής συμπεριφοράς . Τέλος ,θα επιθυμούσα να πω το εξής: ότι αυτοί οι μαθητές μπορεί να είναι κακοί και να αποκαλούνται «αποβράσματα της κοινωνίας» ,αλλά είναι άνθρωποι . Δεν σημαίνει ότι επειδή είναι κακοί μαθητές είναι και κακοί άνθρωποι!
Σας ευχαριστώ πολύ για τη διάθεση  του χρόνου σας για να διαβάσετε την επιστολή μου.
Με σεβασμό
Θανάσης Σουλιώτης

VI)  Κύριε Λασκαράτε,
Σας γράφω αυτήν την επιστολή με αφορμή το απόσπασμα του έργου σας: "Ο κακός μαθητής" . Έτσι σας γράφω για να σας ενημερώσω για το σημερινό πορτρέτο του κακού μαθητή.  Αυτά που θα αναφέρω δεν διαφέρουν πολύ με τα δικά σας λεγόμενα… Ωστόσο λόγω εποχής έχουν αλλάξει πολλά πράγματα.  Πρώτα από όλα, ένας μη καλός μαθητής έχει συνήθως χαμηλή αυτοεκτίμηση και πολλές φορές για να γράψει ένα ικανοποιητικό βαθμό έστω για να  περάσει  στην επόμενη τάξη, αντιγράφει από συμμαθητές του ή κάνει τα λεγόμενα... «σκονάκια» . Ακόμη οι μη ενδιαφερόμενοι  για το μάθημα μαθητές συχνά ασχολούνται με το κινητό ή ακόμη και κοιμούνται αγνοώντας την παρουσία του καθηγητή στην τάξη.  Τέλος, πολλοί από εκείνους όταν τους κάνει παρατήρηση ο καθηγητής αντιδρούν και μάλιστα αντιμιλούν με άσχημο πολλές φορές τρόπο.  Ελπίζω να σας βοήθησα να καταλάβετε την εικόνα του κακού μαθητή σήμερα. 
Με εκτίμηση
η   μαθήτρια Γ'ταξης
Ασημίνα Τσούτσα.                                 

VII)  Αξιότιμε  κύριε Λασκαράτε,
Σας στέλνω αυτή την επιστολή με σκοπό να σας παρουσιάσω το πορτρέτο του  «κακού» μαθητή σήμερα. Αρχικά βασικό χαρακτηριστικό ενός «κακού» μαθητή είναι η έλλειψη ενδιαφέροντος σχετικά με το διάβασμα. Ωστόσο τα παιδιά  εμφανίζουν και άλλα γνωρίσματα. Θέλοντας με κάθε τρόπο να αποφύγουν το μάθημα, προβαίνουν σε καταλήψεις και αποχές. Ακόμη χρησιμοποιούν τα κινητά τους τηλέφωνα και φέρονται εντελώς ανάρμοστα απέναντι στους καθηγητές τους. Έτσι δεν είναι λίγες οι φορές που μαθητές μιλούν υβριστικά προς του καθηγητές, ενώ συχνά φεύγουν από το μάθημα χωρίς να ζητήσουν άδεια. Συνεπώς όλα τα παραπάνω χαρακτηριστικά σκιαγραφούν το πορτρέτο ενός «κακού» μαθητή σήμερα.
 Με εκτίμηση , 
Η μαθήτρια Δήμητρα-Ζωή Πασιά

VIII).  Κύριε Λασκαράτε,
Με αφορμή το κείμενό σας με τίτλο: «Ο κακός μαθητής», αποφάσισα να σας
περιγράψω μέσα από αυτήν την επιστολή τον κακό μαθητή της
σύγχρονης εποχής που δεν διαφέρει πολύ από της δική σας. Εγώ η ίδια
είμαι μαθήτρια και τα γνωρίζω από πρώτο χέρι. Ο κακός μαθητής
λοιπόν χαρακτηρίζεται από ασυνέπεια. Δε συνηθίζει να παρακολουθεί
στο μάθημα και συχνά αντιμιλά στους καθηγητές χωρίς να φοβάται τις
πιθανές συνέπειες. Αυτό που διαφοροποιεί τον κακό μαθητή εκείνης
της εποχής με τη σύγχρονη είναι η χρήση των κινητών την ώρα του
μαθήματος. Τι καλύτερο από το να βγάλει το κινητό του για να περάσει
η ώρα! Όσον αφορά τις εξετάσεις βρίσκει ένα σωρό από τρόπους
αντιγραφής ώστε να μπορέσει να περάσει την τάξη. Γράφει σε μικρά
χαρτάκια όσο περισσότερη ύλη μπορεί από το βιβλίο ή ακόμα
αντιγράφει από τους συμμαθητές του με οποιοδήποτε τέχνασμα. Όταν
γυρίζει σπίτι του, δεν ασχολείται με τα μαθήματα για την επόμενη μέρα
και σκαρφίζεται διάφορες δικαιολογίες. Τέλος, θεωρεί τον εαυτό του
αδικημένο από τους καθηγητές και προσπαθεί συχνά να πείσει τους
γονείς του γι’ αυτό. Αυτή λοιπόν είναι η εικόνα ενός κακού μαθητή σε
γενικές γραμμές στη σύγχρονη εποχή που μοιάζει σε αρκετά σημεία με
εκείνον της δική σας.

Με εκτίμηση,
Η μαθήτρια του 2^ου Γυμνασίου Αγρινίου
Παναγιώτα Τσακανίκα 

Εικόνα: Μαθητές-μαθήτριες, επιστολογράφοι… με τη Μ. Ν. Αγγέλη.2^ο Γυμνάσιο Αγρινίου «Κοσμάς ο Αιτωλός»

Μηνολόγιο Απριλίου 2019...

Μπήκαμε, επιτέλους έπειτα από έναν πολύ βαρύ χειμώνα στον πολυπόθητο Απρίλη! Είναι  (κατά τον Έλιοτ) ο μήνας ο σκληρός, γεννώντας μέσα απ’ την πεθαμένη γη τις πασχαλιές...Είναι συνήθως ο μήνας του Πάσχα -το οποίο μπορεί να πέσει από 4 Απριλίου έως 8 Μαΐου, άρα τις περισσότερες φορές πέφτει Απρίλη, όπως και φέτος αν και στο τέλος...
 Η λέξη Απρίλιος είναι μάλλον είδος αντιδανείου. Πράγματι, το λατινικό aprilis (όλα τα ονόματα των μηνών έχουν λατινική προέλευση), σύμφωνα με μια παμπάλαιη ετυμολογία προέρχεται από το ρήμα aperire (ανοίγω). Επί αιώνες, οι φιλόλογοι έμειναν ικανοποιημένοι από την εξήγηση αυτή, που άλλωστε είναι απολύτως ευλογοφανής, μια και τον Απρίλιο «ανοίγει» ο καιρός, γίνεται ανοιξιάτικος και φιλικός. Να θυμίσουμε και την δική μας άνοιξη. Όμως ο Emile Benveniste υποστήριξε, πειστικά, ότι ο Απρίλιος προέρχεται από την θεά Αφροδίτη, και ειδικότερα από τον συγκεκομμένο τύπο του ονόματός της, το υποκοριστικό Αφρώ. Αλλά δεν πήγε κατευθείαν από τα ελληνικά στα λατινικά -μεσολάβησαν οι ετρούσκοι, και ο ετρουσκικός τύπος, apru, είναι αυτός που πήραν οι ρωμαίοι. Η εξήγηση του Μπενβενίστ γίνεται απόλυτα πειστική αν σκεφτούμε ότι ο γειτονικός μήνας του Απρίλη, ο Μάρτιος, δεν είναι άλλος από τον μήνα του θεού Αρη (Mars στα λατινικά), και απ’ αυτόν έχει πάρει τ’ όνομά του. Και, όπως ξέρουμε, η Αφροδίτη και ο Αρης είχαν στη μυθολογία κάτι παραπάνω από στενούς δεσμούς. Λογικό ήταν να έχουν και τους μήνες τους πλάι-πλάι. Αλλωστε, και Ρωμαίοι το αναγνώριζαν αυτό, όπως ο Οβίδιος. Κι αν ο Απρίλης είναι όντως της Αφροδίτης, δικαιώνεται ακόμα περισσότερο ο σολωμικός στίχος έστησ’ ο Έρωτας χορό με τον ξανθόν Απρίλη.
 Να και το μηνολόγιο του μήνα, από τον Νίκο Σαραντάκο, όπως και οι παραπάνω πληροφορίες...

Δε 1 Του βαρώνου Μυγχάουζεν και των ανιδιοτελώς ψευδομένων
Τρ 2 Διεθνής ημέρα παιδικού βιβλίου
Τε 3 Γενέσιον Θεοδώρου Κολοκοτρώνη του στρατηλάτου
Πε 4 Γενέσιον Ανδρέου Ταρκόφσκη και αυτοκτονία Δημητρίου Χριστούλα
Πα 5 Ιακώβου Καζανόβα του μεγάλου εραστού
Σα 6 Του ζωγράφου Ραφαήλου
Κυ 7 Παγκόσμια ημέρα υγείας – Ιπποκράτους του Κώου
Δε 8 Γενέσιον Ιακώβου Μπρελ
Τρ 9 † Φραγκίσκου Βάκωνος
Τε 10 Θρίαμβος Σπυρίδωνος Λούη του ωκύποδος
Πε 11 Γιούρι Γκαγκάριν, του πρώτου ανθρώπου εις το Διάστημα
Πα 12 Τα μεγάλα Διονύσια
Σα 13 Βαρούχ Σπινόζα του προδρόμου του Διαφωτισμού και Σαμουήλ Μπέκετ γενέσιον
Κυ 14 † Βλαδιμήρου Μαγιακόφσκι αυτοχειριασμός
Δε 15 Λεονάρδου ντα Βίντσι
Τρ 16 † Γεωργίου Βιζυηνού, το τελευταίον της ζωής του ταξίδιον
Τε 17 Γενέσιον Κωνσταντίνου Καβάφη και τελευτή Νίκου Παπάζογλου και Δημήτρη Μητροπάνου
Πε 18 † Αλβέρτου Αϊνστάιν τελευτή
Πα 19 † Καρόλου Δαρβίνου
Σα 20 Ιωάννου Ιακώβου Ρουσώ και του Κοινωνικού Συμβολαίου
Κυ 21 Βεβήλωσις του Φοίνικος (αποφράς ημέρα)
Δε 22 † Γουλιέλμου Σαιξπήρου του μεγάλου δραματουργού
Τρ 23 † Τελευτή Γεωργίου Καραϊσκάκη. Και παγκοσμία ημέρα του βιβλίου
Τε 24 Της γενοκτονίας των Αρμενίων
Πε 25 † Μαγελάνου του εξερευνητού
Πα 26 Γενέσιον Ευγενίου Ντελακρουά
Σα 27 Γενέσιον Αδαμαντίου Κοραή του Διαφωτιστού
Κυ 28 Μιχαήλ Λομονόσωφ
Δε 29 † Κωνσταντίνου Καβάφη του ανεπαναλήπτου
Τρ 30 Μαρίας Πολυδούρη τελευτή.

Και ο πάντα επίκαιρος όσο και πανέμορφος Απρίλης του Θεοδωράκη και του Μπιθικώτση, με προσωπικές αναφορές...